Về buôn làng nghe cồng chiêng, tìm hiểu văn hóa Ê Đê ngày đầu năm mới

Ngày đầu năm mới 2026, nhiều du khách lựa chọn đến các điểm du lịch sinh thái văn hóa hay về các buôn làng tại Đắk Lắk để nghe cồng chiêng, hòa vào nhịp xoang hay trải nghiệm những sinh hoạt văn hóa trong đời sống của bà con người Ê Đê.

Trong tiết trời nắng ấm, trời trong xanh dịp Tết Dương lịch 2026, các điểm du lịch cộng đồng phía Tây tỉnh Đắk Lắk đón đông đảo du khách. Tại buôn du lịch cộng đồng Akŏ Dhông, phường Buôn Ma Thuột, nhiều đoàn xe từ các địa phương và du khách quốc tế lần lượt đổ về.

Mường Đủ - Vùng quê trù phú gìn giữ hồn văn hóa dân tộc

Vùng đất Mường Đủ nay là xã Thạch Bình. Đây là vùng đất trù phú, địa hình tương đối bằng phẳng, đồng bào dân tộc còn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Nhân dân Thạch Bình tự hào vì đây là vùng quê giàu truyền thống văn hóa, yêu nước và cách mạng, nơi có quần thể di tích lịch sử văn hóa đền Thánh Mẫu và đền Tam Thánh được xếp hạng cấp tỉnh. Qua đó, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trên vùng đất miền Tây xứ Thanh.

Đồng bào dân tộc Mường ở vùng đất Mường Đủ luôn quan tâm gìn giữ trang phục truyền thống.

Vùng đất Mường Đủ nằm bên bờ sông Bưởi, có hơn 39.000 người với các dân tộc Mường, Kinh cùng sinh sống. Theo sách Văn hóa truyền thống Mường Đủ: “Không rõ chữ Mường Đủ có từ bao giờ và ý nghĩa là gì. Có người cho rằng đất mường này “lắm lọ” (lúa), dân mường no đủ nên gọi là Mường Đủ”. Sách cũng viết: “Người dân ở đây đã ví von quả đồi Mường Đủ như một bức tường thu hết gió nồm nam và chắn gió đông bắc để mường yên ấm và mát mẻ”.

Mường Đủ có sông, có núi, giao thông đi lại thuận tiện, đất đai màu mỡ nên thu hút đông đảo người dân về đây mưu sinh, lập nghiệp. Hiện nay, trên đất Mường Đủ, có hàng chục dòng họ cùng nhau sinh sống. Các dòng họ luôn đoàn kết, nỗ lực vượt qua những khó khăn thử thách, khai hoang, phục hóa tạo nên những cánh rừng keo xanh ngút ngàn và những "cánh đồng thẳng cánh cò bay”.

Trải qua biến thiên của thời gian, những thăng trầm của lịch sử, đồng bào các dân tộc vùng đất Mường Đủ vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Đây chính là “lực hút” quan trọng để Thạch Bình thu hút du khách thập phương về với vùng đất Mường Đủ khám phá, trải nghiệm.

Về vùng đất Mường Đủ, du khách không thể bỏ qua cơ hội khám phá di tích lịch sử văn hóa đền Thánh Mẫu - nơi sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của người dân trong và ngoài xã. Tương truyền, ở làng Án Đỗ (nay là thôn Kim Sơn) gia đình ông Cún Đủ có con gái tên là nàng Nga tài sắc vẹn toàn, có nhiều công lao giúp Nhân dân phát triển sản xuất và được vua nhà Nguyễn sắc phong là “Thủy tinh công chúa, xích y chi thần”. Sau khi nàng Nga qua đời, để tưởng nhớ công ơn của nàng Nga, Nhân dân trong làng đã xây dựng đền thờ và suy tôn nàng Nga là Thánh Mẫu. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đền Thánh Mẫu trở thành nơi trú ẩn của bộ đội và sinh viên Trường Đại học Vinh.

Với những giá trị đặc sắc, ngày 30/1/2015 UBND tỉnh Thanh Hóa đã công nhận đền là di tích lịch sử cấp tỉnh. Hằng năm, vào ngày 15/3 âm lịch, xã Thạch Bình tổ chức Lễ hội đền Thánh Mẫu thu hút đông đảo Nhân dân và khách thập phương tham gia. Lễ hội là dịp để mọi người cầu cho mưa thuận, gió hòa, mọi nhà được bình an, hạnh phúc. Ngoài ngày chính lễ, vào các ngày mùng 1 và ngày 15 âm lịch, người dân trong và ngoài xã cũng đến đây vãn cảnh, thắp hương chiêm bái.

Cùng với đền Thánh Mẫu, xã Thạch Bình còn có di tích lịch sử - văn hóa đền Tam Thánh mang giá trị kiến trúc nổi bật với các mảng chạm khắc gỗ tinh xảo. Hằng năm, vào ngày 12/2 âm lịch người dân trong và ngoài xã lại tụ hội về đền tổ chức Lễ hội Kỳ phúc.

Đền Tam Thánh - địa điểm sinh hoạt tâm linh của Nhân dân Mường Đủ.

Đến vùng đất Mường Đủ, du khách không quên mua đặc sản gạo nếp hạt cau về làm quà cho người thân. Lúa nếp hạt cau có thời gian sinh trưởng dài ngày, chỉ gieo trồng mỗi năm một vụ và thu hoạch vào khoảng tháng 9 (âm lịch). Gạo nếp hạt cau Mường Đủ có hạt gạo to, mập, tròn, màu trắng đục. Từ hạt gạo nếp dẻo thơm, người Mường Đủ đã tạo nên nhiều món ăn ngon, như: xôi ngũ sắc, bánh mật, bánh gai, chè lam, bánh chưng... Nhiều sản vật của Thạch Bình được người dân trong và ngoài tỉnh biết đến, trong đó có nếp hạt cau.

Ông Vũ Trọng Khương, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội, UBND xã Thạch Bình, cho biết: Lúa nếp hạt cau là giống lúa quý được trồng ở Mường Đủ từ lâu đời nhưng có thời gian bị gián đoạn. Thời gian qua, xã Thạch Bình tuyên truyền, vận động các hộ dân mở rộng diện tích lúa nếp hạt cau và bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Hiện nay, gạo nếp hạt cau được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.

Mặc dù chịu sự tác động của mặt trái kinh tế thị trường nhưng đồng bào dân tộc ở Mường Đủ vẫn gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, đồng bào dân tộc Mường là một trong những dân tộc tiêu biểu của xã Thạch Bình, vẫn gìn giữ bản sắc của dân tộc mình. Cùng với tiếng Mường được dùng trong giao tiếp hàng ngày, trang phục truyền thống được sử dụng vào các dịp lễ, tết, hội hè trong năm, đồng bào dân tộc Mường ở vùng Mường Đủ còn lưu giữ các trò chơi, trò diễn dân gian, các làn điệu dân ca, dân vũ... Để đạt được kết quả này, xã Thạch Bình xây dựng, triển khai kế hoạch bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường; vận động các nghệ nhân, truyền dạy các làn điệu dân ca, điệu múa cho thế hệ trẻ. Đồng thời, chỉ đạo các thôn có đồng bào dân tộc Mường thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ dân gian; tổ chức nhiều hội thi, hội diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ tôn vinh bản sắc văn hóa Mường, tạo sân chơi lành mạnh, gắn kết cộng đồng.

“Không gian văn hóa Mường Đủ là nền tảng tinh thần, động lực nội sinh thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã Thạch Bình phát triển bền vững. Hiện nay, diện mạo NTM của xã Thạch Bình đang từng ngày đổi thay, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc từng bước được cải thiện; bản sắc văn hóa truyền thống luôn được gìn giữ và phát huy. Phát huy những kết quả đạt được, xã Thạch Bình quan tâm tuyên truyền, giáo dục về ý nghĩa của việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống để người dân có ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc mình. Tăng cường công tác quản lý, bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa; xây dựng lộ trình, từng bước đầu tư hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, đáp ứng yêu cầu sinh hoạt cộng đồng của Nhân dân, góp phần làm cho vùng đất Thạch Bình ngày càng phát triển”, bà Vũ Trọng Khương, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội, UBND xã Thạch Bình, chia sẻ.

Bài và ảnh: Thanh Hương

Báo Thanh Hóa online - 21/02/2025

“Đại sứ” du lịch của làng, xã

Khu danh thắng Kim Sơn (xã Biện Thượng) không chỉ gợi thương, gợi nhớ bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, hữu tình mà còn níu chân du khách bởi tình người nồng hậu. Một bác lái thuyền, một cô hướng dẫn viên, một vị thủ từ..., chính sự hiểu biết, gắn bó máu thịt với mảnh đất quê hương cùng sự mộc mạc, chân phương mà thân tình, cởi mở của những con người ấy đã góp phần lan tỏa, thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.

Một vùng non nước Kim Sơn.

Về miền di tích Tống Sơn

Về thăm Tống Sơn - vùng đất không chỉ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn có nhiều di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích đã được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương đặc biệt quan tâm, nhằm đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển nhanh, bền vững cho xã Tống Sơn.

Đền Hàn Sơn thu hút nhiều du khách đến tham quan, chiêm bái.

Dấu ấn những công trình trăm tuổi ở phường Sài Gòn

Phường Sài Gòn thuộc TP.HCM sở hữu quỹ kiến trúc đô thị có tuổi đời hơn một thế kỷ, tạo ra nhiều dấu ấn trong lòng người dân và du khách.

Phường Sài Gòn được hình thành từ việc sáp nhập các phường trên cơ sở sáp nhập toàn bộ phường Bến Nghé và một phần địa giới của hai phường lân cận là Đa Kao và Nguyễn Thái Bình, thuộc quận 1 cũ.

Đây là khu vực tập trung nhiều công trình kiến trúc cổ có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt gắn liền với tiến trình phát triển của TP.HCM từ thế kỷ XIX đến nay.

Những địa chỉ ghi dấu trăm năm ở phường Chợ Quán

Bia tưởng niệm Nhà đèn Chợ Quán, Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới… là dấu mốc âm thầm kể lại hành trình hơn trăm năm của phường Chợ Quán hôm nay.

Nguồn gốc tên gọi "Chợ Quán" được học giả Vương Hồng Sển ghi lại trong sách Sài Gòn năm xưa: "Gọi là Chợ Quán vì thuở trước chợ nhóm họp dưới gốc những cây me đại thọ lối nhà thương Chợ Quán… Chung quanh chợ có nhiều quán xá lốc cốc tựu một chỗ nên đặt tên làm vậy".

Đồng thời, theo học giả Trương Vĩnh Ký, vùng Chợ Quán bắt nguồn từ làng của những di dân từ phường Đúc (Huế) vào khoảng cuối thế kỷ XVII - cộng đồng này đã đặt nền móng cho vùng đất sau này.

Khói lam trong nếp nhà người Thái

Xóm Mường cổ Lũy Ải - bản giao hưởng của di sản văn hóa và du lịch

Vùng đất cổ Mường Bi là vùng Mường lớn nhất trong bốn Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động). Nơi đây với những nếp nhà sàn cổ, thửa ruộng bậc thang cùng các điệu múa Mường trong thanh âm trầm hùng của chiêng Mường vẫn đang lưu giữ nhiều nét văn hóa nguyên bản của dân tộc Mường Hòa Bình cũ, được xem như “trái tim” của người Mường.

Trong không gian phát triển mới, vùng đất Mường Bi với xóm Mường cổ Lũy Ải đang được chính quyền tỉnh Phú Thọ, người dân gìn giữ và thổi luồng sinh khí mới vào những di sản văn hóa trong hành trình phát triển bền vững của du lịch văn hóa.

Lũy Ải - “viên ngọc thô” được thời gian lưu giữ 

Xóm Lũy Ải, hay còn gọi là Mường Ải xã Mường Bi mang nét đẹp độc đáo đặc trưng của vùng đất Mường cổ với phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, nét văn hóa truyền thống còn được giữ gìn.

'Thung lũng trường thọ' lưu giữ văn hóa Mường cổ

Giữa những giải mây bảng lảng và những dãy núi trùng điệp của núi rừng Tây Bắc, xã Vân Sơn, còn được gọi là “nóc nhà xứ Mường” của tỉnh Phú Thọ, hiện lên như một bản giao hòa của thiên nhiên, con người. Với cảnh sắc nguyên sơ, khí hậu mát lành và những giá trị văn hóa của vùng Mường cổ được lưu giữ vẹn nguyên, xã Vân Sơn đang trở thành điểm sáng du lịch mới của tỉnh Phú Thọ. 

Những xóm làng người Mường bình yên của xã Vân Sơn đang là điểm thu hút đối với nhiều du khách.

Ngôi chùa cổ và bảo vật quốc gia gần 700 năm giữa rừng phong

Dưới tán rừng phong độc đáo ở phường Nguyễn Trãi (Hải Phòng), chùa Thanh Mai là nơi lưu giữ bảo vật quốc gia gần 700 năm - bia Thanh Mai Viên thông Tháp bi.

Chùa Thanh Mai ẩn mình giữa rừng phong. ẢNH: THÀNH CHUNG

Khám phá vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển Pù Huống, Nghệ An

Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống (tỉnh Nghệ An) có diện tích gần 46.500ha, là một trong 3 khu rừng đặc dụng nằm trong vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới, được UNESCO công nhận vào tháng 9/2007.

Đoàn điều tra đa dạng sinh học, sưu tầm mẫu và đặt bẫy ảnh bắt đầu vào vùng lõi Tiểu khu 729, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Ảnh: Xuân Tiến/TTXVN

Đây là hành lang xanh kết nối với Vườn quốc gia Pù Mát, Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt tạo nên sự liên tục về môi trường và sinh cảnh. Đồng thời là kho tàng về đa dạng sinh học, lưu giữ nhiều nguồn gen của các loài động, thực vật quý hiếm, đặc hữu. Cuối tháng 11/2025, phóng viên được “theo chân” lực lượng kiểm lâm Trạm quản lý, bảo vệ rừng Bình Chuẩn xuyên rừng, vào vùng lõi đại ngàn Pù Huống đặt bẫy ảnh và tận mắt chứng kiến được tiềm năng du lịch trải nghiệm độc đáo của khu bảo tồn.

Lũng Cẩm - Điểm nhấn của du lịch văn hóa trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Giữa thung lũng xanh mướt của xã Sủng Là (tỉnh Tuyên Quang), thôn Lũng Cẩm hiện lên như một mảnh ghép độc đáo giữa "miền đá xám". Nơi đây từ lâu là chốn cư trú của cộng đồng người Mông, cùng một số hộ Hoa, Nùng, Giáy…, tạo nên sự phong phú về văn hóa và nếp sống. Những ngôi nhà trình tường dày màu đất vàng, những hàng rào đá xếp tay qua nhiều thế hệ và cánh đồng hoa trải rộng đã làm nên bản sắc riêng biệt của vùng đất này. 

Bà cháu người Mông ở Lũng Cẩm quây quần trước hiên nhà trình tường.

Những câu chuyện về Nhà Tây núi Thị

Ngày xưa, khi mới xây dựng, ngôi biệt thự hoành tráng trên đỉnh núi Thị nằm một mình giữa rừng cây xanh ngắt tạo nên một cảnh quan độc đáo, gần gũi thiên nhiên và mang tính biệt lập. Thế nhưng sau nửa thế kỷ hoang phế, vẻ đẹp tuyệt vời của sự tách biệt chốn phố xá nhộn nhịp lại trở thành vẻ ma mị hoang vu.

Nhiều năm qua, Nhà Tây núi Thị là một phế tích nằm trơ trọi giữa đỉnh núi, bao phủ bởi rễ cây cổ thụ và rêu phong. Vẻ ngoài ma mị ấy đã thêu dệt nên nhiều câu chuyện rùng rợn được người dân địa phương truyền tai nhau.

Ngôi nhà hoang phế

Cao nguyên đá Đồng Văn - điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới 2025

Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) vừa được vinh danh là "Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2025" tại lễ trao giải thưởng du lịch thế giới (World Travel Awards - WTA) diễn ra ở Bahrain (6/12/2025). 

Hà Tiên - Vẻ đẹp giao hòa biển, núi và lịch sử nơi cực Tây Nam tỉnh An Giang

Nằm ở cực Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên - nay thuộc tỉnh An Giang - từ lâu đã được biết đến như một vùng đất giàu giá trị cảnh quan, lịch sử và văn hóa. Với vị trí đặc biệt giáp vịnh Thái Lan và tiếp giáp Campuchia, Hà Tiên không chỉ là cửa ngõ giao thương quan trọng mà còn là điểm đến du lịch mang vẻ đẹp rất riêng, nơi hội tụ hài hòa giữa biển xanh, núi đá vôi, đồng bằng và chiều sâu lịch sử hình thành vùng đất phương Nam.

Toàn cảnh phường Hà Tiên, tỉnh An Giang nhìn từ trên cao – vùng đất được ví như “Việt Nam thu nhỏ” khi hội tụ núi non, sông nước, biển hồ, đô thị, nông thôn và cả đường biên giới. Ảnh: Nguyễn Luân/ Báo ảnh Việt Nam

Côn Sơn, Kiếp Bạc - nơi hội tụ tinh hoa và khí phách anh hùng

Danh thắng Côn Sơn – Kiếp Bạc (Hải Phòng) là phần quan trọng của quần thể Di sản văn hoá thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Côn Sơn – Kiếp Bạc là quần thể danh thắng nổi tiếng, hội tụ vẻ đẹp hài hòa của núi rừng, sông suối, có nhiều di tích lịch sử, văn hóa quan trọng của dân tộc, gắn với Thiền phái Trúc Lâm, hào khí thời Trần, danh nhân Nguyễn Trãi và nhiều nhân vật kiệt xuất khác.

Di sản - dấu ấn Năm Du lịch quốc gia của Huế

Với thế mạnh rất lớn về tiềm năng văn hóa và di sản, du lịch Huế đã gặt hái nhiều thành công trong Năm Du lịch quốc gia 2025.

Vẻ độc đáo, hấp dẫn của di sản thế giới Nhã nhạc Cung đình Huế và quần thể kiến trúc cung đình Huế. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam

Huế là địa phương đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2025 với khẩu hiệu “Kinh đô xưa, Vận hội mới”. Điều đó cho thấy địa phương này xác định rõ thế mạnh, tiềm năng du lịch của mình là văn hóa và di sản, coi đây là chiếc “chìa khóa vàng” để Huế mở ra thời cơ, vận hội mới đưa ngành du lịch trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch quốc gia và khu vực.

Cơ hội để hồi sinh và phát triển của tranh dân gian Đông Hồ

Làng Đông Hồ từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm tranh dân gian, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống. Trong dòng chảy đời sống hiện đại, dòng tranh Đông Hồ từng đứng trước nguy cơ mai một khi chỉ còn 3 gia đình tâm huyết, bám trụ với nghề. Trong 3 gia đình này, có 3 nghệ nhân được coi là “di sản sống” của làng tranh Đông Hồ, đó là Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế, Nguyễn Hữu Quả và Nguyễn Thị Oanh. Ảnh: Báo ảnh Việt Nam 

Tranh dân gian Đông Hồ không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể quý giá của Việt Nam, mà còn là một biểu tượng nghệ thuật đang tìm thấy những không gian sống mới trong đời sống đương đại. Vừa được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp vào tháng 12 vừa qua, nghệ thuật truyền thống này đang đứng trước cả nguy cơ mai một lẫn cơ hội hồi sinh mạnh mẽ nhờ sự quan tâm của cộng đồng và các chiến lược bảo tồn sáng tạo.

Nhịp sống làng chài Phước Hải bên bờ biển TP. Hồ Chí Minh

Làng chài Phước Hải, thuộc xã Phước Hải, TP. Hồ Chí Minh, mang vẻ đẹp yên bình của một làng biển truyền thống, đồng thời trở nên nhộn nhịp vào những ngày cuối tuần khi đón du khách đến khám phá và trải nghiệm đời sống ngư dân.

Làng chài Phước Hải, thuộc xã Phước Hải, TP. Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố khoảng 100 km, là điểm đến hấp dẫn để khám phá đời sống làng chài ven biển.

Bạch Thông - Mùa quýt chín

Trong một chuyến đến xã Bạch Thông, chúng tôi cùng người bạn tên Kath - du khách đến từ Philippines có dịp khám phá trọn vẹn mùa quýt chín: từ cách chọn quả, thưởng thức tại vườn cho tới lắng nghe câu chuyện của chính những người tạo nên đặc sản trứ danh ở vùng đất này.

Du khách tham quan vườn quýt chín, tìm hiểu mô hình phát triển du lịch gắn với nông nghiệp.