16 thg 6, 2024

Văn hóa ẩm thực của dân tộc thiểu số xứ Quảng

Miền núi xứ Quảng là nơi cư trú lâu đời của nhiều dân tộc thiểu số như Hrê, Cor, Ca Dong, Xơ đăng, Cơ Tu, Giẻ - Triêng... Cũng như các loại hình văn hóa khác, văn hóa ẩm thực của các dân tộc nơi đây có những nét đặc trưng riêng.

Mang hương vị núi rừng

Đời sống ẩm thực của các dân tộc nơi đây gắn bó chặt chẽ với môi trường tự nhiên. Nguồn lương thực, thực phẩm cho cuộc sống hằng ngày cũng như hoạt động lễ hội được đồng bào khai thác trong thiên nhiên bằng cách “săn bắt hái lượm” như rau ranh, ốc đá, rau dớn, măng rừng, chuối rừng, chim muông, thú rừng, cá suối hay thu hoạch từ trồng trọt, chăn nuôi. Văn hóa ẩm thực của các dân tộc thể hiện qua cách khai thác, bảo quản, chế biến, tổ chức ăn uống trong gia đình và cộng đồng. Qua quá trình lâu dài, định hình nên bản sắc ẩm thực dân tộc. Ẩm thực là một trong những tài nguyên nhân văn làm nên nguồn sống, sinh lực của cộng đồng, cần được bảo tồn và phát huy một cách hiệu quả.

Đồng bào Cor huyện Trà Bồng giới thiệu các món ăn truyền thống tại Hội thi Văn hóa ẩm thực các dân tộc tổ chức tại Kon Tum.

Những món ngon từ rau muống

Rau muống là loại rau dễ trồng và chế biến được nhiều món ăn dân dã. Ngoài những món đơn giản như luộc, xào tỏi, các món canh từ rau muống cũng rất ngon.

Rau muống nấu với hến, rau muống nấu với mực cơm là món ăn dân dã, thơm ngon.

15 thg 6, 2024

Về ăn bánh bèo Phú Bông

Điều lạ lùng của món ngon ở quê, là thường được bán tại chợ. Ngôi chợ cũng mang tên làng. Bánh bèo Phú Bông nổi tiếng, có lẽ đầu tiên vì gắn tên mình với chợ...

Du khách tham quan trải nghiệm đúc bánh bèo Phú Bông tại nhà ông Nguyễn Văn Thành. Ảnh: N.V

Sạp bánh bèo bà Nguyễn Thị Vân nằm giữa chợ Phú Bông, lúc nào cũng có khách. Trên chiếc bàn thấp, dãy chén bánh úp chồng lên nhau. Cạnh đó, những lọ đậu phụng rang giã vụn, tương, dầu, nước mắm… bày biện gọn gàng. Không phải đợi lâu, vừa ngồi vào ghế, 4 chén bánh bèo lẹ làng đặt trước mặt khách.

Rau má quê nghèo

Vừa mới tới cơ quan bạn đã hồ hởi khoe với tôi rằng mới mua được bịch rau má quê ngon hết sẩy. Như chạm vào mạch cảm xúc, chúng tôi bắt đầu cuốn vào câu chuyện ký ức với những cọng rau má quê nghèo thân thương.

Rổ rau má dại ven đồng. Ảnh: Minh họa

Bạn nhắc nhớ, cái hồi còn bé xíu, ở quê vào mùa hè thường theo đám bạn đi nhổ rau má ở ven bờ ruộng.

Rau má mùa hè cằn cỗi, vì chúng đâu có nước, nhưng bù lại thì cọng nào cọng nấy đều chất lượng, khi nấu nước uống ngon phải biết.

14 thg 6, 2024

Biệt thự Chả Cá

Chả cá Lã Vọng là một trong những món ăn nổi tiếng của Hà Nội, đến mức có người nói du lịch Hà Nội thì dứt khoát phải ăn chả cá Lã Vọng.

Để khỏi phải viết lại những gì người khác đã viết, tui xin trích đăng bài nói về chả cá Lã Vọng trên Wikipedia:

Chả cá Lã Vọng chính gốc ở Hà Nội. Ảnh: Phương Huy trên Wikipedia

Một thoáng Tư Lăng


Nghìn năm vẫn mới

Mỗi hiện vật ở Bảo tàng Tổng hợp tỉnh luôn gắn liền với một câu chuyện rất thú vị. Mặc dù đã có từ hàng nghìn năm nay, nhưng vẫn hấp dẫn người nghe.

Tôi thực sự bị cuốn hút bởi câu chuyện bảo quản và phục chế hiện vật từ những mảnh vỡ cách đây hàng nghìn năm của những cán bộ làm công tác bảo tàng. Họ đã thầm lặng gìn giữ tài sản quý cho muôn đời sau.

Làm bạn với cổ vật

Không phải ai cũng làm được công việc mà ngày qua ngày quanh quẩn với hàng chục nghìn hiện vật trong nhà kho của bảo tàng. Vậy mà chị Phạm Thị Thanh Tuyết (50 tuổi) - Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ (Bảo tàng Tổng hợp tỉnh) làm công việc kiểm kê, bảo quản hiện vật ở bảo tàng đã hơn 13 năm. Chị Tuyết cười bảo, có ngày chẳng nhìn thấy ánh mặt trời, chỉ biết bầu bạn với hiện vật. Thế mà tôi rất yêu thích công việc mình làm! Đó là bởi chị đam mê, vì rằng mỗi hiện vật ở bảo tàng là một câu chuyện kể, gắn với con người, với lịch sử - văn hóa qua hàng nghìn năm. Ở đó, còn có nhiều bí ẩn cần được nghiên cứu, giải mã.

Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi và chị Phạm Thị Thanh Tuyết trao đổi về việc phục dựng ngôi mộ chum của người Sa Huỳnh cổ.

Tàu đò Miệt Thứ một thời

Con tàu đò từ Tà Niên tôi đi mờ sương hôm ấy, đã về đâu trên những dòng sông của miền Nam nước Việt, nơi mỗi phận người đều gắn với đời sông.

Bạn đã bao giờ có cảm giác xốn xang khi ngồi trên con tàu đò mải miết chạy trên những con sông của miền Tây Nam Bộ, nhất là qua những con sông của vùng Miệt Thứ, giáp ranh giữa Kiên Giang và Cà Mau, vào một nửa đêm về sáng như tôi của hơn 40 năm trước chưa?

Năm 1982, từ Tà Niên, một thị tứ của huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang, nhóm sinh viên Trường Đại học Tổng hợp TPHCM chúng tôi đang ở lại đây để viết về anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực lừng danh với trận đốt tàu giặc trên sông Nhật Tảo, trong giai đoạn ông đưa quân khởi nghĩa từ đây tập kích đồn Kiên Giang khiến quân Pháp khiếp vía.

Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên địa
Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần

(Thơ Huỳnh Mẫn Đạt)

13 thg 6, 2024

Nhà thờ chính tòa Ban Mê Thuột

Nhà thờ Thánh Tâm (Cathédrale du Sacré-Cœur) ở số 02 đường Phan Chu Trinh, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk ngoài việc là ngôi nhà thờ chính tòa của giáo phận Ban Mê Thuột còn là một điểm tham quan du lịch đẹp.


Nhà thờ Thánh Tâm vẫn thường được gọi bằng tên Nhà thờ chính tòa Ban Mê Thuột, được xây dựng trên một khoảnh đất có diện tích 828 m², có chiều dài 45 m, rộng 12 m. Điểm độc đáo của ngôi nhà thờ là kiến trúc mô phỏng theo nhà dài của người Ê Đê.

Lễ đấu giá đèn lồng của người Hoa ở Sóc Trăng

Sóc Trăng là vùng đất hội tụ nhiều lễ hội, sự kiện văn hóa với phong tục, tập quán độc đáo. Trong số đó, Lễ đấu giá đèn lồng của người Hoa là một trong số các hoạt động văn hóa nổi bật bởi sự độc đáo và đặc biệt hoạt động này có ý nghĩa lớn là làm thiện nguyện.

Ngày nay, những chiếc đèn lồng không chỉ được làm từ chất liệu giấy truyền thống mà người ta còn dùng nhiều loại chất liệu khác để những chiếc đèn lồng thêm rực rỡ hơn.

Đặc sản Ninh Thuận bán vỉa hè, giá siêu rẻ, du khách không thể bỏ qua

Những món ăn đặc sản Ninh Thuận du khách nên thưởng thức khi đến mảnh đất này là bánh căn, bún sứa, bánh canh chả cá, gỏi cá mai. Tuy giản dị, giá rẻ, thậm chí bày bán vỉa hè nhưng những món ăn này vẫn mang hương vị rất riêng, hấp dẫn.

Bánh căn

Vốn là món ăn bình dị của người Chăm, ngày nay bánh căn thu hút du khách trong nước và quốc tế, trở thành món ăn không thể không thử khi tới Ninh Thuận. Bánh căn cũng dần xuất hiện phổ biến ở nhiều tỉnh, thành khác nhau.

Bánh được làm từ bột gạo. Bột gạo, sau khi ngâm được người dân Ninh Thuận pha trộn thêm cơm nguội rồi xay bột, đo liều lượng nước và gạo sao cho phù hợp để bánh không bị nhão, cũng không bị khê khi nướng bánh…

Công viên đá hình thù lạ ở Ninh Thuận, khách băng rừng, đi bộ 2 km tới check-in

Dù đường đi tới công viên đá khá xa và phải băng rừng một đoạn chừng 2km song điểm đến này vẫn thu hút nhiều tín đồ ưa xê dịch tới trải nghiệm và khám phá bởi vẻ đẹp độc lạ “có một không hai” cùng khung cảnh thiên nhiên hoang sơ ấn tượng.

(Ảnh: Ant Adventure Team)

Nằm cách trung tâm thành phố Phan Rang - Tháp Chàm khoảng 30 km, công viên đá Ninh Thuận thuộc khu bảo tồn Vườn Quốc gia Núi Chúa (thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận) tuy mới đưa vào khai thác du lịch được hơn một năm nhưng nhanh chóng trở thành điểm đến hút khách tới check-in, khám phá.

12 thg 6, 2024

Độc đáo nghề vẽ tranh kính của người Khmer


Treo tranh trong nhà để thờ tự hoặc trang trí trong nhà từ lâu đã trở thành nét văn hóa của người Khmer. Từ nhu cầu đó mà nghề vẽ tranh kính của người Khmer đã được hình thành và trở thành nghề truyền thống lâu đời của họ.

Huỳnh Thị Sóc Kha (Sóc Trăng) là một nghệ nhân lâu đời làm nghề vẽ tranh trên kính cho biết những sản phẩm vẽ trên kính của người Khmer thường có chủ về về cuộc đời Đức phật, phong cảnh thiên nhiên, danh lam thắng cảnh và chùa chiền.Vẽ tranh kính khó nhất là việc đòi hỏi người làm phải khéo tay, cần mẫn và có thẩm mỹ cao.

Canh chua cá dìa

Mùa này, thưởng thức món canh chua cá dìa có vị chua ngọt, xen lẫn mùi thơm đặc trưng của rau ngổ... cảm giác như xua tan nóng bức ngày hè.

Từ sáng sớm, trên những chiếc xe của các cô hàng cá chở từ xã Tịnh Kỳ (TP. Quảng Ngãi) lên phố để bán luôn có rổ cá dìa. Cá dìa có thân dẹp, da trơn. Thịt cá dìa dễ ăn, giá bán trung bình từ 100 - 130 nghìn đồng/kg. Mỗi lần đi chợ gặp cá dìa, mẹ tôi thường mua về, lúc thì chiên rồi rưới nước mắm ớt tỏi, lúc thì nướng. Đặc biệt, cả nhà tôi đều thích món cá dìa nấu canh chua.

Món canh chua cá dìa.

11 thg 6, 2024

Chè khoai dẻo

Chè khoai dẻo là món tráng miệng với thành phần chính là khoai lang kết hợp với nước cốt dừa thơm ngon khó tả.

Tôi nhớ lần đầu thưởng thức món chè khoai dẻo là từ một người bạn đại học cùng quê. Mỗi lần bạn vào lại Sài Gòn là thể nào cũng mang theo đầy ắp quà quê, cả phòng xúm lại tranh nhau thưởng thức. Trong mớ quà quê nào là trứng gà, bánh mì xốp, bánh tráng mỏng, chả bò gân, cơm rang, cá bống rim... tôi chú ý tới hộp chè khoai dẻo. Giữa trưa hè oi bức, chúng tôi nhâm nhi từng muỗng chè mát lạnh. Vị dẻo thơm, bùi của khoai lang kết hợp với nước cốt dừa đậm vị, tất cả như xông vào vị giác hòa quyện thành một món ăn chân quê ngon đến khó tả.

Chè khoai dẻo.

Món cá kho ở miền núi

Không chỉ ấn tượng về những cung đường quanh co theo triền núi, khung cảnh bạt ngàn màu xanh, các huyện miền núi còn khiến nhiều người nhớ mãi với những món ăn đậm hương vị núi rừng, như canh rau ranh ốc đá, rau dớn xào tỏi, cá niên nướng chấm muối ớt tươi, đặc biệt là món cá kho.

Một lần, tôi cùng nhóm bạn ở TP. Đà Nẵng đi du lịch ở Măng Đen (Kon Tum). Trên đường đi, chúng tôi dừng chân nghỉ ngơi và ăn cơm tại thị trấn Ba Tơ (Ba Tơ). Chỉ một lần tình cờ ghé qua, vậy mà mọi người cứ nhắc đến và tấm tắc khen món ăn ở đây ngon. Bên cạnh các đặc sản nổi tiếng như cá niên, rau dớn, các bạn tôi ai cũng thích món cá kho.

Món cá kho.

Thanh chua canh cá luối nấu khế

Cứ sau mỗi cơn mưa dông, tôi lại được thưởng thức canh cá luối nấu khế. Hương vị thanh chua mát lành làm dịu những ngày oi ả.

Thơm ngon tô canh cá luối nấu khế

Mấy hôm nay, ngày đầu hạ trời đổ mưa dông. Đoạn sông Thu Bồn phía nhà lại xuất hiện nhiều cá luối. Những rổ cá luối mới bắt lên, thân tuy không lớn, nhưng con nào con nấy mắt long lanh, tươi roi rói. Đi chợ gặp được cá luối đầu mùa như được món quà “trời cho”.

Vẩn vơ trước sóng Tam Thanh

“Vitamin C tốt cho cơ thể, còn vitamin Sea chữa lành tâm hồn" - thoạt nghe như hư cấu mà ngẫm kỹ lại rất thuyết phục. “Vitamin Sea" trở thành từ khóa tạo “trend" những năm gần đây, đặc biệt rộ lên mỗi khi mùa hè tới.

Trước sóng biển Tam Thanh. Ảnh: Tam Thanh Beach House

8 thg 6, 2024

Mùa sen nở rộ ở Trà Lý

Muôn vàn bông sen nở rộ ở Trà Lý, Duy Xuyên tạo nên khung cảnh thơ mộng, bình yên, hút du khách đến chụp ảnh.

Đầm sen khoảng 40 ha Trà Lý thuộc thôn Chánh Lộc, xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, cách trung tâm thành phố Hội An 30 km. Mùa sen ở đây kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 và thời điểm nở rộ đẹp nhất là vào tháng 6.

Pù Luông vào mùa lúa chín

Cuối tháng 5, lúa chín vàng trên những ruộng bậc thang thoai thoải ở Pù Luông, tạo nên bức tranh mùa vàng hút mắt.


Nằm ở phía tây bắc tỉnh Thanh Hóa, Pù Luông là khu bảo tồn thiên nhiên có diện tích 17.600 ha trải dài trên địa phận hai huyện Bá Thước và Quan Hóa. Vùng núi Pù Luông khí hậu mát mẻ, bao quanh bởi rừng nguyên sinh đan xen những thửa ruộng bậc thang đẹp như tranh vẽ vào mùa lúa chín. Đây cũng là điểm thu hút khách đến với Pù Luông những năm gần đây.

Nhà thờ đá hơn trăm năm tuổi ở Nghệ An

Nhà thờ Bảo Nham được xây dựng năm 1888, hoàn toàn bằng đá và vẫn giữ được vẻ cổ kính, tráng lệ.


Nhà thờ đá Bảo Nham tọa lạc tại xã Bảo Thành, huyện Yên Thành, được xây dựng theo lối kiến trúc Gothic với mái lợp ngói. Các hạng mục nội ngoại thất được làm hoàn toàn bằng đá.

3 thg 6, 2024

Ngọt thanh chè củ nén

Đã từng ăn rất nhiều món chè như chè hạt sen, chè đậu đen, chè thập cẩm, chè đậu xanh... nhưng hẳn không mấy ai được một lần thưởng thức món chè củ nén nếu không phải là người sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Bình Tân Phú (Bình Sơn). Ở vùng đất này, củ nén là sản phẩm OCOP và được Cục Sở hữu trí tuệ bảo hộ nhãn hiệu.

Không quá cầu kỳ về công thức để làm ra món chè củ nén. Củ nén tươi được thu hoạch từ rẫy về. Nhà nào không có củ nén tươi thì có thể mua ở chợ. Chọn những củ nén không quá to đem ngâm nước tầm 10 phút rồi tách vỏ, rửa sạch. Củ gừng gọt sạch vỏ và thái thành từng sợi nhỏ. Mua thêm đường phèn nữa là coi như đã đủ nguyên liệu cho nồi chè củ nén. Ai muốn ăn củ nén nhiều thì nấu nồi to, gừng và đường phèn thì tuỳ sở thích mà cho vào nồi nhiều hay ít.

Chè củ nén.

Chuyện về thủy quân Vũ Văn Hùng

Thủy quân Vũ Văn Hùng sinh ra tại phường An Vĩnh, Cù Lao Ré, nay được thờ tại di tích Nhà thờ họ Võ Văn, làng An Vĩnh (Lý Sơn). Ông là người được ghi chép nhiều lần trong Châu bản triều Nguyễn với vai trò là thực hiện nhiệm vụ đo đạc thủy trình, cắm cột mốc, vẽ bản đồ và tuyển chọn đà công, thủy thủ... cho Đội Hoàng Sa dưới thời vua Minh Mạng.

Tờ lệnh ngày 15 tháng 4 năm Minh Mệnh thứ 15 (1834) của quan Bố chánh, Án sát tỉnh Quảng Ngãi hiện đang lưu giữ tại Ủy ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, cho biết: “Vâng theo sắc lệnh, Bộ đã tư cho tỉnh chuẩn bị điều động trước 3 chiếc thuyền lớn, cho tu sửa chắc chắn đợi tại kinh. Phái viên và Biền binh thủy quân đến trước để hiệp đồng nhanh chóng đi khảo sát các xứ của Hoàng Sa. Kính vâng theo tỉnh thần làm lễ cầu khấn, điều động 3 chiếc thuyền nhanh, nhẹ ở tỉnh cùng các vật kiện theo thuyền, mỗi loại đều cho tu bổ. Lại phái Vũ Văn Hùng, người được cử đi năm trước và chọn thêm dân phu am hiểu đường biển sung làm thủy thủ phục vụ trên thuyền, mỗi thuyền 8 người cộng 24 người, từ hạ tuần tháng 3 thuận gió thì nhanh chóng cho thuyền ra khơi. Nay các việc lo liệu xong xuôi Phái viên đã đi thuyền đến.

Món cá kho ở miền núi

Không chỉ ấn tượng về những cung đường quanh co theo triền núi, khung cảnh bạt ngàn màu xanh, các huyện miền núi còn khiến nhiều người nhớ mãi với những món ăn đậm hương vị núi rừng, như canh rau ranh ốc đá, rau dớn xào tỏi, cá niên nướng chấm muối ớt tươi, đặc biệt là món cá kho.

Một lần, tôi cùng nhóm bạn ở TP.Đà Nẵng đi du lịch ở Măng Đen (Kon Tum). Trên đường đi, chúng tôi dừng chân nghỉ ngơi và ăn cơm tại thị trấn Ba Tơ (Ba Tơ). Chỉ một lần tình cờ ghé qua, vậy mà mọi người cứ nhắc đến và tấm tắc khen món ăn ở đây ngon. Bên cạnh các đặc sản nổi tiếng như cá niên, rau dớn, các bạn tôi ai cũng thích món cá kho.

Món cá kho.

Đi xe lửa Sàigòn - Biên Hòa nửa thế kỷ trước (bài 4)

Đây là bài cuối trong loạt 4 bài phóng sự của tác giả Long Mã kể về chuyện đi xe lửa Sàigòn - Biên Hòa chỉ vài tháng sau khi ký hiệp định Paris, tuyến đường sắt này hoạt động trở lại. Bài đăng trên báo Chính Luận từ ngày 7 đến 10/3/1973.

Trong bài này tác giả kể khi về Sàigòn do bị lỡ chuyến, phải chờ chuyến xe lửa sau nên có dịp quan sát ga Biên Hòa và… tám chuyện. Khi tám chuyện với bà bán nước trong ga, có một đoạn như sau: Cũng theo bà, xe mở đường mới đi tới Bàu Cá, khoảng trên Trảng Bom gì đó, không tiến được thêm nữa. Tuy có ngưng bắn nhưng là ở những “chỗ lớn”, chứ những “chỗ nhỏ còn quậy tùm lum à”. Như vậy không chắc xe lửa sẽ được hoạt động lại như dự trù, nếu không có hòa bình.

Như các bài trước, cách viết của tác giả khá… vụng, dài dòng, đôi chỗ sai chánh tả hoặc dùng chữ không nhất quán. Thí dụ cả bài viết là xe lửa, nhưng trong bài lại viết là ngồi chờ ở bến tàu.

Dù sao, bài phóng sự cũng giúp ta nhìn lại một khoảnh khắc xa xưa ở Sàigòn – Biên Hòa, để tưởng nhớ và để hoài niệm.

Phạm Hoài Nhân

Ga Biên Hòa, tháng 3/1967. Ảnh TommyJapan1 trên Flickr

1 thg 6, 2024

Đi xe lửa Sàigòn - Biên Hòa nửa thế kỷ trước (bài 3)

Đây là bài thứ ba trong loạt 4 bài phóng sự của tác giả Long Mã kể về chuyện đi xe lửa Sàigòn - Biên Hòa chỉ vài tháng sau khi ký hiệp định Paris, tuyến đường sắt này hoạt động trở lại. Bài đăng trên báo Chính Luận từ ngày 7 đến 10/3/1973.

Trong bài này tác giả tiếp tục đi qua các toa tàu để quan sát và kể chuyện về các hành khách đi tàu, có kèm theo vài nhận xét cá nhân khá thú vị về người Hoa, về kiến thức của học sinh...

Cuối bài là quang cảnh ga đến (ga Biên Hòa) với cảnh người đi xe lô, xe ngựa... và nhận xét của tác giả rằng đa số người đi hôm ấy là... đi cho biết xe lửa, chớ không phải đi để tới Biên Hòa!

Phạm Hoài Nhân

Đi tàu hỏa Sàigòn - Biên Hòa

Phóng sự của Long Mã

Ga Sài Gòn những năm 1900’s. Ảnh Mạnh Hải

31 thg 5, 2024

Đi xe lửa Sàigòn - Biên Hòa nửa thế kỷ trước (bài 2)

Ít lâu sau khi ký hiệp định Paris, ga Sài Gòn hoạt động trở lại sau thời gian dài tê liệt vì chiến tranh với tuyến Sàigòn - Biên Hòa. Dịp này, nhật báo Chính Luận đã đăng một phóng sự dài kỳ kể chuyện đi xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa.

Phóng sự của ký giả Long Mã đăng 4 kỳ trên báo Chính Luận từ ngày 7/3/1973 đến 10/3/1973. Bài phóng sự không phải là hay, nhưng đọc để hình dung lại xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa cũng như hoài niệm những nét sinh hoạt đời thường của cư dân Sàigòn nửa thế kỷ trước cũng là điều thú vị.

Đây là bài thứ hai trong loạt phóng sự 4 bài, đăng ngày 8/3/1973. Tui gõ lại gần như nguyên văn, trừ những chỗ do báo cũ mờ quá đọc không ra.

Phạm Hoài Nhân

Ga Biên Hòa năm 1960's. Ảnh Mạnh Hải

29 thg 5, 2024

Đi xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa nửa thế kỷ trước

Đầu năm 1973, sau khi ký hiệp định Paris, ga Sài Gòn hoạt động trở lại sau thời gian dài tê liệt vì chiến tranh. Lúc ấy, đi xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa là một chuyện kỳ thú. Chính vì vậy, nhật báo Chính Luận đã đăng một phóng sự dài kỳ kể chuyện đi xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa.

Phóng sự của ký giả Long Mã đăng 4 kỳ trên báo Chính Luận từ ngày 7/3/1973 đến 10/3/1973. Bài phóng sự không phải là hay, nhưng đọc để hình dung lại xe lửa Sài Gòn - Biên Hòa của nửa thế kỷ trước cũng là điều thú vị.

Ga Sài Gòn, 1964-1965. Ảnh: Fred Mucciardi.

27 thg 5, 2024

Tranh 'Mục đồng thổi sáo' khổng lồ trên đồng lúa Tam Cốc

Bức tranh "Mục đồng thổi sáo" được tạo hình trên cánh đồng lúa rộng lớn ở Tam Cốc, hứa hẹn là điểm hút khách trong Tuần lễ du lịch Ninh Bình sắp tới.

Cánh đồng lúa nghệ thuật tại Tam Cốc, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư có diện tích gần 10.000 m², nổi bật là hình ảnh cậu bé chăn trâu thổi sáo, lấy cảm hứng từ tranh dân gian "Mục đồng thổi sáo".

Bức tranh là một trong những điểm nhấn nhằm thu hút du khách đến trong Tuần lễ du lịch Ninh Bình "Sắc vàng Tam Cốc -Tràng An 2024", diễn ra từ 1 đến 8/6. Lễ khai mạc được tổ chức vào 20h ngày 1/6 tại bến xe Đồng Gừng, khu du lịch Tam Cốc - Bích Động. Các hoạt động cũng diễn ra trong dịp này gồm tổ chức phố đi bộ, triển lãm ảnh nghệ thuật, biểu diễn múa rối nước, hát chèo, xẩm, các làn điệu dân ca 3 miền, hội thi chọi dê.

Du khách chụp ảnh với bức tranh "Mục đồng thổi sáo" trên cánh đồng lúa, hôm 23/5. Ảnh: Minh Đường

Hồ treo 'siêu thực' trong hang Thung

Hồ nước "treo" lơ lửng tại hang Thung được tìm thấy đầu tháng 5 mang vẻ đẹp "siêu thực", sẽ được khai thác du lịch cùng các tour thuộc thung lũng Thoòng trong năm nay.

Đầu tháng 5, Jungle Boss Tours - công ty du lịch mạo hiểm đang khai thác độc quyền một số tour khám phá hang động tại Quảng Bình, thông báo tìm thấy một hồ nước bí ẩn nằm trong nhánh phụ của hang Thung, thuộc thung lũng Thoòng (hung Thoòng) nằm trong Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Hồ treo được đặt tên là hồ Lơ Lửng. Ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc công ty, cho biết nhóm thám hiểm tình cờ tìm ra hồ nước này trong lần đi kiểm tra thường xuyên hệ thống an toàn và kiểm tra mực nước sông ngầm ở hang Thung mùa hè năm nay.

25 thg 5, 2024

Lên đỉnh Bồ Hong

Tọa lạc ở độ cao 710m so mực nước biển, vồ Bồ Hong là nơi cao nhất của núi Cấm (xã An Hảo, TX. Tịnh Biên, tỉnh An Giang), cũng là nơi cao nhất ở miền Tây. Với nhiều người, đỉnh Bồ Hong là nơi nhất định phải đặt chân đến một lần, nếu không thì như họ chưa lên núi Cấm.

Tiếng xe gắn máy gầm rú đưa chúng tôi ngược dốc lên đỉnh Bồ Hong. Dù nhiều lần lên núi bằng phương tiện này, nhưng chúng tôi vẫn căng thẳng. Cứ đến đoạn ngược dốc, anh bạn thân lại cười hô hố khi thấy tôi bấu mạnh vào vai. Chiếc xe gắn máy phân khối lớn cứ hùng hục trườn qua mấy con dốc, lướt qua những khúc cua “cù chỏ” trong sự đứng ngồi không yên của tôi.

24 thg 5, 2024

Níu giữ "chứng nhân lịch sử" trong biệt thự cổ Hà Nội (bài 5): Sớm giữ lấy tinh hoa, đừng đợi để bảo tồn đại trà

Tháng 10.Thăng Long Hà Nội tròn 1010 tuổi. Sự tồn tại của những công trình kiến trúc Pháp trong suốt hơn 100 năm như một dấu ấn sống động kể về một khoảng thời gian vất vả, bi thương nhưng cũng rất hào hùng của Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung. Giá trị đặc biệt của những công trình kiến trúc đó đều đã được khẳng định, nghĩa là sẽ phải - sẽ được bảo tồn để gìn giữ ký ức cho muôn đời sau.

Biệt thự số 6B Đường Thành mới được trùng tu đúng với nguyên bản đến từng chi tiết. Thời gian để hoàn thiện trong 2 năm và chủ nhân của nó tiết lộ, riêng tiền để tu sửa lên đến hơn 20 tỷ đồng

Níu giữ "chứng nhân lịch sử" trong biệt thự cổ Hà Nội (bài 4): Biệt thự - "Cuộc chơi" cần cả tiền và văn hóa

Hà Nội - thành phố này, việc thiết kế - xây dựng biệt thự theo tổng thể quy hoạch bài bản bắt đầu từ năm 1888 đến 1954 (giai đoạn Pháp xâm chiếm). Quy hoạch này tạo nên một quần thể biệt thự được phân bổ trong một khu vực rộng khoảng 800ha (khu phố Cũ), tập trung trên địa bàn các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng và một phần nhỏ ở quận Tây Hồ…

Dù được xác định và thiết lập là di sản ký ức đô thị đặc biệt, Luật Di sản Văn hóa quy định rõ - cần được bảo tồn, tôn tạo. Tuy nhiên, bảo tồn thế nào, tôn tạo ra sao trong khi hình thức sở hữu đa dạng, kiến trúc xuống cấp, thậm chí biến dạng và quan trọng hơn cả là mảnh đất mà biệt thự tọa lạc luôn nằm trong “tầm ngắm” của nhiều “đại gia” bởi vị trí cực kỳ đắc địa.

Chứa đựng phức tạp và nhiều mâu thuẫn trong một biệt thự có nhiều chủ sở hữu cùng sử dụng. Ảnh: Đức Hạnh

Níu giữ "chứng nhân lịch sử" trong biệt thự cổ Hà Nội (bài 3): Biệt thự cũ có "bó tay"… cải tạo?

Theo đánh giá của giới chuyên môn, số lượng biệt thự có giá trị của Hà Nội dù đã giảm đi nhiều trong vài năm qua, nhưng vẫn còn rất đáng kể. Cho đến thời điểm này, dù UBND TP Hà Nội đã ban hành Quy chế quản lý, sử dụng nhà biệt thự cũ được xây dựng trước năm 1954 (2013) thì những ngôi biệt thự với nhiều hộ gia đình chung sống vẫn được coi là tài sản chứ không phải di sản. Niên đại của tòa nhà xem như không mang lại giá trị kinh tế. Và việc có giữ được ngôi nhà hay không lại phụ thuộc vào… ý thức của chủ nhà.

Một biệt thự trên phố Lý Thường Kiệt (ảnh: Yên Vân)

Níu giữ "chứng nhân lịch sử" trong biệt thự cổ Hà Nội (bài 2): Ký ức cuộc đời từ những khu nhà cũ

Biệt thự được định nghĩa là loại hình nhà ở có không gian biệt lập với xung quanh bằng hệ thống sân vườn, tường rào và lối đi riêng. Đây là loại hình nhà ở xuất hiện đầu tiên ở Hy Lạp thời cổ đại, trải qua thời gian, loại nhà ở “sang chảnh đẳng cấp” có mặt ở nhiều nước trên thế giới…

Phía ngoài biệt thự số 19 phố Trần Quốc Toản

Thế kỷ thứ XVII - XVIII, những ngôi nhà diện này được hoàn thiện với chuẩn mực của kiến trúc cổ điển Ba-rốc ở châu Âu. Cho đến ngày nay, nó vẫn là một loại hình nhà ở không thuộc diện đại trà. Tuy nhiên, nó chỉ “siêu sang” khi dưới mái nhà đó có một gia đình sống, còn nếu là nơi cư ngụ của 5-10 hay 20 gia đình thì lại là chuyện rất khác!

Níu giữ "chứng nhân lịch sử" trong biệt thự cổ Hà Nội (bài 1): Những ngôi nhà một thời vang bóng

Trong tâm thức của nhiều thế hệ, Hà Nội đã, đang và vẫn sẽ là một thành phố cổ kính với “mái ngói thâm nâu” cùng những góc phố thật đẹp. Thực tế vốn phũ phàng, những mái ngói thâm nâu kia giờ chẳng còn là bao, và người ta chỉ còn thấy Hà Nội thật cổ, thật cũ trong tranh của danh họa Bùi Xuân Phái. Ngoài 36 phố phường ra, Hà Nội còn gì? Chẳng khó để trả lời, Hà Nội còn nhiều ngôi biệt thự ở “phố Tây”, dẫu chúng còn nguyên hay cũ kỹ, thậm chí là xuống cấp thì đó vẫn như những “chứng nhân lịch sử” của một thời thăng trầm và đau thương, về sự tiếp nối của những mạch nguồn lịch sử.

Biệt thự hay gọi chính xác hơn là Dinh thự trên phố Chân Cầm. Ngôi nhà bề thế, được xây từ những năm 30 của thế kỷ trước

23 thg 5, 2024

Những món cà phê ngon và dở nhất thế giới

Taste Atlas lại vừa giới thiệu một danh sách các món ẩm thực ngon nhất thế giới. Lần này là các món cà phê.

Danh sách "Top 56 Best Coffee in the World" này được tổng hợp từ 4.090 bình chọn của độc giả Taste Atlas tính đến 16/05/2024, trong đó hệ thống đã lọc ra còn 2.727 bình chọn hợp lệ.

Trong danh sách 56 món cà phê ngon nhất thế giới này có 4 món từ Việt Nam. Dưới đây là điểm bình chọn, thứ hạng, mô tả và hình ảnh thức uống từ Taste Atlas

Hạng 14, điểm 4,2*

Ngắm cây phượng hình trái tim đỏ rực dưới chân núi Bà Đen

Nếu có dịp đến thăm núi bà Đen, Tây Ninh, trong những ngày đầu hè này, bạn hãy dành thời gian ngắm cây phượng đang mùa nở rộ rực đỏ dưới chân ngọn núi linh thiêng.

Hoa phượng từ lâu đã trở thành hình ảnh gắn bó mật thiết với tuổi học trò, đi vào câu văn, bài thơ và tiếng hát của biết bao người. Chính vì thế, hình ảnh phượng vĩ nở đỏ cả một vùng trời những ngày hè vốn dĩ không còn xa lạ gì nữa.

Nhưng, có cây phượng nở hoa ở Tây Ninh, tán rộng lớn phủ cả góc vườn, mang hình dáng trái tim, thì có lẽ không đâu có được.

Cây phượng nằm gần chân núi Bà Đen, từ cổng sau đường dẫn vào Khu du lịch núi Bà, chúng ta quẹo phải và đi khoảng 2 km về hướng huyện Dương Minh Châu sẽ thấy cây phượng già mọc bên trái đường, cạnh Văn phòng khu phố Phước Long 2. BÙI VĂN HẢI

48 giờ ở làng du lịch Việt Nam tốt nhất thế giới

Ở Tân Hóa, du khách có thể lái xe địa hình xuyên rừng, thám hiểm hang động hay trải nghiệm cuộc sống cùng người dân.

Xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa, tháng 10/2023 được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) vinh danh "Làng du lịch tốt nhất thế giới" với mô hình "thích ứng với thời tiết". Đây là làng du lịch đầu tiên được công nhận ở Việt Nam. Nằm giữa thung lũng núi đá vôi của miền tây bắc tỉnh Quảng Bình, Tân Hóa là một trong những "rốn lũ" của miền Trung. Gần 10 năm nay, nơi đây nổi tiếng nhờ là điểm khởi phát của hành trình khám phá các hang động như Tú Làn, hang Tiên, hang Tổ Mộ.

Du khách có thể đến Tân Hóa các mùa trong năm, với nhiều trải nghiệm khác nhau tùy điều kiện thời tiết. Hành trình dưới đây được gợi ý theo trải nghiệm của phóng viên VnExpress.

Khu vực đầu làng du lịch Tân Hóa. Ảnh: Oxalis

22 thg 5, 2024

Làng Kon Pring

Chiều muộn, tụi tui rời trung tâm hành hương Đức Mẹ Măng Đen. Đi về thì hơi sớm nên bạn đề nghị ghé thăm một ngôi làng dân tộc gần đó.


Lối vào làng đây. Chiếc cổng nhỏ mang đậm màu sắc Tây nguyên ghi Làng Văn hóa Du lịch Cộng đồng Kon Pring.

Vì không chuẩn bị trước nên tui và cả nhóm - kể cả anh bạn hướng dẫn vô đây - đều chưa nắm thông tin gì về ngôi làng này cả.

Ngồi tàu máy, đi xe điện khám phá cù lao ven sông Mekong

Cù lao Thới Sơn ở hạ lưu sông Tiền (một nhánh sông Mekong) được bao phủ bởi những rặng dừa xanh trải dài, vườn cây trái trĩu quả, cùng nhiều loại hình du lịch đã thu hút du khách khám phá.

Cù lao Thới Sơn hay còn gọi là cồn Lân, thuộc ấp Thới Hòa, xã Thới Sơn, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, nằm bên bờ sông Tiền hiền hòa

Nhà hát múa rối bên biển đầu tiên tại Việt Nam

Nhà hát À Ơi mở cửa từ tối 19/5 tại thị trấn Hoàng Hôn, Phú Quốc, trở thành nhà hát múa rối bên biển đầu tiên tại Việt Nam.


Nhà hát À Ơi (AOI Theater) tọa lạc tại khu vực cổng Bắc của Cầu Hôn, ngay bãi biển và nằm trong trục chính kết nối toàn bộ trải nghiệm Thị trấn Hoàng Hôn. Tên gọi À Ơi lấy cảm hứng từ câu hát trong lời ru của mẹ, bà, gợi cho du khách về ký ức thuở ấu thơ. Từ nay đến hết 19/6, nhà hát miễn phí vé xem show Rối Việt cho du khách, với hai suất diễn hàng ngày lúc 18h30-18h50 và 20h-20h20.

Bánh canh cua hơn 40 năm trong hẻm Sài Gòn

Tiệm bánh canh đầu hẻm Võ Văn Tần, quận 3, TP HCM, truyền qua 4 thế hệ, là điểm đến quen thuộc của nhiều người dân và du khách hơn 40 năm.


Nằm ở đầu hẻm 194 Võ Văn Tần, quận 3, tiệm bánh canh cua của bà Võ Kim Hồng đã bán hơn 40 năm. Đây không chỉ là địa chỉ quen thuộc của dân văn phòng mỗi buổi trưa, mà còn được khách ngoại tỉnh và khách nước ngoài thường xuyên tìm đến.

21 thg 5, 2024

Hàm Rồng, có mấy Hàm Rồng?

Trong một bài viết cách nay khá lâu tui có kể đến 3 địa danh Hàm Rồng khá quen thuộc với mọi người, đó là núi Hàm Rồng ở Pleiku, núi Hàm Rồng ở Sa Pa và núi Hàm Rồng ở Thanh Hóa. Bên cạnh đó tui có kể thêm về tảng đá Hàm Rồng ở Biên Hòa. (Ai quan tâm có thể xem lại tại đây).

Cùng với những ngọn núi Hàm Rồng nổi tiếng kể trên là các địa danh hành chánh liên quan, gồm: phường Hàm Rồng ở thị xã Sa Pa, cầu Hàm Rồng, phường Hàm Rồng ở TP Thanh Hóa.

Nay tò mò, tui tìm hiểu thêm coi còn có Hàm Rồng ở đâu nữa không. Hóa ra còn cũng bộn Hàm Rồng! Xin kể ra như sau:

Bãi biển Hàm Rồng ở Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế. Đây là một bãi biển hoang sơ, đẹp, gần phá Tam Giang, cách TP. Huế khoảng 40 km.

Bãi biển Hàm Rồng ở Thừa Thiên - Huế. Ảnh tamgianglagoon.com

Ngày 19-5, theo dấu chân Bác Hồ trên TP.HCM

Trong thời gian ở tại Sài Gòn, chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành vừa dạy học vừa đi bán báo ở khu vực thương cảng để kiếm sống.

Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TP.HCM, địa điểm lịch sử ghi dấu chân Bác ra đi tìm đường cứu nước - Ảnh: THANH HIỆP

Khu tưởng niệm thân mẫu Bác Hồ giữa rừng thông rì rào xứ Huế

Khu di tích tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu của Bác Hồ - nằm ở lưng chừng núi Bân (Huế). Đây là nơi từng an táng thi hài người mẹ của Bác Hồ, sau khi bà qua đời ở tuổi 33.

Khu tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Bác Hồ - nằm ở lưng chừng núi Bân (Huế) - Ảnh: NHẬT LINH

Chiêm ngưỡng 'báu vật' hơn một thế kỷ ẩn mình ở Đồng Nai

Khu rừng cổ thụ ở Đồng Nai được xem là báu vật, không chỉ sở hữu giá trị lịch sử mà còn trở thành điểm đến nghiên cứu khoa học về cây cao su.

Nhắc đến Đồng Nai, người ta biết đến các khu công nghiệp sầm uất. Ít ai biết rằng, vùng đất này còn có một "báu vật" xanh mướt mang tên Vườn cây cao su bảo tồn của ngành cao su Việt Nam hơn 100 năm tuổi.

Vườn cây cao su đầu tiên ở Việt Nam

20 thg 5, 2024

Nhà rông Kon Klor theo dòng thời gian

Nhà rông là một thiết chế văn hóa độc đáo của nhiều dân tộc ở Tây nguyên. Mỗi làng dân tộc Tây nguyên có một ngôi nhà rông. Nhiều nơi gọi tên của nhà rông là Nhà văn hóa làng. Thế nhưng nhà rông không chỉ có chức năng là nhà văn hóa, mà còn là không gian sinh hoạt chung của cả cộng đồng, nơi tổ chức lễ hội hay các lễ cúng. Nhà rông còn là nơi phân xử các vụ kiện, tranh chấp, hòa giải của dân làng, đồng thời cũng là nơi tiếp đón khách quý đến buôn làng thăm chơi. Xét ở góc độ nào đó nhà rông của người dân Tây nguyên tương đương đình làng của người Việt.

Về mặt kiến trúc, nhà rông có hình dáng như một lưỡi rìu vươn thẳng lên trời xanh, tạo dáng khỏe khoắn chinh phục không gian.

Nhà rông Kon Klor năm 2024, tiền cảnh bên trái là cây nêu, phía xa bên trái là cầu treo Kon Klor, bên phải nhà là cây sung cổ thụ. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Mùa nước đổ, Y Tý thành tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời

Tháng 5 mưa nhiều, ruộng bậc thang Y Tý (Lào Cai) như một tấm gương khổng lồ phản chiếu sắc nắng và mây trời, đan xen là màu xanh dịu nhẹ của mạ non mới cấy.

Cung đường đến với Y Tý những ngày tháng 5 mênh mông của những cánh đồng mùa đổ nước - Ảnh: NGUYỄN DUY HOÀNG

Dấu ấn đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh huyền thoại qua ảnh

Con đường Trường Sơn - Hồ Chí Minh như biểu tượng về sức sống mãnh liệt của một công trình vượt qua mưa bom bão đạn thời chiến, là minh chứng lịch sử sinh động cho ý chí, khát vọng, sức mạnh của tinh thần đoàn kết dân tộc trong hoàn cảnh khó khăn, thử thách dựng xây, phát triển đất nước.

Dấu tích đường Trường Sơn còn lại trên đoạn từ ngã ba A Tép xuyên qua đất Lào và về huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế) trong thời chiến tranh. Đường do bộ đội Trường Sơn thi công bằng đá núi xếp sát nhau (ảnh chụp năm 2013). Ảnh: HUY ĐẰNG.

Hồ Đông Tiển: điểm du lịch hút giới trẻ

Sở hữu vẻ đẹp thơ mộng, không khí trong lành, hồ Đông Tiển (thôn Vinh Huy, xã Bình Trị, huyện Thăng Bình) đang thu hút khá đông du khách tìm về vui chơi giải trí.

Hồ Đông Tiển (xã Bình Trị, huyện Thăng Bình). Ảnh: THÚY HIỀN.

Từ phía đối diện UBND xã Bình Trị thuộc quốc lộ 14E, rẽ trái đi vào đường thôn Vinh Huy chừng 4 km, hồ Đông Tiển xuất hiện trong tầm mắt với màu xanh tươi mát.

19 thg 5, 2024

Khám phá rừng trúc Bản Phường ở độ cao 1000m

Nằm ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển với khung cảnh đẹp như tranh vẽ, rừng trúc Bản Phường đang dần trở thành địa điểm check-in thu hút các tín đồ ưa xê dịch khi tới thăm non nước Cao Bằng.

Cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 260 km, rừng trúc Bản Phường (xã Thành Công, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng) vài năm gần đây trở thành địa điểm du lịch thu hút đông đảo du khách ghé thăm bởi không gian xanh mát dưới tán hàng nghìn cây trúc sào cao vút, thẳng tắp.

Đến Cao Bằng thăm "Biệt thự đỏ" bị lãng quên

Sở hữu tài nguyên thiên nhiên độc đáo, vùng đất Phia Oắc – Phia Đén được ví như một "báu vật" mà trời đất ban tặng cho Cao Bằng. Trong tuyến hành trình "Khám phá Phia Oắc" của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, du khách sẽ bắt gặp những dấu tích các công trình do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ XX.

Trong tuyến hành trình "Khám phá Phia Oắc" của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, du khách sẽ bắt gặp điểm tham quan thú vị có tên "Biệt thự đỏ của Pháp" ở xóm Phia Đén, xã Thành Công, huyện Nguyên Bình, được người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ XX.