Sắc lụa xứ Quảng qua tư liệu xưa

Từ những ghi chép của các nhà du hành, truyền giáo và học giả xưa đã mở ra một bức tranh sinh động về trang phục của người dân xứ Quảng trong lịch sử: rực rỡ, cầu kỳ và giàu tính biểu tượng.

Một nhóm cư dân bên vịnh Đà Nẵng cuối thế kỷ 18. Nguồn: John Barrow

Ký ức “vùng đất lửa” Ao Lầy

Căn cứ Ao Lầy (xã Kỳ Thịnh, huyện Bắc Tam Kỳ, nay là xã Chiên Đàn) từng được mệnh danh là “vùng đất lửa” trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ông Trần Nhật Cân, nguyên Xã đội trưởng xã Kỳ Thịnh (bên phải) cùng đồng đội đến thăm Bia Di tích lịch sử Căn cứ Ao Lầy. Ảnh: N.ĐOAN

Di sản Huỳnh Thúc Kháng từ Tiếng Dân

Hành trình của cụ Huỳnh và tờ Tiếng Dân là chương rực rỡ trong lịch sử công nghiệp văn hóa Việt Nam - nơi "hồn cốt" của xứ sở được chuyển tải một cách khoa học và tâm huyết vào những trang giấy...

Tòa soạn báo Tiếng Dân tại đường Đông Ba, nay là đường Huỳnh Thúc Kháng, thành phố Huế. Ảnh: Tư liệu

Ngựa của tướng quân Phạm Kiệt

“Xuống ngựa buộc cương nở nụ cười/Tiếng gà giục giã hết canh tư/ Người sau bước tiếp, người đi trước/ Thơ đến chào xuân, đã mấy mươi” - bài thơ hồi ức về ngựa ở Liên khu 5 của cụ bà Phạm Thị Trinh vẫn còn nhiều người thuở chiến khu nhớ.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trên lưng ngựa đi thị sát Chiến dịch biên giới. Thời chống Pháp, phần lớn các chỉ huy chiến trường đều đi ngựa để thị sát chiến trường Ảnh: Tư liệu

Thời chống Pháp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đồng chí Võ Chí Công, Nguyễn Chánh, Nguyễn Sơn đều cưỡi ngựa thị sát mặt trận. Con ngựa Hồng Tía của Phạm Kiệt khá nổi tiếng.

Cu Đê - Hải Vân: Trạm dừng suy tưởng

Dưới chân đèo Hải Vân hùng vĩ, có một điểm dừng chân lặng lẽ đã đi vào thơ của danh sĩ Phan Thanh Giản, người từng giữ chức Bố chính ở Quảng Nam.

Bản đồ cổ đèo Hải Vân của tác giả Nguyễn Huy Quýnh, thế kỷ 18.

Hành trình nghỉ chân Cu Đê, vượt đèo Hải Vân của Phan Thanh Giản là một cuộc hành trình nội tâm đầy suy tưởng, nơi cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ hòa quyện với tâm trạng của một kẻ sĩ trên đường công cán, mang theo nỗi niềm thời thế.

Truông Vực Rắn ở vùng đất Quảng Nam xưa

Hiện nay trong dân gian xứ Quảng vẫn nhắc tới khá nhiều truông như truông Phường Rạnh, truông Nông Sơn (Nông Sơn), truông Dài (Tam Kỳ), truông Sứ, truông Nước (Duy Xuyên, Quế Sơn), truông Tranh (Hòa Vang)... mà ít người biết đến truông Vực Rắn - một cánh truông lớn của vùng đất Quảng Nam xưa.

Một góc đường qua truông Vực Rắn xưa

Chợ Trạm dưới bóng thời gian

Dưới bóng thời gian ngàn năm xứ Quảng, chợ Trạm (xã Núi Thành) là chứng nhân bản địa của sự kết nối địa lý, văn hóa, thương mại nơi phía Nam sông Tam Kỳ, gắn với địa danh lịch sử trạm Nam Vân - điểm dừng chân của thương nhân lữ khách thời nhà Nguyễn.

Chợ Trạm Núi Thành hiện nay.

Sân bay Đà Nẵng - mắt xích chiến lược trên bầu trời Đông Dương

Trong lịch sử hàng không Đông Dương giai đoạn đầu thế kỷ 20, nếu sân bay Gia Lâm (Hà Nội) và Tân Sơn Nhất (Sài Gòn) được ví như hai đầu cầu bận rộn, thì sân bay Tourane (Đà Nẵng) chính là “viên gạch nối” quyết định sự vận hành của toàn bộ hệ thống.

Sân bay quốc tế Đà Nẵng. Ảnh: THÀNH LÂN

Dựa trên những cứ liệu từ công trình “The Hopes and the Realities of Aviation in French Indochina, 1919 - 1940” của Gwendolyn Linda Wright, hình ảnh sân bay Tourane không chỉ là điểm dừng chân có tính kỹ thuật, mà còn là một mắt xích chiến lược trong tham vọng chinh phục bầu trời Đông Dương của người Pháp.

Khoảnh khắc bình yên nơi cây cầu tre độc đáo ở Đà Nẵng

Giữa nhịp sống hối hả của đô thị Đà Nẵng, ở thôn Cẩm Đồng (xã Gò Nổi, Đà Nẵng) vẫn còn một cây cầu tre nhỏ bé, mộc mạc bắc qua sông Vĩnh Điện. Ngắm nhìn cây cầu, người ta có thể cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp bình yên của làng quê xứ Quảng.

Cây cầu tre ở Cẩm Đồng chỉ rộng chưa đầy 1 m, dài vài chục mét, được người dân dựng cao hơn mặt nước để thuận tiện qua lại. Một bên cầu có tay vịn đơn sơ, những thân tre ghép lại với nhau tạo thành lối đi mộc mạc, vừa đủ cho từng bước chân chậm rãi của người làng mỗi ngày.

Thôn Cẩm Đồng, xã Gò Nổi, TP.Đà Nẵng có cây cầu tre gắn với tên thôn. Cầu tre bắc sang bãi bồi Gò Đình bên kia sông Vĩnh Điện. ẢNH: NGUYỄN TRÌNH

Vẻ đẹp của nhà thờ cổ hơn 120 tuổi xây bằng vỏ cây và dây tơ hồng

Nằm cách trung tâm TP Đà Nẵng khoảng 20 km, nhà thờ cổ Tùng Sơn hơn 120 năm tuổi được xây bằng đá, vữa là vôi bột trộn với nhớt cây bời lời và dây tơ hồng giã nhuyễn.

Nhà thờ giáo họ Tùng Sơn (thuộc giáo xứ Phú Thượng, Giáo phận Đà Nẵng) tọa lạc tại phường Hòa Khánh, cách trung tâm TP Đà Nẵng 20 km về phía Tây. Giáo họ là nơi được truyền giáo từ thế kỷ 17.

Ngôi thánh đường được xây dựng từ năm 1904. Đây là một trong số ít nhà thờ cổ còn sót lại ở Đà Nẵng giữ được nguyên vẹn nét cổ kính, hiếm có trong kiến trúc và chất liệu xây dựng.

Bí ẩn chiếc bàn tự xoay trong ngôi nhà cổ bằng gỗ hơn 150 năm tuổi

Những ngôi nhà gỗ mít hơn 150 năm tuổi với hoa văn chạm trổ tinh xảo cùng chiếc bàn gỗ tự xoay đầy bí ẩn càng khiến làng Lộc Yên (thành phố Đà Nẵng) thêm phần độc đáo.

Làng cổ Lộc Yên tọa lạc tại xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Làng có diện tích hơn 279 ha, hình thành và phát triển vào thế kỷ XV-XVI, có những ngôi nhà gỗ cổ, ngõ đá và những vườn cây trái xanh mát. Với bức tranh bình yên, mộc mạc, làng được mệnh danh là vùng đất "tiên cảnh phước lộc".

Làng bánh in nổi tiếng Đà Nẵng gõ 'lốc cốc' từ 2h sáng để kịp đơn hàng Tết

Cận Tết, làng bánh in nổi tiếng Đà Nẵng lại rộn ràng bước vào vụ sản xuất lớn nhất trong năm. Nhiều gia đình phải thức từ 2h sáng, làm việc thâu đêm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Cả làng "đua nhau gõ lốc cốc" từ 2h sáng

Làng An Lạc (xã Duy Nghĩa, TP Đà Nẵng) từ lâu nổi tiếng với nghề làm bánh in – loại bánh dân dã, quen thuộc với người dân miền Trung. Mỗi dịp Tết đến, trên bàn thờ tổ tiên của nhiều gia đình không thể thiếu vài gói bánh in đặt trang trọng bên cạnh mâm ngũ quả. Chính thói quen này khiến nhu cầu tiêu thụ bánh in luôn tăng mạnh vào dịp cuối năm.

Toàn làng An Lạc hiện có hơn 20 cơ sở gắn bó thường xuyên với nghề làm bánh in, hầu hết chỉ hoạt động rộn ràng trong khoảng một tháng cận Tết. Ngoài ra, vào thời điểm nông nhàn cuối năm, nhiều gia đình khác cũng tranh thủ tham gia sản xuất, nhận gia công cho các cơ sở lớn hoặc làm nhỏ lẻ tại nhà để tăng thêm thu nhập.

Làng bánh in An Lạc vào cao điểm sản xuất dịp Tết.

Sớm tinh mơ đi chợ cá làng chài Tam Tiến ở Đà Nẵng

Hãy đến làng chài Tam Tiến trước lúc rạng đông để cảm nhận trọn vẹn sức sống của một làng chài ven biển và thưởng thức hải sản tươi rói.

Làng chài Tam Tiến (xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng) là điểm đến lý tưởng để trải nghiệm cuộc sống ngư dân và tận hưởng hơi thở của biển cả. Không khí trong lành đến mức chỉ cần một hơi thở sâu, bạn sẽ cảm nhận được sự thư thái, xua tan những mệt mỏi của phố thị.

Khung cảnh bình minh tại làng chài biển Tam Tiến. Ảnh: Quốc Huy

Đồ án sân bay Đà Nẵng năm 1974

Các kiến trúc sư, nhà nghiên cứu lịch sử và các nhà lãnh đạo, quản lý của thành phố đều thống nhất nhận định rằng, Đà Nẵng có tính chất là một đô thị sân bay.

Sân bay Đà Nẵng chính thức khánh thành ngày 2/5/1929. Thư viện Quốc gia Pháp.

Xét trong tiến trình lịch sử thành phố, tính chất đô thị sân bay dần hình thành, bắt đầu từ những năm 1940 khi quân Nhật đóng quân, ưu tiên mở rộng sân bay Đà Nẵng và tiếp nối đến thời kỳ quân đội Mỹ chiếm đóng đến năm 1975.

Trong đó một câu chuyện chưa được nhắc đến là việc kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa với đồ án kiến trúc nhà ga sân bay Đà Nẵng năm 1974 - một mốc thời gian mà khi đọc lên chúng ta liền nghĩ đến sự “bất thành” của nó.

Cụ Phạm Phú Thứ với thương vụ bí mật mua súng

Trong hành trình Đông - Tây của mình, Phạm Phú Thứ là một trong số rất ít đại thần triều Nguyễn sớm đối diện trực tiếp với một thực tế gây chấn động tư duy, khi cụ nhận thấy rằng sức mạnh quân sự của phương Tây không chỉ nằm ở tàu chiến hay đại bác, mà còn ở việc vũ khí cá nhân là thứ tối ưu của người lính. Trong khi quân đội triều đình nhà Nguyễn chỉ có súng điểu thương vô cùng lạc hậu và rất thiếu thốn.

Phái đoàn Phạm Phú Thứ và Ngụy Khắc Đản đi Tây. Ảnh: Tư liệu

Nỗi ưu tư đó của một đại thần theo ông đến cuối đời và đó cũng là lý do vua Tự Đức giao cho ông bí mật đi mua súng của phương Tây trang bị cho quân đội triều đình, điều mà cho đến nay chưa thấy chính sử triều Nguyễn đề cập đến.

Làng nghề đá xứ Quảng

Gần bốn thế kỷ trôi qua, từ những người thợ làng Quán Khái thuở đầu đến các nghệ nhân Non Nước hôm nay, một làng nghề đá truyền thống của xứ Quảng đã được gây dựng và gìn giữ.

Khai thác đá ở Ngũ Hành Sơn dưới thời Pháp. Ảnh tư liệu

Mỗi nhát đục, nét chạm không chỉ tạo nên tác phẩm tinh xảo mà còn khắc sâu trong đó hồn quê, bản sắc văn hóa và sức sống bền bỉ của dân tộc.

Xóm Đồng Bồ Mưng - căn cứ của lòng dân

Giữa vùng đất Điện Thắng xưa, có một xóm nhỏ bên dòng sông Tứ Câu: xóm Đồng Bồ Mưng - một địa danh bình dị mà thiêng liêng, đã trở thành căn cứ của lòng dân, nơi nuôi giấu, che chở cán bộ cách mạng suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ.

Cây cổ thụ đánh dấu địa điểm hầm bí mật năm xưa tại xóm Đồng Bồ Mưng. Ảnh: H.S

Xóm Đồng Bồ Mưng nằm phía đông làng, bắc giáp sông Tứ Câu, đông giáp Điện Ngọc, nam giáp làng Viêm Tây - nay là khối phố Bồ Mưng 2, phường Điện Bàn Bắc, Đà Nẵng.

Cuộc hội ngộ kì lạ của 19 bảo vật quốc gia tại "ngôi đền nghệ thuật" Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng

19 bảo vật quốc gia có niên đại từ hơn nghìn năm trước lần đầu tiên được giới thiệu đến công chúng tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã khiến cho giới yêu thích cổ vật không khỏi choáng ngợp trước vẻ đẹp của kho báu di sản có một không hai này, đặc biệt là các hiện vật điêu khắc bằng đá sa thạch tuyệt đẹp của người Champa cổ.

Ngôi đền của nghệ thuật

Mới đây, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nơi được ví như “ngôi đền” nghệ thuật điêu khắc Champa, đã trưng bày chuyên đề “Bảo vật quốc gia – Di sản trong lòng Đà Nẵng”. Đây là lần đầu tiên Bảo tàng uy tín này giới thiệu đến công chúng trong và ngoài nước những thông tin và hình ảnh đầy đủ về 19 bảo vật quốc gia có tại Đà Nẵng. Trong số đó có 16 hiện vật (14 hiện vật gốc và 02 phiên bản) được trưng bày trực tiếp. Ba bảo vật còn lại được giới thiệu qua tư liệu và hình ảnh. Các hiện vật được quy tụ từ những bộ sưu tập của Bảo tàng Điêu khắc Chăm, Ban Quản lí Di sản Văn hóa Thế giới Mỹ Sơn, Bảo tàng Đà Nẵng và nhà sưu tập Lương Hoàng Long.

Bảo tàng Điêu khắc Chăm, nơi lần đầu tiên trưng bày 19 bảo vật quốc gia. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam

Vẻ đẹp hoang sơ dưới chân núi Am Thông

Ẩn mình dưới dãy núi Am Thông sừng sững, thắng cảnh Bằng Am thuộc xã Hà Nha, TP. Đà Nẵng từ lâu được biết đến như một vùng đất nguyên sơ, nơi thiên nhiên, văn hóa và tâm linh giao hòa trong một không gian yên bình hiếm có. Không ồn ào như các điểm du lịch nổi tiếng khác, Bằng Am giữ cho mình nét rất riêng, trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm sự thư thái vào dịp cuối tuần, ngày lễ hay mỗi mùa Xuân về.

Du khách Check-in tại thắng cảnh Bằng Am

Đà Nẵng - điểm nên đến của thế giới năm 2026

Đà Nẵng – thành phố trẻ đầy năng động và là trung tâm du lịch nổi tiếng của Việt Nam và khu vực. Ảnh: Tất Sơn/Báo ảnh Việt Nam

Năm 2025 ngành du lịch Đà Nẵng chuyển mình đầy ấn tượng nhờ được khai thác đồng bộ hơn hệ thống tài nguyên tự nhiên, văn hóa và di sản sau khi sáp nhập với tỉnh Quảng Nam (cũ), góp phần đưa thành phố lọp vào nhóm 26 điểm đến nên ghé thăm trong năm 2026 trên thế giới do Tạp chí du lịch AFAR nổi tiếng của Mỹ bình chọn.