Người Hrê mang họ Phạm

Người Hrê ở Ba Tơ nhắc nhau ghi nhớ lời dặn dò của Thủ tướng Phạm Văn Đồng (1906 - 2000) trong những lần về thăm. Họ ra sức học tập, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm cải thiện cuộc sống, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

TỪ HỌ ĐINH SANG HỌ PHẠM

57 năm trước, ông Phạm Văn Néo (nguyên Phó chủ tịch UBND huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi cũ) tham gia cách mạng khi vừa tròn 14 tuổi. Thời điểm đó, lãnh đạo huyện và các xã trên địa bàn Ba Tơ vận động đồng bào dân tộc Hrê (chủ yếu mang họ Đinh) đổi sang họ Phạm theo họ của Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Hầu hết người dân nơi đây đều đồng thuận. Bởi họ rất yêu quý Thủ tướng Phạm Văn Đồng - người học trò xuất sắc của Bác Hồ, người lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng VN và là người con ưu tú của quê hương Quảng Ngãi anh hùng.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng chụp ảnh lưu niệm trong một lần về thăm Ba Tơ. NGUỒN: SÁCH BA TƠ - ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI

Thăm "làng tiến sĩ" ở Hà Tĩnh - quê hương Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam

Làng Trung Lễ thuộc xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh) từ xưa đã nổi tiếng không chỉ bởi có nhiều chí sĩ cách mạng mà còn có nhiều người đỗ đạt khoa cử. Đây cũng là quê hương của vị Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.

 Theo cuốn "Địa chí huyện Đức Thọ", NXB Lao động ấn hành năm 2004, làng Trung Lễ xưa là 1 trong 4 thôn của xã Cổ Ngu, tổng Văn Lâm, phủ Đức Thọ. Về sau, trải qua nhiều lần tách, nhập với các vùng đất lân cận có tên gọi là xã Trung Lễ, sau đó là xã Lâm Trung Thủy. Từ tháng 7/2025 đến nay, làng (gồm 5 thôn: Trung Khánh, Trung Tiến, Trung Nam, Trung Bắc và Trung Đông ) thuộc xã Đức Thịnh.

Từ bến Ninh Hải đến Cảng Hải Phòng

Danh nhân Bùi Viện chính là người chọn bến Ninh Hải thuộc đất Hải Dương xưa xây dựng thành thương cảng Ninh Hải, tiền thân của Cảng Hải Phòng.

Nhà tưởng niệm danh nhân Bùi Viện tại xã An Ninh (huyện Tiền Hải, Thái Bình cũ; nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Ảnh: Facebook Họ Bùi Việt Nam

Danh nhân Bùi Viện (1839 - 1878) quê làng Trình Phố, tổng An Bồi, huyện Trực Định, phủ Kiến Xương, tỉnh Nam Định (sau là xã An Ninh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Tuy không sinh ra tại đất Hải Phòng, nhưng ông chính là người chọn bến Ninh Hải thuộc đất Hải Dương xưa xây dựng thành thương cảng Ninh Hải, tiền thân của Cảng Hải Phòng.

Pháo đất vang rền ở Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc

Những tiếng nổ vang rền của pháo đất, hoà cùng nhịp trống và tiếng reo hò của khán giả đã làm bừng lên không khí hội Xuân tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Pháo tiểu được các pháo thủ làm đơn giản hơn, có kích thước, trọng lượng nhỏ hơn so với pháo đại.

Không gian Khu di tích Côn Sơn Kiếp Bạc trong những ngày hội xuân trở nên sôi động hơn bao giờ hết khi tiếng pháo đất vang lên rền rã, hoà cùng tiếng trống thúc và tiếng reo hò cổ vũ của đông đảo du khách thập phương. Liên hoan pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ I không chỉ là hoạt động văn hoá - thể thao đặc sắc mà còn góp phần tôn vinh một trò chơi dân gian truyền thống lâu đời của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Tại liên hoan, các pháo thủ tranh tài ở nhiều nội dung khác nhau, từ pháo tiểu đến pháo đại với các hình thức pháo thuyền không xương, pháo thuyền có xương. Mỗi nội dung đều có những quy định, những tiêu chí chấm điểm khác nhau.

Dinh thự Bạch công tử và những màn ăn chơi khét tiếng bậc nhất Nam kỳ

Không chỉ gắn với giai thoại đốt tiền phô trương, Bạch công tử ở Mỹ Tho còn có dinh thự xa hoa mang hồn Nam bộ, 'xác' Âu châu.

Dinh thự Bạch công tử: trán tường gãy giống cổ thiên nga

Sinh thời, Bạch công tử nổi danh là "ông hoàng ăn chơi" khắp Nam kỳ lục tỉnh đầu thế kỷ 20. Nhằm "lấy le" với cô Ba Trà - đệ nhất mỹ nhân Sài Gòn xưa, hai tay chơi Hắc công tử Bạc Liêu và Bạch công tử Mỹ Tho "thi nhau" tặng những món quà đắt tiền. Thậm chí, giai thoại nổi tiếng thời đó là cuộc thi đốt tiền giấy để… nấu chè nhằm phô trương độ chịu chơi. Kết cục, Bạch công tử thắng.

Hồi ký của Vương Hồng Sển kể, có lần đi xem hát, Hắc công tử rút thuốc hút làm rớt tờ bạc 5 đồng nên lúi húi tìm kiếm. Thấy vậy, Bạch công tử liền nói: "Để moa (tôi) cho mượn cây đuốc" rồi lấy tờ 20 đồng bạc đốt lên soi cho Hắc công tử tìm kiếm.

Lễ hội 'Vạn Xuân khai quốc' kỷ niệm 1.482 năm Đức Hoàng đế Lý Nam Đế lên ngôi

Ngày 28-2 (tức ngày 12 tháng Giêng), tại Khu di tích lịch sử quốc gia Đền thờ Lý Nam Đế (đền Mục) ở phường Vạn Xuân, tỉnh Thái Nguyên long trọng tổ chức Lễ hội “Vạn Xuân khai quốc” - Kỷ niệm 1.482 năm Đức Hoàng đế Lý Nam Đế lên ngôi.

Quang cảnh Lễ hội “Vạn Xuân khai quốc” - Kỷ niệm 1.482 năm Đức Hoàng đế Lý Nam Đế lên ngôi.

Khách Việt kể cảm giác ôm 'cây thần' hơn 1.000 tuổi

Du khách đến xã Ngọc Chiến thường chụp ảnh, ôm cây sa mu đại thụ hơn 1.000 năm tuổi gần thủ phủ hoa sơn tra Nậm Nghiệp để cảm nhận năng lượng tích cực.

Nằm ở bản Nà Tâu, xã Ngọc Chiến, cây du sam núi đất (hay cây sa mu đại thụ) có tuổi đời hơn 1.000 năm. Cây được Hội cây Di sản công nhận là "Cây di sản Việt Nam" tháng 3/2023. Cây cao trên 35 m, đường kính trên 100 cm, thân xum xuê.

Sa mu đại thụ được coi như báu vật trấn bản của người địa phương, cũng là điểm du lịch nổi tiếng. Ở bản, người dân địa phương gọi là "cây thần", "sa mu đại thụ" hay "Co mạy pé" (tiếng địa phương). Cây được người bản địa giữ lời thề bảo vệ "vị thần" che chở cho bản.

Du khách chụp ảnh với cây sa mu đại thụ. Ảnh: NVCC

Ngôi nhà gốm 'độc nhất vô nhị' ở Vĩnh Long được xác nhận kỷ lục Việt Nam

Tối 11/9, tại lễ khai mạc Festival Nông sản Việt Nam – Vĩnh Long 2023, Ban tổ chức đã trao kỷ lục Việt Nam cho ngôi nhà gốm đỏ của ông Nguyễn Văn Buôi ở phường 5, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long.

Tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc - Tổng Thư ký Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã công bố quyết định của VietKings về việc xác lập kỷ lục Việt Nam đối với “Ngôi nhà 3 gian 2 chái truyền thống hoàn toàn bằng gốm đỏ Vĩnh Long lớn nhất tại Việt Nam”.

Chủ nhân của ngôi nhà độc đáo này là ông Nguyễn Văn Buôi (64 tuổi, ngụ phường 5, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long), xuất thân trong gia đình có truyền thống làm gốm và có thâm niên hơn 30 năm trong nghề.

Lễ hội hoa tulip góp phần làm mới trải nghiệm du lịch tại núi Bà Đen

Những ngày gần đây, không gian hoa tulip rực rỡ trên núi Bà Đen (Tây Ninh) thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh. Giữa khung cảnh núi non hùng vĩ, sắc hoa khoe màu tươi tắn mang đến trải nghiệm mới lạ, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch tại “nóc nhà Nam Bộ”.

Từ sáng sớm đến chiều muộn, từng dòng người nối nhau đổ về khu vực trưng bày hoa để tham quan, chụp ảnh. Nhiều gia đình, nhóm bạn trẻ lựa chọn trang phục rực rỡ để “check-in”, lưu giữ khoảnh khắc giữa không gian hoa đầy màu sắc. Không khí tại đây luôn rộn ràng, xen lẫn sự thích thú khi du khách được tận mắt chiêm ngưỡng loài hoa vốn quen thuộc ở xứ lạnh.

Khu vực đỉnh núi Bà Đen hoa tulip đồng loạt khoe sắc.

Bảo vật của người Chăm và Raglai ở Khánh Hòa

Tỉnh Khánh Hòa đang lưu giữ nhiều hiện vật quý của người Chăm và Raglai được công nhận là Bảo vật quốc gia. Năm bảo vật tiêu biểu, gồm tượng vua Pô Klong Gara, Phù điêu vua Pô Rômê, Bia Phước Thiện, bộ sưu tập đàn đá Khánh Sơn, Bia Hòa Lai.

Dấu ấn văn hóa Chăm và Raglai

Quần thể tháp Pô Klong Garai gồm ba tháp trên đỉnh đồi Trầu (phường Đô Vinh), xây dựng cuối thế kỷ XIII – đầu thế kỷ XIV. Vượt qua thăng trầm lịch sử, di tích vẫn lưu giữ hiện vật và giá trị truyền thống của văn hóa Chăm. Năm 1979, Pô Klong Garai được xếp hạng Di tích quốc gia; năm 2016 được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt.

Chùa Hương qua ống kính khách quốc tế 35 năm trước

Du khách người Đức Hans-Peter Grumpe ghi lại cảnh sắc chùa Hương trong chuyến xuyên Việt năm 1991, khi ông xuôi dòng suối Yến vào động Hương Tích trên thuyền nan chèo tay.

Năm 1991, giáo viên người Đức Hans-Peter Grumpe lần đầu đến Việt Nam và thực hiện chuyến khám phá từ Nam ra Bắc. Ông chia sẻ du lịch Việt Nam cách đây 35 năm còn sơ khai, việc di chuyển giữa các địa điểm còn nhiều trở ngại. Khách quốc tế được yêu cầu giấy phép đặc biệt cho mọi điểm đến ngoài lộ trình thông thường và một số giấy phép chỉ có thể xin được tại Hà Nội.

Hans đến chùa Hương sau khi tham quan Hà Nội, ngôi chùa khi đó thuộc địa phận tỉnh Hà Tây, cách thủ đô 60 km, nay thuộc xã Mỹ Đức, Hà Nội. Hành trình chiêm bái chùa bắt đầu từ bến Đục (ảnh), với nhà cửa, cảnh quan hai bên bờ còn đơn sơ, hầu như chưa phát triển các dịch vụ.

Tháng giêng, viếng đô đốc Bùi Thị Xuân

Về vùng đất thượng võ ngày đầu xuân, hào khí của đô đốc Bùi Thị Xuân vẫn vang vọng qua những câu chuyện hậu thế.

Ông Bùi Đắc Tiếu, cháu đời thứ 10, trông coi đền thờ - Ảnh: AN VI

Con cháu nữ tướng Tây Sơn Ngũ phụng thư vẫn ngày ngày trông coi đền thờ và kể về tiền nhân của mình đầy tự hào như chuyện vừa xảy ra chưa lâu.

Trong vô vàn giai thoại về nữ tướng Bùi Thị Xuân cưỡi voi, con cháu bà vẫn tin và tìm hiểu về chi tiết không có trong chính sử: nữ tướng không bị voi giày mà đã thoát thân lên núi, ở ẩn đến ngày tạ thế.

Chuyện về tấm bảng đồng ở đình Minh Hương Gia Thạnh

Đình Minh Hương Gia Thạnh là một trong những ngôi đình xưa ở Thành phố Hồ Chí Minh. Cụ Vương Hồng Sển viết: Một ngôi chùa liên hệ rất nhiều đến lịch sử là chùa Minh Hương Gia Thạnh, lập năm Kỷ Dậu (1789) do di thần Minh mạt và con cháu Minh Hương, dựng trong Chợ Lớn (Sài Gòn thời đó), để di dưỡng tinh thần yêu cố quốc, mến quê hương, chùa nầy đến nay khói hương không dứt, được tiếng khéo tu bổ, khéo săn sóc nhứt trong vùng.

Cổng đình Minh Hương Gia Thạnh

Kinh đô kháng chiến và trung hưng nhà Lê

Nếu Lam Kinh là “kinh đô tâm linh” của vương triều Lê, thì đất Vạn Lại - Yên Trường chính là “kinh đô kháng chiến” - nơi đứng chân vững chãi để sự nghiệp trung hưng nhà Lê đi đến thắng lợi cuối cùng. Vén “bức màn” thời gian, ngược tìm về quá khứ, dẫu không còn hệ thống đền đài, thành quách, song dấu tích còn lại vẫn là “chứng nhân” về một giai đoạn giao tranh đầy biến động trong lịch sử dân tộc.

Những hiện vật còn lại trên “kinh đô kháng chiến” Vạn Lại - Yên Trường âm thầm “kể chuyện” lịch sử.

Khung cảnh khác thường ở huyệt đạo thiêng ngày "mở cổng trời"

Không còn cảnh tắc đường, chen lấn như mọi năm, du khách đến với đền Nưa - Am Tiên và huyệt đạo linh thiêng ở Thanh Hóa dịp đầu xuân Bính Ngọ 2026 cảm thấy thoải mái, phấn khởi với diện mạo mới.

Sáng 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), đông đảo người dân và du khách thập phương đổ về Khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia - địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, tỉnh Thanh Hóa để dự lễ "mở cổng trời".

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, thời tiết trong ngày "mở cổng trời" có mưa, sương mù bao phủ, đỉnh ngàn Nưa chìm trong cảnh mờ ảo.

Tưởng nhớ công chúa đã hy sinh tình riêng, giúp mở mang bờ cõi

Lễ hội đền Huyền Trân được thành phố Huế tổ chức nhằm tưởng nhớ ái nữ của hoàng đế Trần Nhân Tông, người đã hy sinh tình riêng, giúp mở mang bờ cõi Đại Việt về phương Nam.

Ngày 25/2, thành phố Huế tổ chức lễ hội đền Huyền Trân Xuân Bính Ngọ năm 2026 với chủ đề Ngưỡng vọng tiền nhân - dấu thiêng mở cõi.

Đây là hoạt động trọng tâm trong chương trình lễ hội mùa Xuân - Festival Huế 2026 nhằm tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh công chúa Huyền Trân, nhân vật lịch sử có công lớn trong sự nghiệp mở mang bờ cõi, góp phần tạo dựng giang sơn, gấm vóc của dân tộc Việt Nam.

Lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức nhằm tri ân công chúa đã hy sinh tình riêng, giúp mở mang bờ cõi Đại Việt (Ảnh: Vi Thảo).

Hơn 800 người diễu hành trẩy hội chùa Ông ở Đồng Nai

Hơn 800 người hóa trang thành thần tiên, nhân vật lịch sử, múa lân sư rồng, mặc trang phục truyền thống... diễu hành qua các tuyến phố trung tâm tỉnh Đồng Nai.

Ngày 26/2 (mùng 10 tháng Giêng), người dân Đồng Nai, TPHCM cùng nhiều khách du lịch tham gia diễu hành lễ nghinh thần độc đáo trên đường phố phường Trấn Biên (Đồng Nai) trong chương trình Lễ hội chùa Ông 2026.

Lễ Nghinh thần diễu hành trên nhiều tuyến đường phố phường Trấn Biên (Đồng Nai) gồm nhiều diễn viên biểu diễn văn nghệ, hóa trang các vị thần, nhân vật lịch sử trên các đường phố với độ dài khoảng 2,2 km.

Đoàn diễu hành đi trên đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Trấn Biên, Đồng Nai).

Lịch sử cột hải đăng Vũng Tàu

Cột hải đăng ở núi Nhỏ, thành phố Vũng Tàu được người Pháp khởi công thực hiện xây móng vào ngày 20.3.1862. Ngày 25 tháng 3 năm 1862 đặt viên đá đầu tiên và ngày 15.6.1862 được cắt băng khánh thành với nghi thức hết sức trang nghiêm, long trọng, pháo hạm Forbin kéo cờ từ sáng và bắn chào 21 phát đại bác ngoài vịnh Ghềnh Rái (Vũng Tàu).

Phòng trưng bày lưu niệm nhạc sĩ Camille Saint Saens tại di tích Nhà Công Quán

Di tích Nhà Công Quán nằm trong quần thể kiến trúc thị trấn tù do thực dân Pháp xây dựng vào cuối thế kỷ XIX bằng sức lao động khổ sai của tù nhân nhằm phục vụ cho bộ máy cai trị tù.

Chức năng đầu tiên của ngôi nhà này là Nhà khách (Maisson de passanger) – nơi dừng chân cho lữ khách đến thi hành công vụ tại đảo. Đến thời Mỹ, ngôi nhà này được xây thêm mặt tiền nhô ra và đặt tên là Công Quán. Di tích nhà Công Quán cũng như các công trình kiến trúc của thị trấn tù là minh chứng cho việc bóc lột sức lao động khổ sai của người tù, là sự so sánh đối lập với kiến trúc ghê rợn của trại giam. Với ý nghĩa đó, di tích Nhà Công Quán được khởi công trùng tu, tôn tạo năm 2005 theo kiến trúc ngôi Nhà khách vãng lai thời Pháp và đã hoàn thành vào cuối năm 2006.

Chuyện về con đường hạnh phúc tại Tân Trụ

Tại xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh, có tuyến đường nổi tiếng với 2 hàng cau vua đều tăm tắp. Đường uốn lượn quanh những ruộng lúa, vườn thanh long tạo nên khung cảnh làng quê bình yên, tươi đẹp. Đó chính là đường Ông Đồ Nghị. Theo người dân địa phương, đường mang tên Ông Đồ Nghị là bởi đường dẫn vào “Xóm Ông Đồ”, nơi cụ đồ Lê Văn Nghị thuở xưa từng sinh sống, mở lớp dạy cả văn lẫn võ cho người dân trong vùng.

Ông Lê Văn Nghị sinh năm 1819 tại làng Bình Tịnh, nay thuộc xã Tân Trụ. Sinh ra trong gia đình làm nông, từ nhỏ, ông sớm bộc lộ tư chất thông minh, thi đỗ Tú tài trong kỳ thi Hương ở Gia Định.

Dưới thời nhà Nguyễn, ông từng làm việc dưới trướng Kinh lược sứ Nguyễn Tri Phương. Trong giai đoạn này, ông được tin tưởng giao phó việc phân định ranh giới, chỉnh đốn hệ thống hành chính xã, ấp cho toàn tỉnh. Chính ông là người đã đặt tên cho nhiều địa danh có chữ “Bình” như: Bình Tịnh, Bình Tâm, Bình Điền, Bình Chánh… với mong muốn về một cuộc sống bình an, thái hòa cho dân.