Ngôi đền cổ ở Thanh Hóa thờ người thầy từng dạy học cho hai đời vua

Đền thờ Nguyễn Văn Nghi, tọa lạc tại phường Đông Tiến (tỉnh Thanh Hóa), tồn tại suốt hơn 400 năm và được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Ít ai biết rằng, ông là người thầy từng dạy học cho hai đời vua triều Hậu Lê.

Theo sử sách để lại, tướng công Nguyễn Văn Nghi thọ 69 tuổi (1515-1584), sinh ra trong một gia đình khoa bảng. Cha và anh của ông đều là những người giữ trọng trách trong triều đình.

Năm Giáp Dần (1554), niên hiệu Thuận Bình thứ 6 dưới triều vua Lê Trung Tông, ông đỗ Nhất giáp. Là người liêm chính, trọng khuôn phép, ông được Trịnh Kiểm tin cậy giao giữ chức Hiệu lý Viện Hàn lâm.

Khu đền thờ, lăng mộ Nguyễn Văn Nghi rộng gần 4 ha. Ảnh: Lê Dương

Đến thác Ma Hao trốn nóng ngày hè

Những ngày hè oi ả, nhiều người dân địa phương và du khách đã chọn lên thác Ma Hao, xã Linh Sơn để tận hưởng không khí mát lành giữa đại ngàn hùng vĩ.

Đông đảo du khách đến thác Ma Hao để trốn nóng ngày hè.

Nằm ở độ cao hơn 1.200 m so với mực nước biển, thác được bao bọc bởi những cánh rừng nguyên sinh xanh ngắt. Con đường dẫn vào khu vực thác uốn lượn qua những triền núi, bản làng người Thái và các thung lũng xanh mướt. Chỉ riêng hành trình đến đây thôi cũng đủ để du khách cảm nhận vẻ đẹp đặc trưng của miền sơn cước này. Càng tiến gần khu vực thác, không khí càng trở nên mát dịu. Tiếng suối chảy róc rách hòa cùng tiếng chim rừng tạo nên cảm giác thư thái, khác hẳn sự oi bức của những ngày hè nơi phố thị.

Nhà thờ Tiến sĩ Nguyễn Dục ở xã Thiệu Quang

Nằm tại làng Phùng Cầu, xã Thiệu Quang, nhà thờ Tiến sĩ Nguyễn Dục là di tích lịch sử - văn hóa có ý nghĩa đặc biệt đối với dòng họ và Nhân dân địa phương. Không chỉ thờ phụng bậc đại khoa thời Hậu Lê, công trình còn là biểu tượng cho truyền thống hiếu học, tinh thần trọng chữ nghĩa và khát vọng vươn lên của bao thế hệ người dân nơi đây.

Nhà thờ Tiến sĩ Nguyễn Dục ở xã Thiệu Quang đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh. Ảnh: Khắc Công

Mường Đeng đẹp như tranh giữa đại ngàn xứ Thanh

Giữa núi rừng miền Tây xứ Thanh, thung lũng Mường Đeng đang khoác lên mình sắc vàng rực rỡ của mùa lúa chín. Vẻ đẹp nguyên sơ của những thửa ruộng bậc thang, những mái nhà sàn nép bên dòng suối cùng nhịp sống chậm rãi của đồng bào Thái đen đang thu hút đông đảo du khách và nhiếp ảnh gia tìm đến trải nghiệm, khám phá.

Khi những cơn gió đầu hè bắt đầu tràn qua triền núi, Mường Đeng cũng bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Từ trên cao nhìn xuống, cả thung lũng như khoác tấm áo vàng óng của lúa chín, trải dài theo những đường cong mềm mại của ruộng bậc thang ôm lấy chân núi.

Ghi dưới chân tượng đài...

Chiều tháng Sáu, nắng trên triền đê sông Mã dịu dần. Đứng lặng ở Khu tưởng niệm các giáo viên và học sinh hy sinh tại công trường đê Nam sông Mã ngày 14/6/1972, chúng tôi vừa tiếc thương, vừa rưng rưng tự hào.

Tượng đài tái hiện hình ảnh giáo viên và học sinh trên công trường đắp đê Nam sông Mã ngày 14/6/1972.

Trong không gian khu tưởng niệm, ký ức về quân và dân Hàm Rồng oanh liệt chiến đấu, phục vụ chiến đấu dưới làn mưa bom, bão đạn của đế quốc Mỹ hiển hiện chân thực như những thước phim quay chậm.

Di tích lịch sử văn hóa cách mạng đình Lam Vỹ

Đình Lam Vỹ (hay còn gọi là đền Lam Vỹ) là di tích lịch sử văn hóa cách mạng tiêu biểu của xã Thiệu Tiến. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc, ngôi đình không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân địa phương mà còn là địa điểm ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong thời kỳ đấu tranh cách mạng và kháng chiến chống thực dân Pháp.

Di tích lịch sử văn hóa cách mạng đình Lam Vỹ ở xã Thiệu Tiến. Ảnh: Khắc Công

Khám phá vẻ đẹp sông Ngang giữa đại ngàn

Sông Ngang chảy từ xã Tự Do (tỉnh Hòa Bình cũ, nay thuộc Phú Thọ) vào xã Thạch Quảng qua địa bàn từ thôn Đăng Thượng đến thôn Thống Nhất. Con sông có chiều dài 15km và đổ vào sông Bưởi tại vị trí cách trung tâm xã Thạch Quảng khoảng 10km. Nơi đây sở hữu cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, làn nước trong mát cùng bản sắc văn hóa Mường độc đáo, mang đến tiềm năng trải nghiệm du lịch hấp dẫn giữa đại ngàn miền Tây xứ Thanh.

Du khách trải nghiệm tại sông Ngang, xã Thạch Quảng.

Độc đáo vẻ đẹp văn hóa tâm linh tại Khu di tích Diêm Phố

Khu di tích Diêm Phố tọa lạc tại thôn Ninh Phú, xã Vạn Lộc. Những năm qua, được sự quan tâm của Nhà nước, các nhà hảo tâm, khu di tích này được tu bổ, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của Nhân dân.

Một góc Khu di tích Diêm Phố, xã Vạn Lộc.

Giữ nhà trình tường - Giữ ký ức và niềm tự hào văn hóa dân tộc

Với đồng bào Mông ở miền núi xứ Thanh, những ngôi nhà trình tường không chỉ là nơi ở, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc.

Nhà trình tường - kiến trúc truyền thống độc đáo, phản ánh rõ nét đời sống, tập quán và tri thức dân gian của cộng đồng.

Bí ẩn phù điêu Phật trên đá ở ngôi chùa tại đỉnh núi cao 600 m

Nằm trên đỉnh núi cao 600m, chùa Am Các (Thanh Hóa) không chỉ là chốn tâm linh linh thiêng mà còn gây tò mò với bức phù điêu Phật tọa tạc trên tảng đá lớn, vẫn tồn tại qua thời gian, thu hút du khách khám phá.

Dấu tích bí ẩn giữa đại ngàn

Giữa trập trùng núi non của vùng đất xứ Thanh, chùa Am Các hiện lên như một điểm dừng chân tĩnh tại, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào nơi phố thị. Ngôi chùa tọa lạc trên đỉnh núi Các, cao khoảng 600m so với mực nước biển, thuộc địa phận phường Hải Lĩnh (tỉnh Thanh Hóa). Để đặt chân tới đây, du khách phải vượt qua những con đường men theo sườn núi, len lỏi qua các tán rừng xanh mướt.

Không chỉ nổi tiếng bởi vị trí “lưng chừng trời”, chùa Am Các còn được biết đến với dấu tích đặc biệt: bức phù điêu Phật khắc trên tảng đá lớn ngay gần khu vực chùa. Đây là chi tiết khiến nhiều người lần đầu ghé thăm không khỏi bất ngờ và tò mò.

Chùa Am nằm trong quần thể chùa Am Các. Ảnh: Lê Dương

Suối 'ẩn mình' giữa núi rừng Thanh Hóa: Nước trong thấy đáy, hút khách check-in

Ẩn mình giữa núi rừng xã Thạch Quảng (Thanh Hóa), suối Mây gây ấn tượng với làn nước trong veo, không gian xanh mát và vẻ đẹp mộc mạc, trở thành điểm đến được nhiều bạn trẻ tìm tới check-in.

Suối Mây (tên gọi địa phương) nằm cách trung tâm tỉnh Thanh Hóa khoảng 80 km. Con suối này bắt nguồn từ thác Ngọc Sơn, thuộc khu vực tỉnh Hòa Bình cũ (nay là tỉnh Phú Thọ), cách đó gần 20 km.

Không có nhiều công trình hay dịch vụ du lịch, suối Mây vẫn “giữ chân” du khách nhờ vẻ đẹp nguyên sơ, hiếm có.

Điểm nổi bật nhất của suối Mây chính là làn nước trong vắt. Đứng bên bờ, du khách có thể dễ dàng nhìn thấy từng viên sỏi nhỏ dưới đáy, phản chiếu ánh nắng lấp lánh. Nước suối mát lạnh, chảy quanh năm, len lỏi nhẹ nhàng qua từng ghềnh đá, tạo nên âm thanh róc rách, mang lại cảm giác thư thái, dễ chịu.

Khu vực suối Mây nước trong vắt thu hút giới trẻ đến tắm mát, check-in

Cưới 2 lần, ở rể 3 năm: Chuyện lạ mà sâu sắc trong hôn nhân người Thái xứ Thanh

Ở các bản người Thái miền Tây Thanh Hóa, để tình yêu “đơm hoa kết trái”, đôi lứa phải đi qua một hành trình rất riêng: Cưới 2 lần và 3 năm ở rể mới trọn nghĩa vợ chồng.

Phong tục ấy không chỉ độc đáo, mà còn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh quan niệm về hôn nhân, gia đình và sự gắn kết cộng đồng.

Không gian tái hiện lễ cưới hai lần của đồng bào Thái Thanh Hóa thu hút đông đảo du khách tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Bí ẩn đĩa đá cổ và đôi đũa thử độc của vua Lê

Đền thờ Lê Hoàn, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân không chỉ là một trong những ngôi đền cổ nhất xứ Thanh, mà còn lưu giữ được chiếc đĩa đá và đôi đũa bằng hợp kim, tương truyền là vật dụng thử độc của Vua.

Theo sử sách, Lê Đại Hành Hoàng đế, họ Lê, tên húy là Hoàn, sinh ngày 15 tháng 7 năm Tân Sửu (941), tại làng Trung Lập, thuộc Ái Châu (nay là xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Sau khi giúp Đinh Tiên Hoàng dẹp yên loạn 12 sứ quân, lập lại chính quyền thống nhất, năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, lập ra triều Đinh (968 - 979), đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình).

Năm Tân Mùi (971), Lê Hoàn được giữ chức Thập đạo tướng quân.

Đền thờ Lê Hoàn ở làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Ngôi đền cổ có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ

Không chỉ là ngôi đền có lối kiến trúc cổ nhất Thanh Hóa, đền thờ Lê Hoàn còn lưu giữ nhiều báu vật nghìn năm. Trong đó có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ được bảo quản nghiêm ngặt.

Di tích Quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn, tọa lạc tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa, là nơi phụng thờ Lê Đại Hành hoàng đế (tên húy Lê Hoàn) cùng thân phụ, thân mẫu, phu nhân và con trai của ngài.

Theo sử sách, Lê Hoàn sinh năm Tân Sửu (941). Sau khi phò tá Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân và lập nhiều công trạng, năm Tân Mùi (971), ông được phong chức Thập đạo tướng quân.

Linh thiêng đền Rồng - đền Nước

Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, nước là khởi nguồn của sự sống, là yếu tố thiêng liêng, biểu tượng của sự sinh sôi, nảy nở và no đủ. Xuất phát từ quan niệm đó, mỗi dịp đầu xuân, cụm di tích đền Rồng - đền Nước ở thôn Nghĩa Đụng, xã Hà Long luôn là điểm đến tâm linh nổi tiếng, thu hút đông đảo Nhân dân địa phương cũng như du khách tham quan, chiêm bái, gửi gắm niềm tin cho một năm mới bình an, hạnh phúc.

Đền Rồng - nơi thờ mẫu Thượng Ngàn.

Lên núi Trường Lệ thăm đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành

Phường Sầm Sơn không chỉ thu hút du khách bởi biển xanh mà còn bởi hệ thống di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh đa dạng. Nổi bật trong số đó là đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành tọa lạc uy nghiêm giữa sắc xanh bạt ngàn của dãy núi Trường Lệ.

Đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành được tu bổ, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân và du khách.

Về nhà thờ họ Trịnh Hữu

Nằm trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng ở Triệu Sơn, nhà thờ họ Trịnh Hữu không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng của con cháu trong dòng tộc, mà còn là một di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, minh chứng cho bề dày lịch sử của một dòng họ có công lớn với đất nước.

Nhà thờ họ Trịnh Hữu ở xã Triệu Sơn. Ảnh: Khắc Công

Về Vạn Xuân du xuân

Tháng Giêng, Vạn Xuân trở thành điểm hẹn của những chuyến du xuân. Du xuân ở đây không chỉ là một chuyến vãn cảnh đầu năm, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn văn hóa - nơi những giá trị truyền thống của đồng bào Thái được gìn giữ qua nhiều thế hệ và đang từng bước hòa nhịp phát triển du lịch bền vững.

Người dân thôn Lùm Nưa tham gia các hoạt động văn hóa đầu xuân.

Chợ phiên vùng cao có từ thời Pháp thuộc ở Thanh Hóa

Chợ phiên Phố Đoàn không chỉ là nơi mua bán sầm uất mà còn là điểm hẹn văn hóa vùng cao độc đáo khi du lịch Pù Luông.

Nằm tại xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa, chợ Phố Đoàn (còn gọi là chợ Phố Đòn) có lịch sử hình thành từ thời Pháp thuộc. Để tới đây, du khách cần di chuyển khoảng 4,5 - 6 tiếng từ Hà Nội tới Pù Luông.

Khác với những chợ giao thương ở miền xuôi, chợ phiên Phố Đoàn chỉ họp cố định vào sáng thứ Năm và Chủ Nhật hàng tuần. Phiên chợ bắt đầu từ lúc 6 giờ sáng và kết thúc vào khoảng 11 giờ trưa. Chợ là trung tâm giao thương sầm uất của cư dân Phố Đoàn cùng các xã lân cận như Cổ Lũng, Lũng Cao, Trung Thành...

Khu chợ phiên vùng cao độc đáo không thể bỏ qua khi du lịch Pù Luông. Ảnh: Thai House

Nơi lưu giữ mạch nguồn văn hóa Mường Đủ

Tọa lạc trên gò đất cao thuộc làng Án Đỗ xưa, nay là thôn Long Phượng, xã Thạch Bình, đền Tam Thánh là di tích gắn liền với tiến trình hình thành vùng đất Mường Đủ. Hiện nay, ngôi đền không chỉ là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng mà còn là nơi lưu giữ những giá trị tâm linh đặc sắc của cộng đồng địa phương.

Đền Tam Thánh gắn liền với tiến trình hình thành vùng đất Mường Đủ.