Dấu ấn Đền - Chùa Hang Son và những lớp văn hóa

Hang Son cho thấy một quá trình tích hợp và tiếp biến văn hóa liên tục, trong đó những yếu tố mới không phủ định cái có trước mà được cộng đồng tiếp nhận và đặt vào một chỉnh thể văn hóa đã hình thành.

Mở đầu

Nằm bên dòng sông Đá Bạc thuộc dãy núi Chu Cốc ở Yên Tử, đền - chùa Hang Son cảnh sắc sơn thủy hữu tình, được người xưa ví như bức tranh thủy mặc. Hang Son còn là di tích đặc biệt, lưu giữ những tầng văn hóa, lịch sử quý báu. Hang Son - từ một ngôi đền thờ Thủy thần Bát Hải Đại Vương - vị thần bảo hộ của cư dân vùng sông nước, đã dần chuyển mình thành một trung tâm tâm linh đa dạng: Thờ Thánh, thờ Phật và lưu giữ dấu ấn của các bậc danh nhân qua các thời đại.

1. Tổng quan về Đền - Chùa Hang Son

Khu di tích gồm các núi Son, Hang Ma, Dê, Hổ, Xếp Bằng cùng hệ thống hang động, áng núi và dòng sông Hang Ma. Các núi ở đây đều có những hang động đẹp như hang Ma, hang núi Xếp Bằng, hang núi Hốc, Hang Son. Trong đó đền - chùa Hang Son, chùa Thượng nằm ở núi Son. 

Người Dao giữ rừng bằng nghi lễ cổ

Lễ Khỏi Kêm (mở cửa rừng) của người Dao ở xã vùng cao Đường Hoa (Quảng Ninh) không chỉ mở đầu mùa sản xuất, mà còn là một “quy ước thiêng” để giữ rừng. Việc phục dựng nghi lễ thành lễ hội đang mở ra hướng làm du lịch mới.

“Lá chắn thiêng” của đại ngàn

Trúc Bài Sơn là vùng rừng núi nơi đồng bào Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán sinh sống lâu đời tại xã Đường Hoa. Với họ, rừng không chỉ là sinh kế mà còn là không gian văn hóa, tâm linh gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng.

Trước đây, người dân chủ yếu du canh du cư, khai thác rừng để mưu sinh. Những năm gần đây, cùng với định canh định cư và chính sách phát triển lâm nghiệp, nhận thức về bảo vệ rừng đã thay đổi rõ rệt. Người dân chuyển sang cách sống thuận theo tự nhiên, vừa khai thác vừa gìn giữ.

Nghệ nhân Chíu Chăn Dảu, thôn Lý Quáng cho biết, trước đây lễ hội thường chỉ diễn ra trong 1 ngày 1 đêm. Hiện nay, một số thôn bản vẫn tổ chức nhưng không thường niên.

Các nghệ nhân phục dựng nghi lễ mở cửa rừng

Chợ ở Hạ Long đông nghẹt từ sáng sớm, du khách chen kín mua hải sản về làm quà

Ngay từ sáng sớm, không khí tại chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh) đã trở nên nhộn nhịp khi lượng lớn du khách đổ về mua sắm hải sản và các đặc sản địa phương.

Ghi nhận vào sáng sớm ngày 2/5, tại chợ Cái Dăm, các gian hàng hải sản luôn trong tình trạng “quá tải”. Chủ quầy liên tục tay bắt, tay cân, đóng thùng xốp cho khách mà không có thời gian nghỉ.

Dù lượng khách tăng cao, giá cả các mặt hàng vẫn giữ ổn định, không có biến động lớn. Cụ thể, ghẹ được bán với giá khoảng 450 nghìn đồng/kg, bề bề 380 nghìn đồng/kg, ốc hương 320 nghìn đồng/kg, cá song 240 nghìn đồng/kg.

Khai hội Thái Miếu nhà Trần: Điểm hội tụ tâm linh của di sản thế giới

Hội Thái Miếu nhà Trần năm 2026 ghi dấu năm đầu tiên sự kiện được tổ chức kể từ khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc được vinh danh là Di sản Thế giới.

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, tại di sản Thái Miếu (xã An Sinh, tỉnh Quảng Ninh), Ban Quản lý Di sản Thế giới vịnh Hạ Long-Yên Tử trang trọng tổ chức Lễ khai hội Thái Miếu nhà Trần.

Đây là mùa lễ hội mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt, ghi dấu năm đầu tiên sự kiện được tổ chức kể từ khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Thế giới.

Các bô lão và nhân dân địa phương trang trọng thực hiện nghi thức rước nước vào Thái Miếu để làm lễ bao sái và dâng cúng, mở đầu cho mùa lễ hội linh thiêng tại di sản thế giới. Ảnh: Thanh Vân/TTXVN

Những "bà Then" ở vùng cao Quảng Ninh

Giữa những thôn bản vùng cao Quảng Ninh, tiếng đàn tính và lời hát Then vẫn vang lên trong các nghi lễ truyền thống. Giữ gìn âm thanh linh thiêng ấy chủ yếu là những phụ nữ Tày - những người lặng lẽ trao truyền di sản văn hóa qua nhiều thế hệ.

Qua nhiều thay đổi, tại Quảng Ninh vai trò làm Then gần như chỉ còn do phụ nữ đảm nhiệm

Lễ hội Tiên Công: Nét văn hóa riêng có của cư dân vùng cửa sông Bạch Đằng

Lễ hội Tiên Công diễn ra từ ngày 21 đến 23/2 không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử-văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.

Mỗi độ Xuân về, người dân đảo Hà Nam (tỉnh Quảng Ninh) lại nô nức đến Miếu Tiên Công, phường Phong Cốc để dự Lễ hội Tiên Công. Diễn ra từ ngày 21 đến 23/2, lễ hội không chỉ là sinh hoạt văn hóa lớn của cộng đồng cư dân nơi đây mà còn là dịp để tri ân 17 vị Tiên Công – những bậc tiền nhân từ kinh thành Thăng Long xưa đã quai đê lấn biển, khai phá và dựng xây nên vùng đất Hà Nam trù phú (bao gồm các xã, phường cũ: Nam Hòa, Yên Hải, Phong Cốc, Cẩm La, Phong Hải, Liên Vị, Tiền Phong, Liên Hòa).

Điểm nhấn đặc sắc của lễ hội là nghi thức rước các cụ Thượng tròn 80, 90, 100 tuổi lên miếu trong ngày chính hội 23/2. Trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, các cụ được con cháu cung kính đưa tới trước anh linh tiên tổ để báo công, tạ ơn nguồn cội. Được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1990 và công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017, Lễ hội Tiên Công hôm nay không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử – văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.

Chợ phiên vùng cao Ba Chẽ rộn ràng trước thềm năm mới

Khu chợ trung tâm xã vùng cao Ba Chẽ (Quảng Ninh) rộn ràng từ rất sớm. Không chỉ là nơi mua bán, chợ phiên nơi đây đang trở thành điểm hẹn văn hóa, nơi nhịp sống, bản sắc và hơi thở núi rừng được đánh thức giữa đời sống hiện đại.

Khác với những phiên chợ thường nhật, chợ phiên Ba Chẽ được tổ chức định kỳ hai phiên mỗi tháng, vào thứ Bảy tuần đầu và tuần thứ ba. Phiên chợ đầu tiên diễn ra trong hai ngày 6 và 7/2/2026 (tức 19, 20 tháng Chạp), đúng thời điểm người dân vùng cao chuẩn bị đón Tết. Bởi thế, không khí chợ càng thêm rộn ràng, ấm áp, như một cuộc hẹn quen của núi rừng trước thềm năm mới.

Không gian chợ mở ra giữa lòng xã Ba Chẽ, nơi người Dao, Sán Chỉ, Tày, Kinh… cùng hội tụ. Từ sáng sớm, từng tốp người gùi hàng xuống chợ. Những mớ rau rừng còn đẫm sương, những bó dược liệu phơi khô, nải chuối rừng, mớ cá suối tươi rói hay con gà đồi được buộc gọn gàng… tất cả làm nên bức tranh sinh động của đời sống vùng cao. Mỗi gian hàng không chỉ bày bán sản phẩm, mà còn kể câu chuyện về núi rừng, về tập quán canh tác và cách người Ba Chẽ gìn giữ sinh kế qua bao thế hệ.

Chợ phiên với nhiều sản vật, mặt hàng đậm màu ẩm thực, văn hóa địa phương. Ảnh: Mỹ Dung

Độc đáo Lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu với nghi lễ leo gươm, lội than

Trong hai ngày 31/1 và 1/2 (tức 13 - 14 tháng Chạp), tại đặc khu Vân Đồn (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Đại Phan - một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng của đồng bào Sán Dìu.

Lễ hội Đại Phan được tổ chức với ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, bình yên. Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống mà còn là dịp để cộng đồng gắn kết, thể hiện niềm tin và tri thức dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Lễ hội Sán Dìu thu hút đông đảo người dân địa phương, khách du lịch tham gia hưởng ứng. Ảnh: Mỹ Dung

Tết làng - nét văn hóa thiêng liêng của người Dao Thanh Phán

Khi nhiều nơi còn đếm ngược đến Tết Nguyên đán, ở khu Đèo Đọc, phường Hoành Bồ (Quảng Ninh), bà con Dao Thanh Phán đã bước vào một mùa Tết rất riêng - Tết làng. Một cái Tết đến sớm, không rộn ràng mà lặng lẽ, thiêng liêng.

Với người Dao Thanh Phán ở Đèo Đọc, Tết làng là cái Tết của cộng đồng, được thống nhất tổ chức trước Tết Nguyên đán. Dù con cháu đi học tập, làm ăn xa, ai cũng cố gắng thu xếp trở về, sum họp cùng khu trong ngày Tết chung.

Thanh niên ngồi làm tiền giấy để chuẩn bị cho lễ cúng. Ảnh: Mỹ Dung

Độc đáo Lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu

Trong hai ngày 31/1 và 1/2/2026 (tức ngày 13, 14 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao kết hợp Nhà truyền thống dân tộc Sán Dìu, đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra Lễ hội Đại Phan. Đây là một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu, mang đậm bản sắc tín ngưỡng của đồng bào Sán Dìu.

Các thầy cúng người Sán Dìu chuẩn bị văn khấn

Hoang sơ núi Thành Đẳng

Nằm ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, núi Thành Đẳng (phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) mang vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, thu hút nhiều người đến khám phá.

Vẻ đẹp hùng vĩ của núi Thành Đẳng. Ảnh: Đức Hiếu - TTXVN

Nằm ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, núi Thành Đẳng (phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) mang vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, thu hút nhiều người đến khám phá. Những thảm cỏ xanh mướt trải dài trên đỉnh núi tạo nên một khung cảnh hữu tình. Từ trên đỉnh có thể ngắm nhìn trọn vẹn khu vực Uông Bí, Quảng Yên và vịnh Hạ Long. Đến đây, người dân và du khách có thể kết hợp vãn cảnh chùa Ba Vàng và leo núi Thành Đẳng.

Sản vật 'trời ban' ở Quảng Ninh nhìn kỳ dị, khách từ sợ đến nức nở khen ngon

Mặc dù có vẻ ngoài kém hấp dẫn nhưng sản vật này lại được người dân Quảng Ninh và khách sành ăn ưa chuộng vì giòn, ngon, chế biến được nhiều món.

Hải sâm đen (hay còn có tên gọi khác là đồn đột, đỉa biển hay dưa chuột biển) là một trong những sản vật quý hiếm ở Quảng Ninh.

Vì chỉ có thể khai thác từ tự nhiên nên chúng cũng được ví như món quà quý mà thiên nhiên ban tặng cho vùng biển nơi đây.

Theo người dân địa phương, hải sâm đen ưa sống ở đáy biển, vùng nước sâu, sạch, nơi có đá ngầm, cát bùn hoặc rạn san hô. Thỉnh thoảng, chúng cũng dạt theo sóng vào khu vực bãi đá, cát nông, ẩn mình dưới các khe, hốc.

Hải sâm đen thuộc nhóm động vật biển không xương sống, có thân dài, da sần sùi màu đen. Chúng được tìm thấy ở nhiều vùng biển Quảng Ninh như Quan Lạn, Vân Đồn... Ảnh: Sinh TV

Chùa Long Tiên - ngôi chùa dưới chân núi Bài Thơ huyền thoại

Chùa Long Tiên tọa lạc dưới chân núi Bài Thơ, thành phố Hạ Long (cũ), tỉnh Quảng Ninh, Chùa được xây dựng từ xa xưa. Kiến trúc hiện nay được xây dựng vào năm 1941.

Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh - Di sản thiên nhiên thế giới, được bầu chọn là một trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới, không chỉ nổi tiếng bởi vẻ đẹp kỳ vĩ, huyền ảo mà còn chứa đựng nhiều bí ẩn thú vị từ những di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh.

Nổi bật trong số đó chính là núi Bài Thơ - ngọn núi của thi ca giữa vịnh Hạ Long. Núi Bài Thơ là ngọn núi đá vôi đẹp và nổi tiếng, nằm ở ngay trung tâm thành phố Hạ Long (cũ), tỉnh Quảng Ninh. Hiện nay, trên núi còn lưu lại các bài thơ chữ Hán của vua Lê Thánh Tông viết năm 1468 và chúa An Đô Vương Trịnh Cương năm 1729. Những bài thơ này đã đem lại tên gọi chính thức cho ngọn núi.

Cảnh đẹp vịnh Hạ Long (Quảng Ninh). Ảnh sưu tầm.

Kỳ vĩ công viên đá xếp hàng triệu năm tuổi giữa vịnh Hạ Long

Giữa không gian kỳ vĩ của vịnh Hạ Long, có một “bảo tàng địa chất ngoài trời” đặc biệt khoảng 320 triệu năm.

Một đảo đá xếp trong "Công viên đá xếp" giữa vịnh Hạ Long. Ảnh: Nguyễn Hùng

Cách Cảng Tuần Châu khoảng 30 km về phía Đông Nam, “Công viên đá xếp” nằm trên tuyến tham quan số 4 - tuyến ít đông đúc nhưng được đánh giá là giàu giá trị địa chất - địa mạo nhất. Sở dĩ nơi đây được gọi là “Công viên đá xếp” vì hàng chục đảo đá trong khu vực đều có cấu trúc thớ ngang đặc trưng, khác biệt hoàn toàn với những phiến đá dọc quen thuộc ở các khu vực khác.

Phụ nữ Sán Dìu "đánh thức" không gian diễn xướng Soọng cô

Ở Quảng Ninh, làn điệu Soọng cô của người Sán Dìu đang dần lùi vào ký ức, khi nghệ nhân thưa vắng, lớp trẻ ít còn nói tiếng mẹ đẻ. Trước nguy cơ mai một ấy, những người phụ nữ Sán Dìu lặng lẽ đứng lên gìn giữ, truyền dạy và đánh thức không gian diễn xướng, để câu hát dân gian không bị đứt mạch giữa đời sống hôm nay.

Thành viên Câu lạc bộ Soọng cô Dương Huy hào hứng chia sẻ về làn điệu Soọng cô

Nhà thờ Trà Cổ ở nơi địa đầu Tổ quốc

Nhà thờ Trà Cổ thuộc giáo xứ Trà Cổ, Giáo phận Hải Phòng có địa chỉ tại phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Bích Hạnh - Ảnh: Hồ Nhụy

Vietnamnet - 20/11/2021

Lý do Yoko Onsen Quang Hanh luôn thu hút du khách

Yoko Onsen Quang Hanh mang đến trải nghiệm trị liệu khoáng nóng và nghỉ dưỡng chữa lành với không gian, dịch vụ chuẩn Nhật riêng có tại miền Bắc.

Giữa năm 2020, thời điểm ngành du lịch toàn cầu gần như tê liệt vì đại dịch Covid, một khu nghỉ dưỡng khoáng nóng theo phong cách Nhật Bản được vận hành giữa núi rừng Quang Hanh, Quảng Ninh. Yoko Onsen Quang Hanh ra đời với mục tiêu trở thành nơi hồi phục thân thể, tâm trí.

Yoko Onsen Quang Hanh nằm giữa núi rừng Quang Hanh (Quảng Ninh). Ảnh: Sun Group

Hành trình an yên ở thung lũng Quang Hanh

Trong khoảnh khắc giao mùa, Yoko Onsen Quang Hanh mang đến "hạnh phúc mùa thu" qua làn khoáng nóng giàu dưỡng chất, không gian Phù Tang nguyên bản và ẩm thực tinh tế.

Onsen giúp cơ thể và tâm trí được vỗ về - Ảnh: SG

Quần thể tâm linh có 'view triệu đô' ở phố biển, nhiều người đến tìm sự an yên

Bảo Hải Linh Thông Tự nằm trên đỉnh núi Ba Đèo tại Quảng Ninh, có view ôm trọn vịnh Hạ Long. Đây là điểm tâm linh có nhiều người dân tới để tìm sự an yên.

Núi Ba Đèo là một ngọn núi gắn liền với người dân TP Hạ Long (cũ) qua bao thăng trầm của thời gian. Tọa lạc tại đây, quần thể kiến trúc tâm linh Bảo Hải Linh Thông Tự được bao bọc bởi rừng thông xanh, xây dựng từng tháng 3/2019 đến tháng 1/2021 thì hoàn thành.

Tên gọi địa điểm này là do Đại lão hòa thượng Thích Trí Tịnh - Phó Pháp chủ Hội đồng chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam - đặt cho, mang nhiều hàm nghĩa sâu sắc.

Bảo Hải Linh Thông Tự tọa lạc trên đỉnh núi Ba Đèo

Sá sùng nướng - món ăn vặt cho khách nhà giàu đến Quan Lạn

Du khách đến đảo Quan Lạn sẽ có cơ hội thưởng thức sá sùng nướng - món ăn có giá 450.000 đồng cho nửa lạng.

Một trong những đặc sản nổi tiếng ở vùng biển Quan Lạn, Quảng Ninh là sá sùng, hay còn gọi là giun biển. Ngoài dùng để nấu nước dùng để tạo ngọt và làm nước mắm, sá sùng còn được các đầu bếp trên đảo chế biến thành món ăn vặt.

Sá sùng sau khi được làm sạch, phơi khô sẽ được nướng trên than hoa hoặc lò nướng cho đến khi chín vàng, giòn và có mùi thơm đặc trưng. Món này thường được ăn kèm với các loại gia vị như muối tiêu, chanh, ớt, tương ớt.

Một đĩa sá sùng nướng 50 gram có giá khoảng 450.000 đồng. Ảnh: Phương Anh