Đi lông bông gặp nấm

Tui đi chơi lông bông ở Đồng Tháp thì bắt gặp mấy cây nấm này mọc trên những khúc cây bên bờ rạch.

Hỏi, thì được bạn tui nói đó chắc là nấm vân chi đỏ. Nhận diện nó ở hình cánh quạt, bề mặt phủ các đường vân màu đỏ cam, mọc thành từng cụm trên thân gỗ mục, không có cuống, bề mặt có các vòng đồng tâm và lớp lông mịn.

Nấm vân chi đỏ là một dược liệu quý, giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ điều trị ung thư, bảo vệ gan và giải độc, tốt cho tiêu hóa. Hiện nay giá nấm vân chi đỏ tươi như tui thấy giá 1.350.000 – 1.500.000 đồng/kg, còn nấm vân chi đỏ khô giá khoảng 1.600.000 – 3.200.000 đồng/kg.

Hỏi nấm vân chi đỏ ăn được không, bạn tui nói: ăn được, nhưng không dùng như một loại nấm thực phẩm thông thường trong các bữa ăn hàng ngày do kết cấu dai, cứng và vị đắng. Tuy nhiên lưu ý rằng trong tự nhiên, một số loài nấm dại có hình dáng tương tự có thể chứa độc tố, khi đó thì ăn cũng được nhưng chỉ... ăn một lần thôi, sau đó thì... hết cứu được.

Tui tính hái nấm nhưng sợ té xuống nước chết chìm, ăn thì sợ.. chỉ ăn được một lần thôi, bán thì có mấy nấm làm sao đủ bán.

PS:

Trên đây là những cảm nhận lan man của tui khi bắt gặp loài nấm lạ trên đường lang thang. Nếu đúng đây là nấm vân chi đỏ (80% là đúng) thì dưới đây là các thông tin tra cứu được về loài nấm này.

Tên khoa học: Pycnoporus sanguineus (hoặc Trametes sanguinea).
Họ: Polyporaceae (Họ Nấm lỗ/Nấm tẩy).
Tên gọi khác: Nấm vân chi cam, nấm xòe đỏ, xích chi dại.

Mô tả: Mũ nấm dạng bán cầu, quạt xòe hoặc hình vỏ hến rộng từ 3 - 10 cm. Mũ nấm mỏng, dai như da thuộc, có các đường vân đồng tâm rõ rệt. Mặt dưới chứa các lỗ nhỏ li ti (mặt bào tử) có màu đỏ cam thẫm hơn mặt trên.

Màu sắc nổi bật với tông màu cam tươi, đỏ cam đến đỏ thẫm/đỏ máu đặc trưng.

Kết cấu thân gỗ, cứng và dai khi khô, không có cuống rõ ràng mà bám trực tiếp vào giá thể.

Là loài nấm hoại sinh (phân hủy gỗ). Thường mọc trên các thân cây gỗ mục, cành cây khô, rào gỗ hoặc khúc gỗ ngâm gần bờ nước, ao hồ, bờ rào ẩm ướt.

Phân bổ: Xuất hiện phổ biến ở các vùng nhiệt đới và bán nhiệt đới trên toàn thế giới, bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Brazil, Úc... Tại Việt Nam, loài này mọc dại rất nhiều từ vùng đồng bằng đến miền núi.

Sản phẩm nấm vân chi đỏ từ ĐH Đồng Tháp

Công dụng trong Y học cổ truyền & Dược học: Chiết xuất nấm có chứa hợp chất sinh học (cinnabarin, terpenoid, polysaccharide) có khả năng kháng khuẩn, kháng viêm, kháng oxy hóa mạnh mẽ. Được nghiên cứu trong việc hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, hạ nhiệt, thanh độc. Dùng trong y học dân gian để đắp mụn nhọt, vết thương nhiễm trùng hoặc pha trà uống thanh nhiệt.

Công dụng trong Công nghiệp & Môi trường: Có khả năng tiết ra enzyme phân hủy mạnh chất lignin/cellulose trong gỗ. Được ứng dụng trong công nghệ sinh học để xử lý chất thải công nghiệp, tẩy màu phẩm nhuộm dệt may.

Không dùng làm thực phẩm nấu ăn hàng ngày do kết cấu gỗ dai cứng.

Giá cả & Thị trường: Thông tin tham khảo từ website 3C Farm (trongnam.com) cho thấy nấm vân chi đỏ tươi giá 1.350.000 đ/kg. Shopee cho thấy nấm vân chi đỏ khô giá 230.000 đ/100 g.

Mô hình trồng nấm vân chi đỏ tại Trường ĐH Đồng Tháp - Ảnh: ĐH Đồng Tháp

Tiến sĩ Trần Đức Tường, giảng viên khoa khoa học tự nhiên Trường ĐH Đồng Tháp, bắt đầu nghiên cứu trồng nấm vân chi đỏ từ năm 2015. Đến nay, sản phẩm đã sẵn sàng thương mại hóa. Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2023 đã vinh danh công trình nghiên cứu này.

Phạm Hoài Nhân

Vĩnh biệt cây trứng cá - Võ Hồng

Vĩnh biệt cây trứng cá là một truyện ngắn cảm động của Võ Hồng nói về đời sống gia đình, mà cụ thể là gia đình nhỏ bé của ông sau khi người vợ qua đời. Không biết ông sáng tác truyện này năm nào và in lần đầu tiên vào năm nào. Chỉ biết bản sau đây được trích từ tập Vùng trời thơ ấu, do NXB Trẻ xuất bản năm 1995. Trong tập sách này, Võ Hồng ghi: “Một số các truyện trong tập này, tác giả đã viết và đã đăng trên các tạp chí ở miền Nam trong giai đoạn 1960–1971.”

Trong truyện, tác giả để những kỷ niệm cụ thể của tuổi thơ tích tụ quanh cây trứng cá, rồi khi cây bị chặt, người đọc cảm thấy như một phần tuổi thơ cũng bị chặt theo.

Căn cứ theo nội dung truyện, nếu ta xem đây là tự truyện của tác giả và nhân vật tôi trong truyện là con gái út của ông thì thời điểm trồng cây trứng cá cô gái này 3 tuổi, đó là năm 1957. Thời điểm chặt cây trứng cá là 15 năm sau, tức 1972.

Phạm Hoài Nhân

Nhà văn Võ Hồng bên cạnh cây trứng cá, năm 1969. Nguồn ảnh: Vietsciences

Ôi, nhành cây trứng cá, tuổi thơ mau quá!

Vì nhiều lý do, cây trứng cá được coi là loài cây gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người. Không phải thiêng liêng như cây đa đầu làng, không dàn trải mênh mang như lũy tre ôm ấp xóm quê, cây trứng cá... không là gì cả nhưng len lỏi trong từng nỗi nhớ trẻ con.

Cây trứng cá xuất hiện khá nhiều trong văn học nghệ thuật. Ta hãy cùng thông qua vài hình ảnh này để tìm hiểu xem cây trứng cá đã sống trong lòng người như thế nào.

Cây trứng cá ở gần nhà tui

Ăn bánh xèo dế cơm mùa dế lụt xứ Quảng

Mùa mưa lụt ở xứ Quảng từng là mùa của những con dế cơm bò ra khỏi hang, cũng là mùa lũ trẻ theo cha ra bãi biền bắt dế. Món dế chiên giòn, bánh xèo dế cơm gợi nhớ ký ức bên bếp lửa.

Bánh xèo nhân dế, tôm, thịt thơm ngon, hấp dẫn ngày mưa - Ảnh: Tác giả cung cấp

Chợ ở đường lên chùa

Chùa Cổ Thạch là một ngôi chùa cổ, khai sơn từ năm 1835, nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 64 m, cạnh bãi biển Cà Dược. Nơi đây không chỉ là một ngôi chùa mà là một quần thể kiến trúc, am, điện, cốc được xây dựng rải rác, liên hoàn trên khu đồi đá rộng hơn 4 hecta. Ngôi chính điện nằm xen lẫn với những tảng đá to dựng đứng, kế đó là các nhà thiền, từ đường, nhà tổ, gác chuông, lầu trống, am cốc thờ tự... Đây là điểm tham quan hấp dẫn du khách, đặc biệt là những người đến bãi biển Cổ Thạch để ngoạn cảnh, tắm biển.

Đường lên chùa

Bàng biển

Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Hình trên chụp ở ven biển Cổ Thạch, phường Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng (ấy, viết cho đúng với địa danh hành chính bây giờ, chớ viết cho quen thuộc dễ hiểu thì là ở huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận).

Cây trong hình là cây bồng bồng (có khi còn gọi là lá hen hay bàng biển), tên khoa học là Calotropis gigantea, thuộc họ Thiên lý (Asclepiadaceae).

Tại Việt Nam, cây mọc hoang rất nhiều ở vùng đồi cát ven biển các tỉnh miền Trung và Nam Trung Bộ. Những hình này cũng chụp ở ven biển Cô Thạch.

Mùa nước đổ - Trải nghiệm vẻ đẹp thiên nhiên mê hồn ở Kim Nọi

Trên Kim Nọi, xã Mù Cang Chải (Lào Cai), vào mùa nước đổ những dòng nước từ đầu nguồn len qua từng thửa ruộng bậc thang, tạo nên bức tranh phản chiếu mây trời, đẹp như miền cổ tích giữa núi rừng Tây Bắc.

Nằm giữa vùng núi cao của Mù Cang Chải, Kim Nọi không ồn ào hay nổi tiếng như nhiều điểm đến khác. Thế nhưng, vào những ngày đầu Hạ, nơi đây lại mang một vẻ đẹp rất riêng.

Mùa nước đổ ở Kim Nọi. (Ảnh: Lê Việt Khánh)

Vẻ đẹp mùa hoa Phong ba trên đá núi lửa Lý Sơn

Cây Phong ba có sức sống bền bỉ, bộ rễ bám sâu vào các khe đá, trên những triền đá núi lửa ở đảo Lý Sơn.

Từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm, khi Lý Sơn bước vào mùa nắng nóng gay gắt nhất, cây phong ba lại sinh trưởng mạnh mẽ, đồng loạt đơm hoa kết trái. Những chùm hoa màu trắng nổi bật trên nền lá xanh sẫm tạo nên vẻ đẹp riêng cỏa loài cây này ở đảo tiền tiêu. Không chỉ góp phần tạo cảnh quan môi sinh. Với sức sống mãnh liệt và khả năng thích nghi cao, cây phong ba từ lâu đã trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên cường của người dân vùng biển đảo.

Cây Phong ba mọc dọc bờ biển chùa Hang. Ảnh: Phạm Cường-TTXVN

Lung linh sắc bướm ở Vườn Di sản ASEAN

Vườn Quốc gia (VQG) Lò Gò - Xa Mát từ lâu nổi tiếng là Vườn Di sản ASEAN với hệ sinh thái chuyển tiếp đặc trưng, nơi lưu giữ những mảng rừng bán ẩm và các trảng cỏ ngập nước theo mùa độc đáo. Đặc biệt, vào khoảng tháng 5, tháng 6, du khách còn ngỡ ngàng nhận ra, nơi này có một “kho báu” lộng lẫy và đầy chất thơ, đó là mùa bướm rừng thức giấc.

Cây phượng vĩ có hoa chạm đất thu hút hàng nghìn du khách đến tham quan

Những ngày qua, cây phượng vĩ hơn 30 năm tuổi, trong khuôn viên Công ty CP Đường Quảng Ngãi, ở phường Nghĩa Lộ (Quảng Ngãi), thu hút gần cả nghìn người đến chụp ảnh, tham quan.

Ngày 28/5, khi những bức ảnh đầu tiên về cây phượng vĩ với dáng hiếm gặp trong khuôn viên Công ty CP Đường Quảng Ngãi được chia sẻ trên mạng xã hội, đã thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Mùa vàng lên, biêng biếc bóng chiều rơi

Tới Sydney, nước Úc vào tháng Tư, tui hăm hở chiêm ngưỡng những loài hoa đặc sắc của đất nước này. Như đã kể trong loạt 4 bài trước, đó là:

• Đỗ quyên, tên tiếng Anh Rhododendron, nở rộ vào tháng 9 - 10 (mùa xuân Nam bán cầu)

• Thanh anh, tên tiếng Anh Agapanthus, nở rộ vào tháng 12 - tháng 2 năm sau (giữa mùa hè)

• Tử vi/Bằng lăng sẻ, tên tiếng Anh Crepe Myrtal, nở rộ vào tháng 1 - 3 (giữa hè đến đầu thu)

• Phượng tím, tên tiếng Anh Jacaranda, nở rộ vào tháng 10 - 11 (chính xuân Nam bán cầu)

Tháng Tư ở nước Úc là mùa Thu, nhìn qua bảng trên có thể thấy ngay là khi tui tới nước Úc cả 4 loại hoa trên chẳng có loại nào đang nở rộ hết. Tóm lại là trớt quớt.

Phượng tím

Ở Việt Nam, phượng tím là loài hoa hiếm. Dường như người ta chỉ tìm thấy nó ở Đà Lạt. 

Đôi ta cùng đứng bên hàng tường vi

Trên lối vô nhà Tường Nhân ở Sydney có một cây có hoa khá đẹp, nhưng tiếc là hơi ít hoa, như trong hình.

Hoa Thanh anh

Mấy năm trước, Tường Nhân từ Úc về Việt Nam thăm nhà và cùng tui đi du lịch. Ở Măng Đen (Kon Tum), tui gặp một bông hoa lạ và đẹp. hoa màu xanh tím mọc thành từng chùm dạng hình cầu ở đỉnh một cuống dài, thẳng đứng mọc lên từ gốc. Mỗi quả cầu hoa được kết hợp từ hàng chục bông hoa nhỏ hình chuông hoặc hình loa kèn xinh xắn.

Vườn Đỗ Quyên ở Blue Mountains

Hai mươi bảy năm sau ngày tui đưa ba má lên Bạch Mã Sơn, đến lượt con trai tui dẫn ba nó (là tui) lên núi, không phải Bạch Mã Sơn mà là Thanh Sơn, Blue Mountains ở Sydney, Úc. Bây giờ tuổi của tui đã lớn hơn tuổi của ba má tui hồi đó. Tụi tui tới thăm Vườn Đỗ Quyên (The Campbell Rhododrendon Gardens) ở Blue Mountains vào tháng Tư Dương lịch, đúng thời điểm hoa đỗ quyên đang nở rộ bên sườn núi Bạch Mã. Liệu lần này có lỡ hẹn với đỗ quyên không ta?

Đến Vườn Đỗ Quyên Campbell vào mùa thu. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Đẹp nao lòng những cánh đồng lúa Sơn La

Ruộng bậc thang tại bản Tà Vài, xã Chiềng Hặc, tỉnh Sơn La. Ảnh: Quang Quyết - TTXVN

Sắc vàng của mùa lúa vào vụ chín cùng sắc xanh trải khắp các bản làng núi rừng Tây Bắc tạo nên bức tranh thiên nhiên thơ mộng, đẹp đến nao lòng.

Cuối tháng 5, những cánh đồng lúa ở Sơ La mang đến vẻ đẹp say đắm lòng người. Sắc vàng của mùa lúa vào vụ chín cùng sắc xanh trải dài các bản làng núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên yên bình, thơ mộng, đẹp đến nao lòng.

Ngắm mây trên đỉnh núi cao thứ nhì Đông Nam Bộ

Trận mưa to đêm 19-5 đã giải nhiệt cho những ngày hè nắng nóng, sáng 20-5, bầu trời trong xanh, đỉnh núi Chứa Chan tại phường Xuân Lộc (thành phố Đồng Nai) lại xuất hiện nhiều tầng mây trắng toát, xếp chồng lên nhau như chiếc dĩa bay đậu trên đỉnh núi, sau đó tỏa ra tạo nên nhiều hình thù khác nhau, có khoảnh khắc lại giống như linh vật “Kim Quy” trông rất lạ, đẹp mắt. Hiện tượng này đã thu hút nhiều người dân đến quay phim, chụp hình lưu niệm.

Theo nhiều người dân, hiện tượng mây hình “dĩa bay” ít khi xuất hiện, thời gian ngắm mây đẹp nhất là vào lúc sáng sớm, trời còn trong xanh, cảm giác ngày mới rất tinh khôi và nhiều năng lượng.

Vị quê nhà từ Gánh mẹ Sen

Trên con đường Phạm Văn Đồng (TP.Hồ Chí Minh) thênh thang, dòng người hối hả ken đặc. Giữa nhịp sống gấp gáp ấy, có một khoảng lặng dịu dàng nơi góc nhỏ. Một quán ăn Quảng Ngãi mang cái tên trìu mến: Gánh mẹ Sen. Quán ăn nhỏ nhưng là nơi làm vơi đi bao nhớ nhung của những người con Quảng Ngãi xa xứ.

Khói bếp Quảng Ngãi giữa thành phố Hồ Chí Minh

Mở cửa vào 11 giờ trưa hằng ngày. Làn khói từ bếp nổi lên, hòa trong tiếng xèo xèo của bánh xèo, tiếng dao thớt lách cách, mùi hành phi và nồi don khói nóng dậy lên khứu giác. Ở nơi này, người ta nói với nhau giọng Quảng nặng trĩu thương yêu và nụ cười nào cũng mang dáng quê nhà.

Chủ quán là chị Nguyễn Thị Bích Chi (sinh năm 1987), quê xã Nghĩa Hành, đã sống ở Sài Gòn hơn hai mươi năm. Hai mươi năm đủ để chị thuộc mọi góc phố, mọi mùi mưa, nắng của thành phố hoa lệ này. Nhưng trong giọng nói của chị vẫn còn nguyên chất giọng Quảng Ngãi mộc mạc, thân thương.

Chị Nguyễn Thị Bích Chi - Chủ quán Gánh mẹ Sen đóng hành, tỏi Lý Sơn để tặng các văn nghệ sĩ người Quảng Ngãi.

Mê mẩn mùa bướm trắng ở Phong Nha

Mùa bướm trắng ở hồ Vực Trô (xã Phong Nha, Quảng Trị) đang khoe sắc giữa thiên nhiên của núi rừng.

Nằm cách Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 20 km về phía tây nam, Vực Trô là hồ nước tự nhiên nằm ở vùng đệm của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Nơi đây còn khá hoang sơ khi bao quanh bởi rừng tự nhiên và núi đá vôi. Đặc biệt, vào khoảng từ cuối tháng 3 đến hết tháng 5, khi tiết trời bắt đầu ấm nóng, những đàn bướm trắng xuất hiện tại hồ Vực Trô trở thành địa điểm hút khách du lịch.

Đàn bướm trắng dạo quanh hồ Vực Trô đang hút khách du lịch. GIANG PHẠM

Ngắm dòng sông chảy qua trung tâm thành phố Đồng Nai

Sông Đồng Nai chảy qua thành phố Đồng Nai với chiều dài khoảng 200km, đóng vai trò cung cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt, phát triển thủy điện, giao thông đường thủy, du lịch sinh thái, tạo cảnh quan đô thị... Với vị thế đó, cùng với Sân bay Long Thành, sông Đồng Nai được thành phố xác định là tiềm năng, lợi thế, động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số trong thời gian tới.

Hành lang sông Đồng Nai là hành lang phát triển quan trọng bậc nhất của Đồng Nai, vì sông Đồng Nai thuộc trục hàng hải quốc tế (nhóm 5), quy tụ nhiều tuyến đường thủy nội địa, luồng lạch ăn sâu vào đất liền. Đây cũng là trục cảnh quan đô thị, nông thôn, thiên nhiên, là nét chính của bố cục không gian tĩnh, đồng thời là trục động lực phát triển tuyến đô thị năng động của vùng Đông Nam Bộ.

Sông Đồng Nai cũng là trục thiên nhiên quan trọng để cung cấp nước, điều hòa khí hậu, phát triển năng lượng và chống biến đổi khí hậu, là trục văn hóa tâm linh, lịch sử gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của thành phố.