3 thg 7, 2015

Món ngon miền đất võ

Bình Định không chỉ nổi tiếng với danh xưng “miền đất võ” mà còn được biết đến với những món ngon lạ ít khi “đụng hàng”. 

Có dịp đến miền đất võ Bình Định, bạn hãy thử thưởng thức một lần các món đặc sản cua vua, cá chua, sứa gạo... hẳn sẽ nhớ mãi!

Đẳng cấp cua vua 

Cua vua có chất lượng thịt rất ngon, càng ăn thấy càng… sung 

Có lẽ khi nhắc đến tên loại cua vừa lạ vừa sang này, không ít người tỏ ra ngạc nhiên. Tương truyền vua chúa ngày xưa khi du ngoạn ở các vùng biển đẹp thấy ngư dân đánh bắt được loại cua màu đỏ hồng như chiến bào, hình dáng như loài rùa nên ăn thử. Chất lượng thịt cua hảo hạng, càng ăn thấy càng ngon và càng sung sức nên vua ra lệnh cho ngư dân phải thường xuyên dâng lên hoàng cung. Từ đó loại cua này được đặt tên là "huỳnh đế" (còn gọi là hoàng đế). Trong dân gian còn lưu truyền tên gọi khác là cua vua.

Trên vùng biển Việt Nam vốn phong phú tài nguyên hải sản không phải nơi nào cũng có cua huỳnh đế. Những vùng biển sạch, có đáy cát vàng và nguồn nước trong xanh mới "quyến rũ" được loại cua mang thương hiệu "vua" đến trú ngụ và sinh trưởng. Cua huỳnh đế chỉ rộ nhất vào mùa xuân, khoảng từ tháng 12 đến tháng 3 âm lịch.

Dù đánh bắt từ biển khơi, nhưng để đảm bảo chất lượng thịt chắc, thơm ngọt và có gạch hồng thì đòi hỏi ngư dân phải biết cách giữ cua còn sống. Nếu cua chết hoặc bỏ tủ lạnh dài ngày thì thịt bở, lạt như bột hấp sống. Cua “vua” chỉ được chế biến thành 2 món đơn giản nhưng luôn cuốn hút người dùng: Hấp ăn với muối tiêu ớt hoặc luộc lấy thịt phi hành, gia vị rồi nấu cháo. Các chuyên gia ẩm thực không thể chế thêm những món khác như: rang me, rang muối, nướng... là vì mai cua “vua” rất cứng dày. Những người bị bệnh gút thường được khuyên là không nên ăn vì cua “vua” có độ đạm rất cao.

Đặc sản cá chua 

Đặc sản cá chua hấp lá giang 

Loài cá này xuất hiện rất nhiều ở đầm Đề Gi, huyện Phù Cát. Cho đến nay cá chua vẫn chưa nhân giống được, chủ yếu sinh trưởng, phát triển hoàn toàn tự nhiên. Nhiều nhà hàng ở Bình Định đều có đặc sản cá chua, nhưng thực khách nơi xa đến không dễ gì biết mà gọi nếu chủ quán... quên giới thiệu hoặc không có “thổ địa” đi cùng.

Loại cá chua thường sinh trưởng tốt ở môi trường nước sà hai (nước lợ) nên chất lượng thịt rất thơm ngon, càng nhai kỹ càng cảm nhận nhiều vị ngọt của miếng cá. “Tuổi đời” cá chua quyết định độ thơm ngon. Cá còn nhỏ thì chất thịt chưa ngon, nhưng da cá và phần đầu lại rất quyến rũ. Cá già khiến cho phần da hơi cứng, nhưng thịt thì săn chắc ngon hết chỗ chê. Cá bắt vào ban đêm thì ăn trọn con, không bỏ bộ phận nào, kể cả phần ruột; bắt buổi ngày thì phải bỏ đi bộ lòng vì nó còn đọng nhiều tạp chất khiến hương vị cá khi chế biến có vị đắng.

Cá chua được chế biến nhiều món: cá chua hấp lá giang, cá chua nấu mẳn (nấu với nước, hành và gia vị), nhưng thú vị nhất là nướng lá chuối ăn kèm muối ớt tươi. Món nướng thì ít nơi làm vì độ công phu của nó, nhưng nếu có một người quen nuôi cá chua, cuối tuần ra bờ hồ câu vài con, đốt than lên nướng và thưởng thức, hầu như ai cũng sẽ phải thốt lên: “Chu cha, thiệt là ngon!”.

Ngon lạ với sứa 

Thơm ngon với sứa nước lèo 

Chọn món ăn để "hạ nhiệt" thì có lẽ không món nào sánh bằng sứa. Sứa được chế tác thành rất nhiều món ăn khoái khẩu: bún sứa, nộm sứa, gỏi sứa, sứa cuộn thịt bò, sứa trộn mít non...

Bình Định có đầm Thị Nại rộng lớn, nguồn thủy sinh phong phú, trong đó có loài sứa xuất hiện quanh năm. Sứa sinh trưởng ở đầm này nhỏ độ bằng cái chén ăn cơm, nhưng rất nhiều chân. Người dân địa phương gọi là sứa gạo. Mỗi con nặng chừng 3 lạng, riêng phần chân nặng khoảng 1 lạng. Sứa gạo ngon đặc biệt vì độ giòn, trong suốt.

Những người sành ẩm thực thường chọn chân sứa để chế biến món ăn với nước lèo có hương vị độc đáo. Nước lèo được pha chế từ thịt ba chỉ tươi, tôm đất và cua gạch còn sống băm nhuyễn. Thời gian chưng nước lèo kéo dài đến 4 giờ đồng hồ để các loại phụ gia thấm đều, quanh quánh vào nhau.

Chén sứa nước lèo là sự pha hợp của nhiều hương vị. Vị thơm của rau húng hắng. Vị béo của dừa sợi. Vị bùi của đậu phụng rang. Vị chan chát của chuối, bắp chuối. Vị chua cay của xoài, ớt xanh. Đặc biệt nhất là vị giòn, ngọt thơm của sứa và nước lèo.

Đình Sơn (thực hiện)