Phường nào có chợ trăm tuổi, phố Tây sôi động và ga ngầm hiện đại?

Phường Bến Thành tiêu biểu nhất ở sự pha trộn độc đáo giữa chợ truyền thống, phố Tây và sự chuyển mình của hạ tầng hiện đại.

Phường Gia Định với dấu ấn ký ức từ lăng cổ, chợ xưa

Lăng Ông, chợ Bà Chiểu, cầu Bông... là những địa danh quen thuộc làm nên dấu ấn đặc trưng của phường Gia Định.

Phường Chợ Lớn: 'Trái tim y tế' phương Nam

Phường Chợ Lớn giữ vai trò quan trọng trong y tế, khi quy tụ loạt bệnh viện đầu ngành như Chợ Rẫy, Hùng Vương, Đại học Y Dược… phục vụ hàng triệu người dân khu vực phía Nam.

Khám phá 5 công trình vừa được xếp hạng di tích ở TP.HCM

Tại TP.HCM có 5 công trình vừa được xếp hạng di tích cấp thành phố gồm: Chợ Bến Thành; Trụ sở Cục Hải quan TP.HCM; Trụ sở Ủy ban nhân dân Quận 1; Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Mộ ông Binh Bộ Kiểm duyệt Ty, Thừa vụ lang họ Trần.

Mới đây, UBND TP.HCM đã quyết định xếp hạng 5 công trình di tích trên địa bàn thành phố là di tích cấp thành phố. Việc xếp hạng này không chỉ giúp bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa của các công trình mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và bảo vệ các di sản này. Các công trình được công nhận sẽ có khu vực bảo vệ riêng biệt, được khoanh vùng theo các quy định pháp luật.

Theo đó, 5 di tích được xếp hạng di tích cấp thành phố gồm: Chợ Bến Thành; Trụ sở Cục Hải quan TPHCM; Trụ sở Ủy ban nhân dân Quận 1; Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Mộ ông Binh Bộ Kiểm duyệt Ty, Thừa vụ lang họ Trần.

12 phường mới của Thủ Đức: Từ di sản văn hóa đến đô thị tương lai

Từ 1-7-2025, TP Thủ Đức cũ được sắp xếp lại thành phường Thủ Đức và 11 phường mới trực thuộc TP.HCM.

Cụ thể gồm các phường: Thủ Đức, Hiệp Bình, Tam Bình, Linh Xuân, Tăng Nhơn Phú, Long Bình, Long Phước, Long Trường, Cát Lái, Bình Trưng, Phước Long, An Khánh.

Không rực rỡ cao ốc hay sầm uất như một số phường tại trung tâm TP.HCM. Phường Thủ Đức và 11 phường mới mang đậm bản sắc văn hóa, lịch sử và tâm linh qua những địa danh: Đền tưởng niệm các vua Hùng; Bảo tàng áo dài; Chùa Bửu Long; chùa Một Cột; Đình thần An Khánh…

Mùa vàng trở lại Đồng Tháp Mười qua những khung hình gây ấn tượng

Mùa thu hoạch lúa thu đông đang diễn ra sôi động tại vùng Đồng Tháp Mười. PLO ghi lại những khoảnh khắc lao động tất bật với một vụ mùa bội thu.

Trên khắp các cánh đồng vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh Tây Ninh, không khí thu hoạch lúa thu đông đang diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp. Máy gặt đập liên hợp hoạt động liên tục giữa những thửa ruộng lúa chín vàng, trĩu bông, báo hiệu một vụ mùa được đánh giá là thuận lợi cả về thời tiết lẫn năng suất.

Theo ghi nhận tại xã Mỹ An (Tây Ninh), năm nay điều kiện thời tiết khá ổn định, ít ảnh hưởng bất lợi, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng tốt. Người dân tranh thủ thu hoạch sớm để đảm bảo chất lượng hạt lúa cũng như kịp thời chuẩn bị cho các kế hoạch sản xuất tiếp theo. 

Dấu ấn những công trình trăm tuổi ở phường Sài Gòn

Phường Sài Gòn thuộc TP.HCM sở hữu quỹ kiến trúc đô thị có tuổi đời hơn một thế kỷ, tạo ra nhiều dấu ấn trong lòng người dân và du khách.

Phường Sài Gòn được hình thành từ việc sáp nhập các phường trên cơ sở sáp nhập toàn bộ phường Bến Nghé và một phần địa giới của hai phường lân cận là Đa Kao và Nguyễn Thái Bình, thuộc quận 1 cũ.

Đây là khu vực tập trung nhiều công trình kiến trúc cổ có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt gắn liền với tiến trình phát triển của TP.HCM từ thế kỷ XIX đến nay.

Những địa chỉ ghi dấu trăm năm ở phường Chợ Quán

Bia tưởng niệm Nhà đèn Chợ Quán, Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới… là dấu mốc âm thầm kể lại hành trình hơn trăm năm của phường Chợ Quán hôm nay.

Nguồn gốc tên gọi "Chợ Quán" được học giả Vương Hồng Sển ghi lại trong sách Sài Gòn năm xưa: "Gọi là Chợ Quán vì thuở trước chợ nhóm họp dưới gốc những cây me đại thọ lối nhà thương Chợ Quán… Chung quanh chợ có nhiều quán xá lốc cốc tựu một chỗ nên đặt tên làm vậy".

Đồng thời, theo học giả Trương Vĩnh Ký, vùng Chợ Quán bắt nguồn từ làng của những di dân từ phường Đúc (Huế) vào khoảng cuối thế kỷ XVII - cộng đồng này đã đặt nền móng cho vùng đất sau này.

Cá kình rào nấu khế chua mùa nóng

Cá kình rào nấu với khế chua không chỉ giải nhiệt ngày nắng nóng mà còn trị bệnh mất ngủ.

Vì sao cá kình được gọi là cá kình rào như người Huế hay gọi?

Rào là tên phá Tam Giang mà người địa phương hay gọi, hay rủ nhau đi tắm rào là ngày mà phá còn trong veo với trời mây không phải chia ô vuông nạo vét nuôi tôm, nuôi cua như bây giờ. Thế mới biết con cá kình rào là vậy, chứ mới nghe tưởng cá vào mùa nhảy rào rào vào lưới là không phải đâu.

Cá kình rào

Cận cảnh ngôi chùa có kiến trúc độc đáo ở Thanh Hóa

Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử và thời đại, chùa Bụt ở xứ Thanh ngày nay đã được phục dựng lại bằng lối kiến trúc độc lạ đã trở thành điểm du lịch tâm linh níu chân du khách thập phương.

Chùa Bụt ở xã Hoằng Trường (Hoằng Hóa, Thanh Hóa) được biết đến là trầm tích văn hóa từ gần 1.000 năm trước được người dân lập một gian thờ Phật ngay cạnh gian thờ Đức Thánh Cả - Tô Hiến Thành gắn liền với sự tích về một đại thần có tước vương làm việc trong phủ Liêu của triều Lý (dưới thời vua Lý Anh Tông, 1138 - 1175). Ảnh: ĐẶNG TRUNG

Hành trình trekking núi Dinh chinh phục đỉnh La Bàn

Trekking đang là loại hình du lịch mới rất phát triển ở Việt Nam, theo đó nhiều bạn trẻ đam mê nhằm thử thách đôi chân và sức khỏe của mình.

Hiện nay mô hình này thường được các công ty du lịch chọn một số cung đường nổi bật như Tà Năng – Phan Dũng (thuộc địa phận ba tỉnh gồm Lâm Đồng, Ninh Thuận và Bình Thuận), Bidoup (Lâm Đồng), Thác K50,… Mỗi cung đường này đòi hỏi du khách tham gia từ 2-3 ngày và có sức khỏe tốt.

Con đường nhựa uốn lượn giành cho du khách đi ô tô hoặc xe máy.

Linh thiêng nghĩa trang cá Ông lớn nhất Việt Nam

Ít có địa phương nào ở Nam Bộ lại có mật độ đền thờ cá Ông nhiều như ở Bà Rịa-Vũng Tàu. Dọc bờ biển Bà Rịa-Vũng Tàu có đến 10 ngôi đền thờ cá Ông. Đặc biệt ở làng chài Phước Hải, ngư dân còn dành hẳn một khu đất rộng hàng ngàn mét vuông để chôn cất cá Ông với những nghi lễ trang trọng.

Nghĩa trang cá Ông gồm có năm phần: Lăng thờ Lệnh ông Nam Hải đại tướng quân, miếu thờ Quan thế âm Bồ Tát, miếu thờ Thổ công, miếu thờ Thiên quan Tứ phước và khu vực mộ táng cá voi

Thác Philieng - Chốn rừng thiêng im tiếng nghìn thu

Mùa trekking Philieng đẹp nhất là tháng Chín đến tháng Ba hằng năm, đó là mùa khí hậu vùng Đam Rông không quá nóng, không mưa nhiều và có chút lạnh. 

Với nhiều người trẻ, các cung đường hoang sơ, hoang dã để có thể thực hiện những chuyến chinh phục bằng đi bộ đường dài (thường gọi là trekking) là một trải nghiệm rất thú vị. Các cung đường trekking đẹp luôn được các bạn trẻ chuyền tai nhau: Cung Tà Năng Phan Dũng (xuyên Lâm Đồng – Ninh Thuận – Bình Thuận), núi Tả Liên Sơn (Lai Châu), núi Lảo Thần, Fansipan (Lào Cai), đỉnh Lùng Cúng thuộc cung Mù Cang Chải (Yên Bái), Vườn quốc gia Bạch Mã (Huế), cung Chư Yang Sin – Chư Yang Lak (Đăk Lăk)…

Nàng dâu Việt đầu tiên của nước Nhật

Công nữ Ngọc Hoa được xem là người Việt đầu tiên lấy chồng người Nhật, thậm chí người Nhật còn khẳng định bà là người nước ngoài đầu tiên kết hôn với người Nhật và đến nước Nhật. 

Năm 2014, Hội An chính thức đặt tên công nữ Ngọc Hoa cho con đường ngắn đi từ quảng trường sông Hoài, dọc theo bờ sông phía Bắc tới chùa Cầu. Dù là con đường nhỏ nhưng tên của một vị công nữ rất lạ như vậy khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên, tự hỏi Ngọc Hoa là ai mà lại được đặt tên đường.

Đồng Nai, nơi nổi danh kèn đồng

Nếu bây giờ cần một dàn nhạc kèn có quy mô hơn 1.500 nhạc công để biểu diễn thì ở Việt Nam, trừ quân đội với những dàn quân nhạc chuyên nghiệp, chỉ có Đồng Nai là địa phương duy nhất có thể huy động được. 

Trong khi nhạc công của các đoàn quân nhạc đều do Nhà nước, quân đội đào tạo chính quy và ăn lương như những chiến sĩ thì nhạc công kèn ở Đồng Nai chủ yếu là nông dân. Từ niềm say mê âm nhạc, họ tự trang bị nhạc cụ và chấp nhận gian khổ học kèn.

Bỏ trăm triệu sắm kèn 

Hiện nay, một nhạc cụ trong dàn nhạc kèn thường có giá dao động từ 3 triệu đến 70 triệu đồng tùy loại. Nhưng trong từng loại nhạc cụ, giá cũng dao động tùy hãng/nước sản xuất, tùy “đời”, như saxophone chẳng hạn, có chiếc 10 triệu đồng nhưng cũng có cái đến 50 triệu đồng. Loại kèn rẻ nhất trong một dàn nhạc, kèn đã qua sử dụng nhiều năm, nếu mua lại cũng có giá không dưới 5 triệu đồng. Cả tỉnh Đồng Nai hiện có hơn 50 đội nhạc kèn từ các xứ đạo Thiên Chúa tập trung ở các khu vực Kiệm Tân (huyện Thống Nhất), Hố Nai, Tân Mai, Tam Hiệp (TP Biên Hòa), mỗi đội kèn có số lượng, quy mô nhạc công khác nhau. Đội ít nhất khoảng 20 người. Những đội nhạc kèn lớn ở các giáo xứ như Dốc Mơ, Đức Long, Tân Mai, Ngọc Đồng… có trên 70 nhạc công. Nếu lấy bình quân mỗi đội có 30 nhạc công và mỗi cây kèn trị giá 5 triệu đồng thì tổng tài sản nhạc cụ kèn ở Đồng Nai đã là 7,5 tỉ đồng!

Người may ‘long bào’ thế kỷ 21

Hơn 20 năm tâm huyết với nghề, nghệ nhân Thanh Nhàn đã trở thành người duy nhất cung ứng trang phục tuồng cho các đoàn hát tại khu vực ĐBSCL.

Nghệ nhân Thanh Nhàn cho biết ông tên thật là Võ Công Khanh (66 tuổi, khóm Đông Bình A, xã Đông Thuận, thị xã Bình Minh, Vĩnh Long). Do sinh ra trong một gia đình có truyền thống hát bội nên ngay từ nhỏ, nghệ nhân đã theo ông ngoại đi khắp nơi lưu diễn.

Thợ may độc nhất
Sau khi ông ngoại mất, nghệ nhân Thanh Nhàn đi theo nhiều đoàn hát khác nhau, lưu diễn khắp ĐBSCL rồi lên cả TP.HCM. Cụ thể ông đã tham gia các đoàn như Liên Hữu, Tấn Phát (Long Xuyên, An Giang), Sao Vàng, Văn Thanh (Sóc Trăng), Đồng Thinh (Vĩnh Long), Phước Tuần, Phước Hưng (Cần Thơ), CLB Thể nghiệm của NSƯT Ngọc Khanh và Sĩ Tốt.

Tại các đoàn hát trên, nghệ nhân Thanh Nhàn làm nhiều công việc như bán vé, phụ việc phía sau sân khấu và cả vai trò kép chính. Từ đó kinh nghiệm nghề của ông ngày càng được nâng cao.

Đi ngang chợ Đũi và nhớ…

Nằm ở góc đường Cách Mạng Tháng Tám - Võ Văn Tần (trước là Lê Văn Duyệt - Trần Quý Cáp) hiện nay là một ngân hàng to, một quán cà phê thời thượng.

Nhiều cư dân lâu đời chung quanh khu phố này gọi khu vực đó là khu chợ Đũi. Nhưng lớp người này đã già theo sự lớn lên của đô thị. Rồi mai đây ai còn nhớ đến tên chợ Đũi khi “thế gian biến cải vũng nên đồi”…?

Chợ Đũi là tên khu vực rộng, khoảng những năm 1930, được khu trú trong khoảng đường Lê Văn Duyệt và Trần Quý Cáp. Nơi đây là chốn cư ngụ trước tác của hai nhà văn Minh Hương và Huỳnh Phan Anh. Về phía đường Lê Văn Duyệt có rạp Nam Quang, đi xuống một chút là Trường Trung học Trường Sơn. Còn khu Trần Quý Cáp có Trường Tân Văn (biệt thự cổ vừa bán tỉ… tỉ), bánh ướt Tân Văn… (do bán trước cửa trường, sau này chuyển qua Bà Huyện Thanh Quan). 

Quận 5 - Thiên đường ẩm thực

Người Sài Gòn trước đây có câu nói: “Ăn quận 5, nằm quận 3, xa hoa quận 1, cướp giật quận 4”, chỉ 14 chữ đã tóm tắt đủ nét đặc trưng của bốn quận nổi tiếng nhất trên đất Sài Gòn xưa.

Người Trung Quốc xưa có câu nói: “Ăn ở Quảng Châu, mặc đồ Hàng Châu, lấy vợ Tô Châu và chết ở Liễu Châu” (Quảng Châu nổi tiếng ẩm thực, Hàng Châu nổi tiếng lụa đẹp, Tô Châu nổi tiếng gái đẹp và Liễu Châu có loại gỗ đóng quan tài rất lâu bị mục). Trong bốn yếu tố đó, cái ăn được người Trung Quốc đưa lên hàng đầu, phải ăn ngon để tận hưởng cuộc sống. Được mệnh danh là “kinh đô mỹ vị”, thủ phủ Quảng Châu của Quảng Đông tập trung rất nhiều tinh hoa ẩm thực của Trung Quốc và giao thoa với ẩm thực thế giới. Người Quảng Đông di cư sang Việt Nam rất nhiều và văn hóa ẩm thực Quảng Đông cũng theo đó mà tụ về Chợ Lớn. 

Một tiệm ăn người Hoa xưa. 

‘Làng biệt thự’ quận 3

Người Việt nói ăn cơm Tàu, ở nhà Tây, lấy vợ Nhật, đi xe Hoa Kỳ. Ăn cơm Tàu thì vào Chợ Lớn, còn ở nhà Tây sang phía quận 3. Tại sao quận 3 lại có lắm nhà Tây?

Lúc kiến trúc sư (KTS) Ngô Viết Thụ còn sống, có lần ông giảng giải cho tôi về quy hoạch của Sài Gòn dưới thời Pháp. Đại khái, người Pháp sau khi chiếm thành Gia Định, đặt nền móng thuộc địa ở xứ này, họ xây nhà thờ chính tòa ở nơi cao nhất của TP trên đỉnh một ngọn đồi, chính là nhà thờ Đức Bà. Gần đó, họ xây dinh Thống đốc Nam Kỳ, gọi là dinh Norodom (tức dinh Độc Lập, hội trường Thống Nhất bây giờ). Từ hai công trình lớn này, người ta làm hai con đường chạy xuống chân đồi, thẳng tới sông Sài Gòn và rạch Bến Nghé. Hai con đường tạo thành hai trục chính, gọi là trục Cardos và Dominius. Từ hai trục chính này, họ bắt đầu tạo những con đường vuông vức theo ô bàn cờ để phân lô. Những con đường nằm trong và rìa của hai trục này là khu vực trung tâm hành chính, bắt đầu xây dựng các tòa nhà công sở, dịch vụ, kinh doanh… đấy chính là quận 1 sau này.

Còn từ phía bắc ngọn đồi trở đi được quy hoạch chủ yếu là nơi ở cho các viên chức Pháp hoặc người Việt. Rất nhiều dinh thự, biệt thự đã được xây dựng nơi đây, đủ hình đủ kiểu, cực kỳ đa dạng, đó là khu vực quận 3.

Mang hài cốt Nguyễn Thiện Thuật về với quê hương

Khi khai quật mộ danh tướng Nguyễn Thiện Thuật, bên dưới quan tài còn nguyên bia đá cũ. Đây là cách quy tập mộ kiểu cũ nhưng rất có giá trị, đề phòng vì bất cứ lý do gì nếu bia mộ phía trên bị hư hỏng hay mất mát, khi tìm thấy mộ người ta vẫn xác định được mộ phần của ai. 

Nguyễn Thiện Thuật, thủ lĩnh của khởi nghĩa Bãi Sậy, quê ở làng Xuân Đào, xã Xuân Dục, huyện Mỹ Hào, Hưng Yên. Ông là hậu duệ đời thứ 30 của Nguyễn Trãi.

“Vua Bãi Sậy”
Năm 1874, khi đã đỗ tú tài, Nguyễn Thiện Thuật tiếp tục đỗ cử nhân rồi đình nguyên tiến sĩ. Ông được thăng chức tri phủ Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh, rồi được bổ nhiệm giữ chức tán tương quân vụ tỉnh Hải Dương (vì thế nhân dân thường gọi ông là Tán Thuật). Khi thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ hai năm 1882-1883, nhà Nguyễn đầu hàng nhưng Nguyễn Thiện Thuật đã kháng lệnh triều đình, ông rút lên Hưng Hóa, Tuyên Quang rồi thành Lạng Sơn để kháng Pháp. Khi thành thất thủ năm 1885, ông rút sang Trung Quốc (TQ).