Hiển thị các bài đăng có nhãn Việt Nam. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Việt Nam. Hiển thị tất cả bài đăng

21 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Chim

Nói đến những loài cây mang tên gà, vịt rồi thì không thể bỏ quên các loài cây mang tên chim, nhưng chắc chỉ gom chung tất cá các loài chim vào một bài chớ không thể kể ra từng loài (sơn ca, họa mi, sáo...) được.

Chim phượng

Cây mang tên chim được nhắc đến nhiều nhất có lẽ là loài cây mang tên một loài chim không có thật: Chim Phượng.


Loài hoa có hình dáng và tên là đuôi con chim phượng được nhắc đến rất nhiều trong, thơ, văn, nhạc:

Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi 18,

Nào là Phượng hồng, Nỗi buồn hoa phượng, Phượng yêu, Thành phố hoa phượng đỏ...

20 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Vịt

Nói đến những loài cây mang tên Gà mà không nói đến những loài cây mang tên Vịt thì sợ vịt nó buồn.

Có một loài cây tên trứng vịt đã được tui nhắc tới trong bài Khi cây đẻ trứng. Xin trích lại như sau:

Ngoài cây trứng gà còn có... cây trứng vịt!

15 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Gà

Sau khi xem qua những loài cây trái có tên liên quan đến chó, mèo, heo, bò, bữa nay ta xem tiếp những loài cây trái, hoa cỏ có tên liên quan đến gà.

Trước tiên là nhắc lại cây/trái trứng gà đã kể ra trong bài trước (Khi cây... đẻ trứng)

9 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Bò

Khi tò mò tìm hiểu, tui thấy có rất nhiều loài cây mang tên chó, mèo, heo... Tui nghĩ cũng sẽ có rất nhiều loài cây có tên liên quan đến con bò. Vậy mà ngạc nhiên chưa, ChatGPT chỉ tìm được một loài cây có tên bò thôi. Đó là cây móng bò.

Cây móng bò ở công viên Nguyễn văn Trị, phường Trấn Biên, Đồng Nai

8 thg 10, 2026

Khách đến chơi nhà

Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước
Em đến tôi một lần
(Bến Xuân - Văn Cao)

Nhà tui không phải bên chiếc cầu soi nước, trước mặt nhà tui là một rừng cây xanh tốt, có những trũng nước. Ở đó bọn ếch nhái sinh sống rất nhiều. Vào mùa mưa như hiện giờ, chúng thường lang thang ra khỏi đám rừng để... vô nhà tui chơi.

Đám rừng phía trước nhà tui

7 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Heo

Khi nghĩ về những loài cây có tên liên quan đến heo/lợn, tui nghĩ ngay tới tên hoa cứt lợn.

Đây là hình ảnh những bông hoa sắc màu tươi tắn ở khu du lịch Bửu Long. Chắc hầu hết mọi người đều nhận ra đó là bông ngũ sắc, hay còn gọi là bông trâm ổi. Đó là 2 cái tên thông dụng (ở miền Nam - tui nghĩ vậy, vì tui nghe mọi người kêu tên này nhiều nhất).

5 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Mèo

Trong số các loài thực vật mang tên động vật thì tên Chó xuất hiện nhiều nhất. Sau Chó thì chắc là Mèo. Và nói đến loại cây mang tên Mèo thì nhiều người nghĩ ngay đến cây Mắt mèo, thứ cây gây ngứa gắn liền với tuổi học trò nghịch ngợm.

Thật ra có tới 2 loại cây được gọi là Mắt mèo, trái dài có lông nhìn gần giống nhau. 

Thứ nhất là cây mắt mèo còn được gọi là mai dương, tên khoa học là Mimosa pigra, lá và hoa giống cây mắc cỡ. Cây này không gây ngứa hoặc ngứa rất ít. 

Cây mắt mèo - mai dương - Mimosa pigra, mọc hoang ở gần nhà tui

3 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Chó

Sau việc tìm hiểu các loài thực vật có tên liên quan tới trứng tui mới phát hiện rằng
thực vật (kể cả cây, bông, trái) mang tên liên quan tới động vật nhiều lắm. Chắc phải đến vài trăm. Chúng nhiều đến mức tui thấy không thể liệt kê hết trong một bài viết mà phải chia ra thành nhiều bài, mỗi bài kể đến các loài thực vật có tên liên quan đến một loài động vật nhất định mà thôi.

Trước hết, trong bài này tui lục lọi tìm kiếm các loại thực vật có tên liên quan tới Chó. Xin kể ra như sau:

1. Cây chó đẻ: Đây là cái tên quen thuộc mà tui nghĩ tới đầu tiên. Cây này có tên đẹp là diệp hạ châu, vốn là loại cây thuốc nam quen thuộc (Phyllanthus urinaria), có hạt tròn nhỏ mọc dưới lá. Nghe nói có tên như vậy vì chó mẹ sau khi đẻ thường nhai lá cây này như một vị thuốc.

Tui đang mân mê lá cây chó đẻ

2 thg 10, 2026

Khi cây... đẻ trứng

Khi nhắc đến cây trứng cá, tui bỗng nhớ tới một loài cây biết... đẻ trứng khác. Đó là cây trứng gà.

Trứng gà tức lê ki ma. Trái này xưa giờ tui vẫn kêu là ô ma, tên lê ki ma nghe nhiều qua bài hát Mùa hoa lê ki ma nở, còn tên trứng gà ít nghe hơn. Nghe nói rằng người ta gọi trái lê ki ma là trái trứng gà vì khi chín trái có màu sắc và hương vị giống tròng đỏ trứng gà khi đã luộc chín.

Trái trứng gà - lê ki ma

28 thg 9, 2026

Vĩnh biệt cây trứng cá - Võ Hồng

Vĩnh biệt cây trứng cá là một truyện ngắn cảm động của Võ Hồng nói về đời sống gia đình, mà cụ thể là gia đình nhỏ bé của ông sau khi người vợ qua đời. Không biết ông sáng tác truyện này năm nào và in lần đầu tiên vào năm nào. Chỉ biết bản sau đây được trích từ tập Vùng trời thơ ấu, do NXB Trẻ xuất bản năm 1995. Trong tập sách này, Võ Hồng ghi: “Một số các truyện trong tập này, tác giả đã viết và đã đăng trên các tạp chí ở miền Nam trong giai đoạn 1960–1971.”

Trong truyện, tác giả để những kỷ niệm cụ thể của tuổi thơ tích tụ quanh cây trứng cá, rồi khi cây bị chặt, người đọc cảm thấy như một phần tuổi thơ cũng bị chặt theo.

Căn cứ theo nội dung truyện, nếu ta xem đây là tự truyện của tác giả và nhân vật tôi trong truyện là con gái út của ông thì thời điểm trồng cây trứng cá cô gái này 3 tuổi, đó là năm 1957. Thời điểm chặt cây trứng cá là 15 năm sau, tức 1972.

Phạm Hoài Nhân

Nhà văn Võ Hồng bên cạnh cây trứng cá, năm 1969. Nguồn ảnh: Vietsciences

25 thg 9, 2026

Ôi, nhành cây trứng cá, tuổi thơ mau quá!

Vì nhiều lý do, cây trứng cá được coi là loài cây gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người. Không phải thiêng liêng như cây đa đầu làng, không dàn trải mênh mang như lũy tre ôm ấp xóm quê, cây trứng cá... không là gì cả nhưng len lỏi trong từng nỗi nhớ trẻ con.

Cây trứng cá xuất hiện khá nhiều trong văn học nghệ thuật. Ta hãy cùng thông qua vài hình ảnh này để tìm hiểu xem cây trứng cá đã sống trong lòng người như thế nào.

Cây trứng cá ở gần nhà tui

23 thg 9, 2026

Cây trứng cá: Nên coi là siêu thực phẩm hay loài xâm lấn thầm lặng?

Tui đang tính viết tiếp một bài về cây trứng cá với chủ đề cây trứng cá gắn liền với tuổi thơ của nhiều người, thì bỗng nhiên đọc được một bài viết nêu lên vấn đề cây trứng cá là một loài cây xâm lấn, cần hạn chế.

Bài viết của Rachel Winks đăng trên CABI Digital Library ngày 15/8/2025, trong đó tác giả nêu rõ: Mặc dù cây trứng cá chưa trở thành một vấn đề phổ biến nghiêm trọng nhưng các chuyên gia y tế thực vật coi nó là một loại cỏ dại môi trường. Các quốc gia như Puerto Rico và Singapore liệt kê loài này là loài xâm lấn.

Thấy thông tin này khá thú vị, tui xin đăng lại tại đây để mọi người cùng tham khảo trước khi viết tiếp về "Ơi, nhành cây trứng cá, tuổi thơ mau quá!"


Cây Jamaican cherry (trứng cá) là siêu thực phẩm hay loài xâm lấn?

Cây Jamaican cherry (tức cây trứng cá, tên khoa học Muntingia calabura) có thể được xem là nguồn cung cấp dinh dưỡng dồi dào. Trái của loài cây này được đánh giá cao nhờ những lợi ích tiềm năng đối với sức khỏe, do chứa hàm lượng lớn chất chống oxy hóa, chất xơ và các loại vitamin thiết yếu. Tuy nhiên, bản thân loài cây này lại có nguy cơ xâm lấn; chúng có khả năng phát tán nhanh chóng tại các môi trường sống mới (nơi không phải là quê hương bản địa) và gây hại cho hệ sinh thái tại địa phương.

Trái trứng cá chín trên cành cây. Nguồn ảnh: iStock

22 thg 9, 2026

Bẻ một nhành cây, nhành cây trứng cá...

Có một loại trái cây ăn khá ngon, vị ngọt ngọt, mùi thơm thơm, con nít rất khoái ăn (người lớn và già như tui cũng khoái) nhưng không thể mua được. Lý do là... không ai bán, cho dù mua ngoài chợ, mua trong siêu thị hay mua online.

Trái này tròn tròn, nhỏ như viên bi. Cây mọc ở rất nhiều nơi tại miền Nam, đặc biệt ở khu vực gần nhà tui nhiều lắm, hái ăn thoải mái.


Đó là cây trứng cá.

7 thg 9, 2026

Châu văn Tiếp trong Sông Côn mùa lũ

Nhắc đến sự xuất hiện của nhân vật Châu văn Tiếp trong tiểu thuyết lịch sử không thể bỏ qua tiểu thuyết Sông Côn mùa lũ của Nguyễn Mộng Giác. Trong bộ Gia Long tẩu quốc của Tân Dân Tử, Châu văn Tiếp được lý tưởng hóa thành một con người nghĩa khí, trang dũng tướng võ nghệ cao cường, thậm chí là một vị thần trên thượng giới được đầu thai xuống trần để phò vua giúp nước. Trong Tây Sơn tam kiệt của Vũ Thanh, Châu văn Tiếp là hào kiệt của một gia tộc võ học lẫy lừng, người kế thừa dòng họ võ tướng này nhưng chọn con đường khác với nhà Tây Sơn. Còn trong Sông Côn mùa lũ của Nguyễn Mộng Giác, Châu văn Tiếp chỉ là một nhân vật khá nổi trội trong dòng chảy lịch sử với những chọn lựa đúng sai (mà dưới góc nhìn của tác giả tiểu thuyết thì sai nhiều hơn) và ưu nhược điểm của mình.

Bìa sách Sông Côn mùa lũ, NXB Hội Nhà văn, bản phát hành năm 2017

4 thg 9, 2026

Cao thủ võ lâm Châu văn Tiếp qua tiểu thuyết võ hiệp

Trong bài trước, tui đã kể chuyện danh tướng Châu văn Tiếp qua bộ tiểu thuyết lịch sử Gia Long tẩu quốc - Hoàng tử Cảnh như Tây - Gia Long phục quốc của Tân Dân Tử, xuất bản đầu thập niên 1930. Bữa nay xin kể tiếp chuyện cao thủ võ lâm Châu văn Tiếp qua bộ tiểu thuyết lịch sử Tây Sơn tam kiệt của Vũ Thanh, xuất bản đầu thập niên 2010.

Trước hết xin được nói qua về tác giả Vũ Thanh và bộ tiểu thuyết Tây Sơn tam kiệt

Vũ Thanh và bộ tiểu thuyết Tây Sơn tam kiệt

Tác giả Vũ Thanh ký tặng sách ở TPHCM. Ảnh: Vũ Thanh

30 thg 8, 2026

Chuyện tình của tướng quân Châu văn Tiếp qua... tiểu thuyết

Châu văn Tiếp là một danh tướng, một khai quốc công thần thời chúa Nguyễn Ánh. Ông đã từng được người đời xưng tụng là một trong Gia Định Tam Hùng (hai người còn lại là Võ Tánh và Đỗ Thanh Nhơn). Với vai trò nổi bật, trong những câu chuyện lịch sử về Gia Long - Nguyễn Ánh, hành trạng của Châu văn Tiếp được nhắc đến rất nhiều. Ở đây tui muốn nhắc đến một bộ tiểu thuyết như vậy. Đó là bộ truyện lịch sử về vua Gia Long của Tân Dân Tử.

Lăng mộ Châu văn Tiếp ở Hắc Lăng, Long Điền

30 thg 6, 2026

Bánh sắn: Gói trọn hương vị của một thời gian khó

Bánh sắn từng là món quà quê mộc mạc của những năm tháng gian khó. Theo dòng thời gian, vị bùi của sắn, vị ngọt của mật không chỉ làm nên một món ăn dân dã, mà còn gói trọn ký ức và hương vị của một thời đã xa.

Bánh sắn chấm mật (Ảnh Việt Hà)

21 thg 6, 2026

Vì sao người Tày không bao giờ để bếp lửa tắt?

Người Tày có câu: “Ấm như lửa, tốt như cũ”. Bên bếp lửa, đồng bào Tày có rất nhiều tục lệ, tạo nên những mối giao cảm đặc biệt giữa con người với thần linh, được thể hiện bằng một hệ thống những nghi thức ứng xử với thần linh rất mạch lạc, trong đó bếp lửa là trung tâm.

Bếp lửa: Nguyên tắc âm dương hòa hợp trong ngôi nhà

Người Tày coi bếp lửa cũng là một vị thần, những gia đình có người làm mo, làm Then đều phải lập bàn thờ cúng thần lửa (Thần bếp). Bếp lửa mang đến sự ấm áp, hạnh phúc, sự làm ăn may mắn, phát đạt, nên bếp lửa không bao giờ tắt.

Vì thế, theo phong tục truyền thống của người Tày, khi ngôi nhà được dựng xong, việc đầu tiên là rước thần lửa vào nhà. Trong bếp bao giờ cũng có cục củi to gọi là "Pỏ phầy" (Bố lửa).

Bếp lửa của người Tày theo truyền thống được làm hình vuông trong nhà sàn. Bếp là âm, Pỏ phầy là dương. Âm dương hòa hợp mới có sự sinh sôi nảy nở. "Bố lửa" không bao giờ để tắt lửa. Khúc củi này hết lại cho khúc khác vào. Khi nhóm bếp chỉ cần cời than của Bố lửa ra cho ít đóm và củi vào là bếp cháy ngay.

Người Tày cho rằng, bếp lửa mang đến sự ấm áp, hạnh phúc, sự làm ăn may mắn, phát đạt, nên không bao giờ tắt. (Ảnh: Vietsense)

Cạp váy Mường: "Cuốn sử không chữ" được dệt bằng ký ức

Cạp váy Mường không chỉ là một phần trong trang phục truyền thống của phụ nữ Mường, mà còn là nơi lưu giữ những lớp ký ức văn hóa của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Cạp váy Mường. (Ảnh Việt Hà)

Khăn Piêu và những câu chuyện được thêu bằng chỉ màu

Khăn Piêu không chỉ là vật dụng quen thuộc của phụ nữ dân tộc Thái, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, tình yêu và những câu chuyện của bản làng.

Trên từng đường kim mũi chỉ, một phần tâm hồn của núi rừng Tây Bắc vẫn được âm thầm trao truyền qua nhiều thế hệ. (Ảnh: St)