Ngôi nhà sàn của bác sĩ Yersin ở Nam Tây Nguyên

Tôi có dịp thường xuyên đến ở và làm việc trong chính ngôi nhà sàn ấy. Mỗi lần dừng chân, tôi luôn có cảm giác như trở lại một vùng không gian xưa, nơi từng vang lên những bước chân của các nhà khoa học tiên phong.

Tôi may mắn được gặp ngôi nhà ấy rất sớm - ngày 5.11.1975, khi đoàn chúng tôi trên đường đi tìm cây giống thông ta (Pinus merkusii) để trồng rừng cảnh quan núi Ngự Bình - Huế, công trình của cả nước trên đất cố đô sau ngày đất nước thống nhất. Xe dừng ở Trạm Thực nghiệm Lâm học Lang Hanh, một cơ sở nhỏ nằm bên quốc lộ 20, nhưng là nơi duy nhất ở miền Nam khi đó có gieo ươm thông ta.

Yersin tại Nha Trang vào năm 1892. Ảnh: Institut Pasteur

Đà Lạt 1985 – thành phố rừng trong miền ký ức

Đã hơn bốn mươi năm trôi qua, nhưng ký ức về Đà Lạt mùa xuân 1985 với tôi vẫn còn nguyên vẹn. Đó là một mùa đặc biệt, khi thiên nhiên cao nguyên Lang Biang rực rỡ trong nắng xuân, khi những người làm nghề rừng tất bật với công việc phòng cháy chữa cháy, và khi một bài báo nhỏ về Đà Lạt gắn liền với sự kiện lịch sử của tỉnh Lâm Đồng đã trở thành kỷ niệm sâu sắc trong tôi.

Một sáng đầu tuần mùa khô năm ấy, tôi bất ngờ được nhà báo Nguyễn Mậu Siệc, khi đó là thư ký tòa soạn báo Lâm Đồng, ghé cơ quan - Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm lâm sinh Lâm Đồng, trên đường Hùng Vương. Anh là một nhà báo trẻ, nhiệt tình, có tâm luôn dành nhiều ưu ái cho ngành lâm nghiệp.

Gặp tôi, anh đi thẳng vào đề: “Anh viết giúp mình một bài cho số báo Tết Ất Sửu nhé. Chủ đề về thiên nhiên, môi trường Đà Lạt, kết hợp với du lịch thì càng hay. Khoảng 600 chữ thôi, tuần sau nộp nhé!”. Lời đề nghị đến bất ngờ, nhưng tôi vui vẻ nhận lời. Với người làm nghề rừng như tôi, viết về Đà Lạt - Thành phố ngàn hoa, thành phố ngàn thông - vừa là niềm vui lớn vừa là nguồn cảm hứng.

Bảo vật quốc gia ở chùa Giám

Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám, xã Cẩm Giang (Hải Phòng) được nhiều người biết đến không chỉ là một cối kinh Phật mà còn là tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu của kiến trúc dân gian.

Tòa Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám được công nhận là bảo vật quốc gia. ẢNH: THÀNH CHUNG

Tấm bia đá trên lưng rùa ở chùa Gò Kén

Bước vào chùa Gò Kén, ta sẽ thấy ngay trong sân chùa trước chánh điện một con rùa mang bia đá trên lưng.

Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Điều lạ là trên bia ngoài một số chữ Hán như thường thấy trong các công trình tín ngưỡng cổ, người ta lại thấy những chữ tiếng Pháp. Bia này là gì và những chữ trên đó có ý nghĩa gì?

"Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa"

Lễ khai mạc chương trình Du lịch năm 2026 với chủ đề "Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa" đã được tổ chức vào tối 17/1, tại Quảng trường 8/5, hứa hẹn mở màn cho một năm du lịch sôi động tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới.

Lễ khai mạc chương trình Du lịch năm 2026 với chủ đề "Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa" mở màn bằng màn diễu hành xe hoa đường phố nhiều sắc màu, giới thiệu, quảng bá các loại hoa rực rỡ trên cao nguyên Mộc Châu, như: Hoa đào, hoa mận, hoa ban, hoa lan, hoa lau, cúc họa mi…

Diễu hành xe hoa đường phố giới thiệu, quảng bá các loại hoa rực rỡ trên cao nguyên Mộc Châu. Ảnh: Quang Quyết - TTXVN

Ảnh hiếm về 9 di sản thế giới ở Việt Nam hơn 30 năm trước

Bộ ảnh 9 di sản thế giới ở Việt Nam tái hiện vẻ đẹp trầm mặc của những di sản văn hóa, thiên nhiên... qua ống kính một phượt thủ lão làng.

Hình ảnh 30 năm trước của 9 di sản thế giới ở Việt Nam qua ống kính của phượt thủ đời đầu Nguyễn Trí Dũng (78 tuổi, Cần Thơ). Ông Dũng chụp lại những di sản trong các chuyến công tác, du lịch dọc miền đất nước.

Cận cảnh bia điện Nam Giao - đàn tế trời đất Thăng Long xưa

Tấm bia đá duy nhất còn lại của đàn Nam Giao Thăng Long nơi vua tế trời cầu mưa thuận gió hòa nhận là Bảo vật quốc gia.

Bia điện Nam Giao hiện nằm trong quần thể hệ thống Trưng bày ngoài trời và không gian tưởng niệm tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Hiện vật quý hiếm này là một minh chứng cho lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Theo Đại Việt Sử ký toàn thư viết: “Giáp Tuất, năm thứ 15 (1154) tháng 9, vua ngự ra cửa nam thành Đại La xem đắp đàn Viên Khâu” (Nam Giao). Như vậy, chính vào thời Lý, đàn tế trời (còn được gọi là đàn Hoàn Khâu hay Viên Khâu) đã được lập tại kinh đô Thăng Long.

Sang đời vua Lê Thần Tông (1619 - 1643) đã cho khôi phục các nghi lễ tế tại đàn này và gọi là Nam Giao. Cũng theo Đại Việt Sử ký toàn thư: “Trước đây, đàn Nam Giao đã có điện, nhưng quy mô còn nhỏ hẹp. Đến đây Vương sai làm thêm.

Lễ hội hoa lê Hồng Thái - điểm hẹn mùa Xuân vùng cao Tuyên Quang

Lễ hội hoa lê Hồng Thái không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo, mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa du lịch đặc sắc, trở thành điểm hẹn mùa Xuân hấp dẫn của vùng cao Na Hang.

Mỗi độ Xuân về, xã Hồng Thái lại bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Đó là mùa hoa lê nở, mùa của sắc trắng tinh khôi phủ khắp núi rừng, khiến vùng cao nơi đây như hóa thành một miền cổ tích giữa đại ngàn Tuyên Quang. Lễ hội hoa lê Hồng Thái không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo, mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa du lịch đặc sắc, trở thành điểm hẹn mùa Xuân hấp dẫn của vùng cao Na Hang.

Hoa lê Hồng Thái bung nở trắng muốt trên những thân cây cổ thụ, tạo nên khung cảnh như mây phủ giữa núi rừng Na Hang. Ảnh: TTXVN phát

Chợ đêm Phú Quốc đông nghịt khách quốc tế trước ngày dừng hoạt động

Khách quốc tế chen chân tham quan, mua sắm, trải nghiệm ẩm thực trong khu chợ kéo dài khoảng 500 m ở trung tâm Dương Đông cũ.

Chợ đêm Bạch Đằng - hay còn gọi chợ đêm Phú Quốc, chợ đêm Dương Đông - đang trong những ngày hoạt động cuối cùng sau 10 năm. Buổi tối, khu chợ luôn chật kín khách - chủ yếu là người nước ngoài - tới ăn uống, mua sắm.

"Ở chợ đêm, biết nói tí tiếng Việt thấy "sang" cả người vì toàn người nói tiếng Anh", nhiếp ảnh gia địa phương Trương Phú Quốc nói vui khi hoà vào dòng người đi chợ tối 11/1.

Đồ án sân bay Đà Nẵng năm 1974

Các kiến trúc sư, nhà nghiên cứu lịch sử và các nhà lãnh đạo, quản lý của thành phố đều thống nhất nhận định rằng, Đà Nẵng có tính chất là một đô thị sân bay.

Sân bay Đà Nẵng chính thức khánh thành ngày 2/5/1929. Thư viện Quốc gia Pháp.

Xét trong tiến trình lịch sử thành phố, tính chất đô thị sân bay dần hình thành, bắt đầu từ những năm 1940 khi quân Nhật đóng quân, ưu tiên mở rộng sân bay Đà Nẵng và tiếp nối đến thời kỳ quân đội Mỹ chiếm đóng đến năm 1975.

Trong đó một câu chuyện chưa được nhắc đến là việc kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa với đồ án kiến trúc nhà ga sân bay Đà Nẵng năm 1974 - một mốc thời gian mà khi đọc lên chúng ta liền nghĩ đến sự “bất thành” của nó.

Cụ Phạm Phú Thứ với thương vụ bí mật mua súng

Trong hành trình Đông - Tây của mình, Phạm Phú Thứ là một trong số rất ít đại thần triều Nguyễn sớm đối diện trực tiếp với một thực tế gây chấn động tư duy, khi cụ nhận thấy rằng sức mạnh quân sự của phương Tây không chỉ nằm ở tàu chiến hay đại bác, mà còn ở việc vũ khí cá nhân là thứ tối ưu của người lính. Trong khi quân đội triều đình nhà Nguyễn chỉ có súng điểu thương vô cùng lạc hậu và rất thiếu thốn.

Phái đoàn Phạm Phú Thứ và Ngụy Khắc Đản đi Tây. Ảnh: Tư liệu

Nỗi ưu tư đó của một đại thần theo ông đến cuối đời và đó cũng là lý do vua Tự Đức giao cho ông bí mật đi mua súng của phương Tây trang bị cho quân đội triều đình, điều mà cho đến nay chưa thấy chính sử triều Nguyễn đề cập đến.

Cuộc hội ngộ kì lạ của 19 bảo vật quốc gia tại "ngôi đền nghệ thuật" Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng

19 bảo vật quốc gia có niên đại từ hơn nghìn năm trước lần đầu tiên được giới thiệu đến công chúng tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã khiến cho giới yêu thích cổ vật không khỏi choáng ngợp trước vẻ đẹp của kho báu di sản có một không hai này, đặc biệt là các hiện vật điêu khắc bằng đá sa thạch tuyệt đẹp của người Champa cổ.

Ngôi đền của nghệ thuật

Mới đây, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nơi được ví như “ngôi đền” nghệ thuật điêu khắc Champa, đã trưng bày chuyên đề “Bảo vật quốc gia – Di sản trong lòng Đà Nẵng”. Đây là lần đầu tiên Bảo tàng uy tín này giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước những thông tin và hình ảnh đầy đủ về 19 bảo vật quốc gia có tại Đà Nẵng. Trong số đó có 16 hiện vật (14 hiện vật gốc và 02 phiên bản) được trưng bày trực tiếp. Ba bảo vật còn lại được giới thiệu qua tư liệu và hình ảnh. Các hiện vật được quy tụ từ những bộ sưu tập của Bảo tàng Điêu khắc Chăm, Ban Quản lí Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn, Bảo tàng Đà Nẵng và nhà sưu tập Lương Hoàng Long.

Bảo tàng Điêu khắc Chăm, nơi lần đầu tiên trưng bày 19 bảo vật quốc gia. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam

Theo dấu các thiền sư thời Lý làm du lịch

Những câu chuyện về các thánh tổ thời Lý như Từ Đạo Hạnh, Nguyễn Minh Không… đều là tài nguyên văn hóa lịch sử cần được tỉnh Ninh Bình phát huy.

Những thánh tổ thời Lý - vừa là thánh vừa là tổ nghề

"Có bao nhiêu thánh tổ thời Lý?" là câu hỏi được nêu ra trong hội thảo Các vị thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam diễn ra ngày 27.12 tại Ninh Bình, do Trường ĐH KHXH-NV Hà Nội, Sở VH-TT Ninh Bình và Công ty dịch vụ du lịch Tam Chúc đồng tổ chức. Theo đó, có luồng ý kiến cho rằng Tam Thánh tổ thời Lý gồm Thiền sư Minh Không, Thiền sư Từ Đạo Hạnh và Thiền sư Giác Hải, cũng có ý kiến cho rằng theo tín ngưỡng ở Ninh Bình, có Tứ vị Thánh tổ triều Lý là các thiền sư Nguyễn Minh Không, Dương Không Lộ, Từ Đạo Hạnh và Giác Hải.

Chùa Thầy, một trong những nơi thờ Thánh tổ triều Lý. ẢNH: NGỮ THIÊN

Tên đường độc lạ ở vùng ven TP.HCM: Ổ Cu Kiến Vàng và ký ức khẩn hoang

Tên đường Ổ Cu Kiến Vàng nghe qua tưởng như một cách gọi vui, nhưng với những bậc cao niên ở xã Tân Nhựt, đây là cả một vùng ký ức về thời khẩn hoang.

Mang cái tên khá lạ lẫm đường Ổ Cu Kiến Vàng, con đường nhựa phẳng lỳ xuyên qua những cánh đồng tại xã Tân Nhựt (huyện Bình Chánh cũ) lại khiến bất kỳ ai ghé thăm cũng phải xiêu lòng bởi vẻ đẹp thanh bình, mướt mát.

Ký ức về vùng đất "chim đậu, kiến bám"

Lần giở lại câu chuyện xưa về tên đường Ổ Cu Kiến Vàng, ông Nguyễn Phi Dũng, Trưởng ấp 15 (ấp 3 cũ), kể: "Hồi đó khu này vắng vẻ lắm, chỉ toàn cây mây, cây bần, tràm, cây lá xum xuê. Vì hẻo lánh nên các loài chim, đặc biệt là chim cu, về đây làm tổ dày đặc như những cái ổ khổng lồ. Trên cây thì kiến vàng đóng tổ khắp nơi. Cái tên đường Ổ Cu Kiến Vàng cũng từ đó mà thành danh".

Đi trên đường Ổ Cu Kiến Vàng dễ dàng cảm nhận được một không khí trong lành và mát mẻ. ẢNH: TRẦN KHA

Cây dầu rái cổ thụ 'độc nhất vô nhị' ở miền Tây

Giữa những tán cây xanh quen thuộc trên đường Sơn Thông (P.Nguyệt Hóa, Vĩnh Long - trước đây là P.7, TP.Trà Vinh, Trà Vinh), có một cây dầu rái cổ thụ đặc biệt khiến ai đi ngang cũng phải dừng lại ngắm nhìn.

Ông Trần Thanh Hồng (62 tuổi) cho biết, hơn 10 năm mưu sinh với nghề chụp ảnh dạo cũng là chừng ấy thời gian ông "bám trụ" ở khu vực này để chụp ảnh cho du khách đến chiêm ngưỡng cây dầu rái cổ thụ "độc nhất vô nhị" ở miền Tây.

Cây dầu rái trên đường Sơn Thông với tán lá xòe rộng như chiếc dù khổng lồ. ẢNH: DUY TÂN

Gia Lai ra mắt Câu lạc bộ Cồng chiêng làng Krái

Ngày 30/12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã Chư Păh đã tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Cồng chiêng làng Krái với 45 thành viên.

Các thành viên Câu lạc bộ Cồng chiêng làng Krái trình diễn cồng chiêng

Làng Krái (xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai) hiện có 188 hộ với 1.010 người dân, trong đó, đồng bào Gia Rai chiếm 80%. Thời gian qua, các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc được người dân trong làng gìn giữ và phát huy.

Khai mạc trưng bày chuyên đề "Ngựa về phố" tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Ngày 8/1, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám khai mạc trưng bày chuyên đề "Ngựa về phố" nhân dịp chào đón năm mới Bính Ngọ 2026.

Trưng bày giới thiệu các tác phẩm của nhà nghiên cứu văn hóa Tây Nguyên Đặng Minh Tâm; họa sĩ Lê Huy và nhóm Lamphong Studio cùng hình ảnh, hiện vật về ngựa đến từ một số không gian văn hóa khác.

Các tác phẩm và tư liệu trưng bày thể hiện nhiều cách tiếp cận về hình tượng ngựa, từ chiều sâu nghiên cứu văn hóa, ngôn ngữ tạo hình hội họa đương đại đến các hình thức nghệ thuật sắp đặt sáng tạo. Qua đó, trưng bày khắc họa hình ảnh con ngựa vừa gần gũi với truyền thống, vừa mang tinh thần thời đại, phản ánh khát vọng bứt phá trong tư duy, hành động và sáng tạo của xã hội đương đại.

Các tác phẩm độc đáo trưng bày tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Tuyết Mai - TTXVN

Khám phá 5 công trình vừa được xếp hạng di tích ở TP.HCM

Tại TP.HCM có 5 công trình vừa được xếp hạng di tích cấp thành phố gồm: Chợ Bến Thành; Trụ sở Cục Hải quan TP.HCM; Trụ sở Ủy ban nhân dân Quận 1; Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Mộ ông Binh Bộ Kiểm duyệt Ty, Thừa vụ lang họ Trần.

Mới đây, UBND TP.HCM đã quyết định xếp hạng 5 công trình di tích trên địa bàn thành phố là di tích cấp thành phố. Việc xếp hạng này không chỉ giúp bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa của các công trình mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và bảo vệ các di sản này. Các công trình được công nhận sẽ có khu vực bảo vệ riêng biệt, được khoanh vùng theo các quy định pháp luật.

Theo đó, 5 di tích được xếp hạng di tích cấp thành phố gồm: Chợ Bến Thành; Trụ sở Cục Hải quan TPHCM; Trụ sở Ủy ban nhân dân Quận 1; Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo; Mộ ông Binh Bộ Kiểm duyệt Ty, Thừa vụ lang họ Trần.

Du lịch cộng đồng Nhị Hòa (Vĩnh Long) chính thức ra mắt đón khách

Ngày 30/12, đón dịp Tết Dương lịch 2026, mô hình du lịch cộng đồng Nhị Hòa tại xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long đã chính thức đưa vào hoạt động, tạo thêm một lựa chọn trải nghiệm cho du khách yêu thích không gian miệt vườn, sinh kế sông nước và các giá trị văn hóa bản địa.

Mô hình du lịch cộng đồng Nhị Hòa do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long chủ đầu tư, với sự phối hợp triển khai của Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh và UBND xã Nhị Long. Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM là đơn vị tư vấn, xây dựng tuyến trải nghiệm và đồng hành hỗ trợ cộng đồng.

Ra mắt mô hình du lịch cộng đồng Nhị Hòa tại xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long.

Từ Chánh Lộ phố đến đô thị Quảng Ngãi

Từ Chánh Lộ phố đến đô thị Quảng Ngãi là quãng thời gian khá dài. Cho đến bây giờ, khi tỉnh Quảng Ngãi hợp nhất với tỉnh Kon Tum, đô thị này vẫn được chọn là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh với 5 xã, phường mới.

Dấu xưa, hồn phố

Theo Địa chí Quảng Ngãi được UBND tỉnh Quảng Ngãi cũ (tổ chức biên soạn và phát hành năm 2008) và theo Non Nước xứ Quảng của nhà biên khảo Phạm Trung Việt thì vùng đất trung tâm nội thị của Quảng Ngãi xưa là xã Chánh Mông, huyện Chương Nghĩa. Sau hai lần đổi dời, năm 1807, thành Quảng Ngãi được dời về đây.

Cho đến năm 1815, khi thành Quảng Ngãi được hoàn thành xây dựng, thì ngoài dinh thự, công sở trong thành còn có khu dân cư nhưng rất thưa thớt. Theo Quảng Ngãi tỉnh chí của Tuần vũ Nguyễn Bá Trác (biên soạn năm 1833) thì nơi này chỉ có 87 nóc nhà với 484 người. Tuy vậy, điều đáng lưu ý là lúc đó đô thị Quảng Ngãi đã manh nha hình thành, nằm ở phía tây của thành Quảng Ngãi gọi Chánh Lộ phố, gồm 331 ngôi nhà với 1.378 dân.

Năm tháng đi qua, đến sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thị xã Quảng Ngãi được hình thành và đến tháng 8/2005, thị xã Quảng Ngãi được trung ương công nhận là thành phố Quảng Ngãi với dân số là 122.567 người. Nhắc chuyện xưa để thêm hiểu rằng đô thị này đã được hình thành khá lâu và mỗi lần thay đổi hay nâng cấp đơn vị hành chính, phố xá được trải rộng, quy mô và bề thế hơn.

Tháp nước cổ (thủy đài) gần Bưu điện tỉnh.