Ngôi đền cổ ở Thanh Hóa thờ người thầy từng dạy học cho hai đời vua

Đền thờ Nguyễn Văn Nghi, tọa lạc tại phường Đông Tiến (tỉnh Thanh Hóa), tồn tại suốt hơn 400 năm và được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Ít ai biết rằng, ông là người thầy từng dạy học cho hai đời vua triều Hậu Lê.

Theo sử sách để lại, tướng công Nguyễn Văn Nghi thọ 69 tuổi (1515-1584), sinh ra trong một gia đình khoa bảng. Cha và anh của ông đều là những người giữ trọng trách trong triều đình.

Năm Giáp Dần (1554), niên hiệu Thuận Bình thứ 6 dưới triều vua Lê Trung Tông, ông đỗ Nhất giáp. Là người liêm chính, trọng khuôn phép, ông được Trịnh Kiểm tin cậy giao giữ chức Hiệu lý Viện Hàn lâm.

Khu đền thờ, lăng mộ Nguyễn Văn Nghi rộng gần 4 ha. Ảnh: Lê Dương

Ngôi đền một năm mở hội hai lần ở Hải Phòng

Đền Phú Xá (phường Đông Hải, Hải Phòng) thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Tướng quân lương Bùi Thị Từ Nhiên nên hằng năm tổ chức 2 lễ hội truyền thống, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Lễ hội đền Phú Xá thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự.

Đặc sắc lễ rước truyền thống đền Cao An Phụ

Lễ rước kiệu tại đền Cao An Phụ là nghi lễ truyền thống đặc sắc trong lễ hội tưởng niệm An Sinh Vương Trần Liễu.

Đền Cao An Phụ (tự là An Phụ Sơn Từ) tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy núi An Phụ, phường Phạm Sư Mạnh (Hải Phòng). Ngôi đền thờ An Sinh Vương Trần Liễu.

Lễ hội truyền thống Đền thờ Công chúa Nhồi Hoa

Hàng năm nhân dân trong vùng tổ chức lễ hội truyền thống vào ngày 3/3 âm lịch với những hoạt động tế lễ, sinh hoạt văn hóa nghệ thuật truyền thống đặc trưng các dân tộc Việt - Lào.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Khamphao Ernthavanh, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới chính quyền tỉnh Ninh Bình, đặc biệt là nhân dân phường Tây Hoa Lư đã gìn giữ, bảo tồn và tổ chức lễ tưởng niệm hằng năm, giúp nơi đây trở thành một địa điểm linh thiêng gắn bó lâu dài với địa phương. Lào hoàn toàn ủng hộ đề xuất của tỉnh Ninh Bình về việc công nhận Đền thờ Công chúa Nhồi Hoa là di tích cấp quốc gia và xây dựng thành khu văn hóa du lịch Việt - Lào.

Đại biểu và nhân dân Ninh Bình dâng hương tại Đền thờ Công chúa Nhồi Hoa. Ảnh: Đức Phương - TTXVN

Ngôi đền cổ có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ

Không chỉ là ngôi đền có lối kiến trúc cổ nhất Thanh Hóa, đền thờ Lê Hoàn còn lưu giữ nhiều báu vật nghìn năm. Trong đó có đôi đũa thử độc và đĩa đá cổ được bảo quản nghiêm ngặt.

Di tích Quốc gia đặc biệt đền thờ Lê Hoàn, tọa lạc tại làng Trung Lập, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa, là nơi phụng thờ Lê Đại Hành hoàng đế (tên húy Lê Hoàn) cùng thân phụ, thân mẫu, phu nhân và con trai của ngài.

Theo sử sách, Lê Hoàn sinh năm Tân Sửu (941). Sau khi phò tá Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân và lập nhiều công trạng, năm Tân Mùi (971), ông được phong chức Thập đạo tướng quân.

Linh thiêng đền Rồng - đền Nước

Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, nước là khởi nguồn của sự sống, là yếu tố thiêng liêng, biểu tượng của sự sinh sôi, nảy nở và no đủ. Xuất phát từ quan niệm đó, mỗi dịp đầu xuân, cụm di tích đền Rồng - đền Nước ở thôn Nghĩa Đụng, xã Hà Long luôn là điểm đến tâm linh nổi tiếng, thu hút đông đảo Nhân dân địa phương cũng như du khách tham quan, chiêm bái, gửi gắm niềm tin cho một năm mới bình an, hạnh phúc.

Đền Rồng - nơi thờ mẫu Thượng Ngàn.

Lên núi Trường Lệ thăm đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành

Phường Sầm Sơn không chỉ thu hút du khách bởi biển xanh mà còn bởi hệ thống di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh đa dạng. Nổi bật trong số đó là đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành tọa lạc uy nghiêm giữa sắc xanh bạt ngàn của dãy núi Trường Lệ.

Đền thờ Đức thánh Tô Hiến Thành được tu bổ, tôn tạo đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân và du khách.

Nơi lưu giữ mạch nguồn văn hóa Mường Đủ

Tọa lạc trên gò đất cao thuộc làng Án Đỗ xưa, nay là thôn Long Phượng, xã Thạch Bình, đền Tam Thánh là di tích gắn liền với tiến trình hình thành vùng đất Mường Đủ. Hiện nay, ngôi đền không chỉ là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng mà còn là nơi lưu giữ những giá trị tâm linh đặc sắc của cộng đồng địa phương.

Đền Tam Thánh gắn liền với tiến trình hình thành vùng đất Mường Đủ.

Cổ kính đền An Mạ

Giữa mênh mang sóng nước của hồ Ba Bể, có một hòn đảo nhỏ lặng lẽ nổi lên giữa lòng hồ. Trên hòn đảo ấy, ngôi đền cổ kính mang tên An Mạ tồn tại như một chứng tích lịch sử, một không gian linh thiêng níu chân bao thế hệ người dân và du khách thập phương.

Đền An Mạ nằm trên hòn đảo đá vôi giữa hồ Ba Bể.

Đảo An Mạ cao gần 30 m so với mực nước hồ, khum hình mai rùa, cây cối phủ kín quanh năm, chim rừng ríu rít, tạo nên một không gian thanh tịnh hiếm có. Trên đảo có ngôi đền An Mạ, thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần...

Điểm hẹn du lịch đền Thắm

Nép mình bên ngã ba sông Cầu thơ mộng, đền Thắm không chỉ là nơi thờ phụng vị nữ tướng Anh hùng trong lịch sử mà còn là không gian văn hóa - tâm linh, điểm đến hấp dẫn của tỉnh Thái Nguyên mỗi độ Xuân về.

Đền Thắm nằm ở khu vực ngã 3 sông Cầu và sông Chu.

Ngôi đền nghìn năm tuổi thờ 'ngựa thần', nổi tiếng linh thiêng ở Hà Nội

Là nơi trấn giữ phía Đông kinh thành Thăng Long xưa, đền Bạch Mã mang vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm, cùng nhiều câu chuyện văn hóa - lịch sử gắn liền với Thủ đô Hà Nội.

Đền Bạch Mã tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, giữa khu phố tấp nập người qua lại. Bước chân qua cổng đền, du khách sẽ đi vào không gian tĩnh mịch, trong lành, tách biệt hẳn với sự ồn ào, nhộn nhịp bên ngoài.

Đây là nơi nhiều người dân, du khách lựa chọn ghé đến trong những ngày đầu năm mới Bính Ngọ 2026 để cầu bình an, may mắn.

Ngôi đền nằm tại khu vực trung tâm phố cổ, có đông du khách ghé thăm. Ảnh: Nguyễn Huy

Chiều sâu văn hoá đền Mõ ở xã Nghi Dương

Đền Mõ ở xã Nghi Dương (thành phố Hải Phòng), là nơi lưu giữ ký ức lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của cộng đồng suốt nhiều thế kỷ.

Năm 1991, cụm di tích đền - chùa Mõ được công nhận là Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Dấu tích Đền thờ Thạc quận công Lê Thì Hải ở xã Thọ Phú

Thạc quận công Lê Thì Hải là nhân vật lịch sử sống vào nửa cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18. Ông vốn người thôn Đông, xã Phú Hào, huyện Lôi Dương, thuộc xã Thọ Phú ngày nay.

Bức văn bia được ghép từ nhiều tấm bia nhỏ còn nguyên vẹn ghi lại công trạng của Thạc quận công Lê Thì Hải. Ảnh: Khắc Công

Tương truyền, từ nhỏ Lê Thì Hải được người bác ruột là Thái tể Hào quận công gia phong phúc thần đại vương Lê Thì Hiến nhận làm con nuôi và được dạy dỗ, luyện tập kiếm cung để theo nghiệp nhà binh. Vốn sinh ra trong gia đình nghèo khó được nuôi dưỡng và rèn cặp trong gia đình nhà tướng, Lê Thì Hải sớm thể hiện tài võ lược của mình, phò vua giúp nước. Năm 18 tuổi, Lê Thì Hải vai đeo cung kiếm theo người bác tòng quân lên đường vào Nam chinh phạt quân Nguyễn lấn chiếm 7 huyện phía Nam Nghệ An. Nhờ mưu lược dũng cảm, đạo quân của Lê Thì Hải luôn lập được công lớn.

Những điều ít biết về đền Sinh, đền Hóa

Đền Sinh, Đền Hoá là quần thể di tích thờ Thánh Phi Bồng, hay đức Thánh An Mô thời Nguyễn, thuộc địa phận xã An Mô, tổng Chi Ngại, nay thuộc phường Trần Hưng Đạo (Hải Phòng).

Đền Sinh là nơi Thánh sinh (ảnh cơ sở cung cấp).

Thăm ngôi đền thờ 'người thầy của muôn đời' ở Hải Phòng

Đền thờ thầy giáo Chu Văn An (phường Chu Văn An, Hải Phòng) buổi sáng sớm thật tĩnh lặng. Đây là nơi lưu giữ giá trị đạo đức, trí tuệ và tinh thần kiên trực của 'người thầy của muôn đời'.

Đền thờ thầy giáo Chu Văn An nằm giữa khu rừng thông xanh ngút ngàn của núi Phượng Hoàng. Quần thể đền được trùng tu quy mô năm 2008 với tam quan nội, tam quan ngoại, hai nhà bia, hai giải vũ, các sân hạ, trung, thượng và tòa chính điện theo hình chữ nhị, thiết kế chồng diêm hai tầng tám mái.

Chuyện về bà chúa Sao Sa Nguyễn Thị Duệ và ngôi đền Trung Hà

Ít ai biết ở làng Trung Hà, xã Nam Tân, huyện Nam Sách (nay là xã Hợp Tiến, thành phố Hải Phòng) có một ngôi đền thờ bà chúa Sao Sa Nguyễn Thị Duệ.

Đền Trung Hà hiện nay.

Khi nhắc đến bà Nguyễn Thị Duệ (1574 - 1654), nữ tiến sĩ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến núi Phượng Hoàng, phường Văn An, Chí Linh, Hải Dương (nay là phường Văn An, thành phố Hải Phòng) - nơi đặt ngôi đền nổi tiếng thờ bà.

Khai quốc công thần Lê Lôi

Góp sức cùng với Bình Định vương Lê Lợi đánh thắng quân xâm lược nhà Minh trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ở thế kỷ XV có một danh tướng đã lập nhiều công trạng, đó chính là Khai quốc công thần Lê Lôi.

Di tích văn hóa lịch sử cấp tỉnh - đền thờ Lê tộc công thần ở xã Tân Ninh. Ảnh: Khắc Công

Theo tộc phả của dòng họ Lê Đình, Lê Lôi sinh ra và lớn lên ở Cổ Định xưa (nay là xã Tân Ninh). Ông là con trai út của tiến sĩ Lê Duy Duật. Nhà Hồ sau khi cướp ngôi nhà Trần, khiến lòng người oán giận, thừa cơ ấy, giặc Minh đã đem quân sang xâm lược nước ta, tàn sát Nhân dân, đốt nhà, cướp của. Chép về việc Lê Lôi tìm đến nghĩa quân Lam Sơn để phò Lê Lợi đánh giặc Minh, gia phả dòng họ Đinh Liệt ở Đông Cao (xã Trung Chính ngày nay) ghi rất rõ đó là vào ngày 18/8/1417. Trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lôi đã mang hết tài trí của mình cho cuộc kháng chiến, ông đã có mặt trong đoàn dũng tướng đội cỏ suốt đêm bơi xuôi dòng sông Chu để đoạt lại hài cốt của tổ tiên Lê Lợi bị giặc đào bới mang đi nhằm buộc Lê Lợi phải đầu hàng.

Vẻ đẹp dinh Sơn Trung mùa nước nổi

Là công trình gắn liền với cuộc khởi nghĩa Láng Linh Bảy Thưa do Quản cơ Trần Văn Thành lãnh đạo, dinh Sơn Trung (xã Vĩnh An, tỉnh An Giang) được đông đảo du khách thăm viếng quanh năm. Bên cạnh giá trị tâm linh, nơi đây còn sở hữu vẻ đẹp rất riêng, đặc biệt là trong mùa nước nổi.

Bà chúa Đồn Trang Nguyễn Thị Ngọc Đô

Nổi tiếng xinh đẹp lại thông minh, tài giỏi, giúp dân làng khai khẩn đất đai, làm ăn sinh sống đồng thời giúp chúa Trịnh Tùng tổ chức hậu cần trong thời kỳ phò Lê diệt Mạc - bà chính là Nguyễn Thị Ngọc Đô - thứ phi của Bình An vương Trịnh Tùng.

Di tích lịch sử Đền thờ Bà chúa Đồn Trang ở xã Quý Lộc.

Lý lịch di tích đền Bà chúa Đồn Trang có ghi cụ thể về việc thờ bà Nguyễn Thị Ngọc Đô, sinh năm Nhâm Thân (1572) tại làng Nguyệt Viên, xã Hoằng Quang (nay là phường Nguyệt Viên). Thân sinh ra bà là Nguyễn Như Giai, từng đỗ Quốc tử giám giám sinh, hiệu Nguyệt Khê tiên sinh, được phong là Quang tiến lộc đại phu, Thuần tiến hầu.

Đền Đức Thánh Cả dưới chân núi Mã Yên

Ngọn núi Mã Yên nằm trong không gian làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng), là 1 trong 99 ngọn núi thuộc dãy Đông Sơn - Hàm Rồng kỳ vĩ. Nơi đây không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, thanh bình mà còn lưu dấu nhiều giá trị tiêu biểu. Trong đó, đền và lễ hội đền Đức Thánh Cả là nét chấm phá đặc sắc, biểu tượng đẹp cho đời sống văn hóa - tâm linh của người dân nơi đây.

Rước kiệu trong Lễ hội đền Đức Thánh Cả (làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng).