Ngôi chùa Nam tông Khmer duy nhất ở Phú Quốc

Hơn 15 năm trước, với tấm lòng hộ quốc an dân, Hòa thượng Trần Phương đã đặt những viên gạch đầu tiên để kiến tạo nên ngôi chùa Nam tông Khmer duy nhất trên đảo ngọc Phú Quốc. Từ đây, ánh sáng Phật pháp lan tỏa nơi tiền tiêu Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng An Thới thường xuyên đến động viên và trao đổi thông tin trên địa bàn Suối Mây cùng Hòa thượng Trần Phương

Cẩm nang chiêm bái chùa Pháp Hoa (TPHCM)

Chùa Pháp Hoa nằm ở 870 đường Trường Sa, đoạn giáp ranh giữa quận 3 và quận Phú Nhuận cũ, nay thuộc phường Nhiêu Lộc. Không chỉ là cơ sở tôn giáo, chùa còn là một phần di sản văn hóa gắn liền với sự phát triển của dòng kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.

Lịch sử hình thành

Chùa do Hòa thượng Tuệ Hải (người gốc cố đô Hoa Lư, Ninh Bình) khai sáng vào năm 1967. Cả cuộc đời Ngài lấy ý chỉ kinh Pháp Hoa làm phương châm tu tập và độ chúng. Chùa thuộc dòng thiền Lâm Tế, gắn liền với các Tổ đình lớn miền Bắc như Cổ Loan, Đồng Đắc và Phượng Ban.

Diện mạo chùa hiện tại là kết quả của đợt đại trùng tu năm 2005. Chùa nổi bật với mái ngói đỏ, kiến trúc Bắc tông. Năm 2015, UBND TP HCM chính thức công nhận chùa Pháp Hoa là Di tích lịch sử cấp thành phố. Chùa nổi tiếng với Lễ hội Hoa đăng vào mỗi dịp lễ Phật Đản, thu hút hàng ngàn người dân và du khách chiêm bái.

Cảnh chùa Pháp Hoa nhìn từ bên ngoài. Ảnh: Hoang Nguyen

Chùa An Long - Đà Nẵng

Đi dạo ở công viên APEC - Đà Nẵng, tui bỗng nhìn thấy bên kia đường (đường Hai tháng Chín) một công trình kiến trúc nổi bật nên tò mò qua đường xem cho rõ. Hóa ra đây là một ngôi chùa cổ - chẳng những cổ mà còn rất đẹp và độc đáo - ở Đà Nẵng: Chùa An Long.

Trước cổng chùa An Long

Du khách tới Đà Nẵng thường được đưa tới tham quan chùa Linh Ứng (có tới 3 ngôi chùa Linh Ứng và đều nổi tiếng là chùa Linh Ứng Ngũ Hành Sơn, chùa Linh Ứng Bãi Bụt và chùa Linh Ứng Bà Nà), sau đó có thể kể đến những ngôi chùa nổi tiếng khác như chùa Bát Nhã, chùa Nam Sơn... Những website du lịch khi kể tên 10 hay 15 ngôi chùa đáng tham quan nhất ở Đà Nẵng đều không có tên chùa An Long. Đó là lý do tại sao tui không hề đưa chùa An Long vô danh sách điểm đến của mình, dù rằng tui đến 2 nơi gần như sát bên ngôi chùa này, đó là Công viên APEC và Bảo tàng Điêu khắc Chăm.

Ngôi chùa gần 900 năm tuổi gắn với huyền thoại thiền sư Từ Đạo Hạnh

Không chỉ nổi tiếng với kiến trúc cổ kính, chùa Láng còn gắn với nhiều truyền thuyết về vị thiền sư từng được dân gian tôn vào hàng thánh bất tử của người Việt.

Chùa Láng, hay còn có tên chữ là Chiêu Thiền tự hoặc Chùa Cà, là một di tích lịch sử - văn hóa quan trọng ở phía Tây kinh thành Thăng Long xưa. Nay thuộc phường Láng Thượng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.

Theo truyền thuyết dân gian, vua Lý Anh Tông (1138-1175) đã cho xây chùa Láng để thờ chư Phật, vua cha Lý Thần Tông và ghi nhớ công ơn của thiền sư Từ Đạo Hạnh.

Cổng tam quan dẫn vào sân chùa có câu đối được ghép bằng những mảnh sứ màu xanh lam làm tăng thêm vẻ trang nghiêm cổ kính. Ảnh: I La

Quần thể tượng Phật quy mô lớn ở ngôi chùa Khmer An Giang

Chùa Serey Meang Kol Sa Kor (chùa Vĩnh Thành) tại xã An Châu, tỉnh An Giang có quần thể tượng Phật quy mô lớn với kiến trúc đậm nét văn hóa Phật giáo Nam tông Khmer.

Những năm gần đây, chùa trở thành điểm tham quan, chiêm bái thu hút đông đảo người dân và du khách. Khuôn viên chùa nổi bật với tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 27 m , tượng Phật nhập Niết bàn nằm dài 100 m. Chùa còn sở hữu nhiều hoa văn, phù điêu trang trí tinh xảo mang đặc trưng nghệ thuật Khmer Nam Bộ.

Chùa Serey Meang Kol Sa Kor là điểm đến văn hóa, tâm linh đặc sắc của An Giang. Ảnh: Thanh Sang/TTXVN

Chùa Diệu Đế - một trong ba ngôi Quốc tự thời Nguyễn còn lại ở Huế

Chùa Diệu Đế bên bờ sông Đông Ba, trên đường Bạch Đằng, phường Phú Xuân, thành phố Huế, nguyên là nhà cũ của Phúc Quốc Công (ông ngoại của vua Thiệu Trị), nơi vua Thiệu Trị ra đời năm 1807.

Sau khi lên ngôi năm 1841, vua Thiệu Trị đã cho xây dựng chùa Diệu Đế. Đến năm 1844, nhà vua đã tôn tạo và sắc phong ngôi chùa này làm Quốc tự. Chùa Diệu Đế cùng với chùa Thiên Mụ và chùa Thánh Duyên là ba ngôi Quốc tự thời nhà Nguyễn, còn tồn tại đến ngày nay ở Cố đô Huế.

Cổng tam quan - cổng chính của chùa Diệu Đế hướng ra sông Đông Ba, phường Phú Xuân, thành phố Huế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Cổng tam quan, cổng chính của chùa Diệu Đế nhìn từ sân chùa ra ngoài. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Nhiều cây cổ thụ giúp tạo không gian xanh và cổ kính cho chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Tượng "Thiên thủ thiên nhãn quán âm" ở giữa chánh điện chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Tượng Phật Di Lạc ở giữa chánh điện chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Chánh điện của chùa Diệu Đế được xây dựng bằng gỗ, kiến trúc ba gian hai chái truyền thống. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Không gian phía trước trong chánh điện chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Các tượng "Thập bát la hán" được đặt bên trái chánh điện chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

"Bát bộ kim cang" phía bên tả chánh điện của chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Bức họa nổi tiếng "Long vân khế hội" trên trần của chánh điện chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Trước chánh điện chùa Diệu Đế được đặt cặp linh vật uy nghiêm, họa tiết tinh xảo. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Tháp chuông cổ kính nằm giữa không gian xanh của chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Tháp bia cổ kính ở sân chùa Diệu Đế. Ảnh: Nguyên Lý-TTXVN

Báo ảnh Việt Nam/ TTXVN - 07/05/2026

Bí ẩn phù điêu Phật trên đá ở ngôi chùa tại đỉnh núi cao 600 m

Nằm trên đỉnh núi cao 600m, chùa Am Các (Thanh Hóa) không chỉ là chốn tâm linh linh thiêng mà còn gây tò mò với bức phù điêu Phật tọa tạc trên tảng đá lớn, vẫn tồn tại qua thời gian, thu hút du khách khám phá.

Dấu tích bí ẩn giữa đại ngàn

Giữa trập trùng núi non của vùng đất xứ Thanh, chùa Am Các hiện lên như một điểm dừng chân tĩnh tại, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào nơi phố thị. Ngôi chùa tọa lạc trên đỉnh núi Các, cao khoảng 600m so với mực nước biển, thuộc địa phận phường Hải Lĩnh (tỉnh Thanh Hóa). Để đặt chân tới đây, du khách phải vượt qua những con đường men theo sườn núi, len lỏi qua các tán rừng xanh mướt.

Không chỉ nổi tiếng bởi vị trí “lưng chừng trời”, chùa Am Các còn được biết đến với dấu tích đặc biệt: bức phù điêu Phật khắc trên tảng đá lớn ngay gần khu vực chùa. Đây là chi tiết khiến nhiều người lần đầu ghé thăm không khỏi bất ngờ và tò mò.

Chùa Am nằm trong quần thể chùa Am Các. Ảnh: Lê Dương

Chùa Báo Quốc - Ngôi chùa cổ với kiến trúc độc đáo ở Cố đô Huế

Chùa Báo Quốc ban đầu có tên là Hàm Long Sơn Thiên Thọ Tự, dựng vào cuối thế kỷ XVII, đời Chúa Nguyễn Phúc Tần, tọa lạc trên đồi Hàm Long, đường Báo Quốc, phường Thuận Hóa, thành phố Huế.

Chùa Báo Quốc trầm mặc với kiến trúc độc đáo, gắn liền với lịch sử Phật giáo Việt Nam và đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân Cố đô.

Giếng Hàm Long gắn liền với lịch sử chùa Báo Quốc ở thành phố Huế. Ảnh: Nguyên Lý - TTXVN

Khám phá di tích quốc gia chùa Am - Ngôi cổ tự hơn 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Ẩn mình giữa non thiêng, chùa Am (xã Đức Thọ, Hà Tĩnh) không chỉ gắn với nhiều huyền sử ý nghĩa mà còn mê hoặc bởi kiến trúc “thuyền Bát Nhã” độc đáo, mang theo những giá trị văn hóa quê hương núi Hồng, sông La.

Theo các tư liệu lịch sử, chùa Am còn có tên là Diên Quang tự được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XV, bởi Hoàng hậu Bạch Ngọc, vợ vua Trần Duệ Tông (1337-1377). Bà tên thật là Trần Thị Ngọc Hào, quê ở xã Hương Bình ngày nay.

Độc đáo ngôi chùa có vườn tượng đá xanh nguyên khối ở xã Kiến Thuỵ

Linh Sơn Viên Giác Tự (xã Kiến Thuỵ) là di sản văn hóa được UNESCO Việt Nam bảo trợ, nổi bật với vườn tượng La Hán bằng đá xanh nguyên khối độc đáo.

Năm 2011, chùa được UNESCO Việt Nam trao Bằng Bảo trợ di sản văn hóa, khẳng định giá trị văn hóa và tầm quan trọng của địa điểm trong hệ thống di tích quốc gia.

Chùa Phi Lai đẫm máu

Nói đến chùa Phi Lai ở Biên Hòa, tui nhớ đến một ngôi chùa Phi Lai khác cách nơi đây tới gần 300 km. Đó là chùa Phi Lai ở Ba Chúc, Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Chùa Phi Lai ở Ba Chúc, Tri Tôn. Ảnh: kienthuc.net.vn

Hơn hai mươi năm trước, nhân dịp cùng dự một hội thảo ở Cần Thơ, anh bạn cùng đi đề nghị tôi cho xe qua Tri Tôn để anh thăm nhà, và thăm mộ thân sinh nhân dịp tiết thanh minh.

Chùa Phi Lai ở Biên Hòa

Ở Việt Nam có tới mấy ngôi chùa mang tên Phi Lai. Chỉ riêng ở An Giang có đến 2 ngôi: chùa Phi Lai ở Tịnh Biên và chùa Phi Lai ở Tri Tôn. Ở Phú Yên (nay là Đắk Lắk) có chùa Phi Lai ở huyện Tây Hòa. Ở Nam Định có chùa Phi Lai ở huyện Ý Yên. Còn ở Hà Nam có Địa Tạng Phi Lai tự ở huyện Thanh Liêm...

Nghe tên Phi Lai ta lại liên tưởng đến cụm từ Phi lai phi khứ, đúng như lời giải thích về tên Địa Tạng Phi Lai tự: Địa Tạng Phi Lai, nghĩa là Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát luôn luôn đến nơi này, cũng có thể không bao giờ đến nơi này. Mà nơi nào Đức Địa Tạng không quay lại nghĩa là nơi đó hóa Phật.

Biên Hòa cũng có chùa Phi Lai. Xuất xứ của tên Phi Lai này gắn chặt với vị hòa thượng đã sáng lập ngôi chùa và quê huơng Phú Yên của ông.

Chùa Phi Lai, sáng mủng 3 Tết Bính Ngọ

Vẻ đẹp thanh bình của chùa Tà Pạ giữa vùng Bảy Núi, An Giang

Nằm tựa lưng vào triền núi Tà Pạ thuộc xã Tri Tôn, tỉnh An Giang, Chùa Tà Pạ là một trong những ngôi chùa Khmer tiêu biểu của vùng Bảy Núi, với kiến trúc đặc trưng của Phật giáo Nam tông Khmer. Mái chùa cong vút, hoa văn chạm khắc tinh xảo và gam màu rực rỡ nổi bật giữa không gian núi rừng xanh mát. Không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo của đồng bào Khmer, chùa Tà Pạ còn là điểm đến du lịch hấp dẫn ở Tri Tôn.

Quần thể kiến trúc Chùa Tà Pạ nổi bật giữa khung cảnh thiên nhiên vùng Bảy Núi, An Giang. Ảnh: Thanh Sang-TTXVN

Chùa Hương qua ống kính khách quốc tế 35 năm trước

Du khách người Đức Hans-Peter Grumpe ghi lại cảnh sắc chùa Hương trong chuyến xuyên Việt năm 1991, khi ông xuôi dòng suối Yến vào động Hương Tích trên thuyền nan chèo tay.

Năm 1991, giáo viên người Đức Hans-Peter Grumpe lần đầu đến Việt Nam và thực hiện chuyến khám phá từ Nam ra Bắc. Ông chia sẻ du lịch Việt Nam cách đây 35 năm còn sơ khai, việc di chuyển giữa các địa điểm còn nhiều trở ngại. Khách quốc tế được yêu cầu giấy phép đặc biệt cho mọi điểm đến ngoài lộ trình thông thường và một số giấy phép chỉ có thể xin được tại Hà Nội.

Hans đến chùa Hương sau khi tham quan Hà Nội, ngôi chùa khi đó thuộc địa phận tỉnh Hà Tây, cách thủ đô 60 km, nay thuộc xã Mỹ Đức, Hà Nội. Hành trình chiêm bái chùa bắt đầu từ bến Đục (ảnh), với nhà cửa, cảnh quan hai bên bờ còn đơn sơ, hầu như chưa phát triển các dịch vụ.

Độc đáo kiến trúc Chùa Sắc tứ Khải Đoan ở Đắk Lắk

Chùa Sắc tứ Khải Đoan không chỉ là ngôi chùa lớn nhất tỉnh Đắk Lắk mà còn là một biểu tượng văn hóa, tâm linh độc đáo của vùng đất Tây Nguyên đại ngàn.

Điểm khác biệt lớn nhất, tạo nên linh hồn của Chùa Khải Đoan chính là sự kết hợp giữa kiến trúc nhà rông Tây Nguyên và dáng dấp cung đình Huế. Chùa Sắc tứ Khải Đoan là địa điểm được đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan và chiêm bái khi đến Đắk Lắk.

Chùa Sắc tứ Khải Đoan là ngôi chùa cuối cùng tại Việt Nam được phong Sắc tứ bởi triều đại Nhà Nguyễn vào năm 1953. Ảnh: Tuấn Anh - TTXVN

Đầu xuân về Kim Sơn Tự

Khi hơi Tết còn vương trên lộc biếc, mưa xuân vừa kịp hong mềm đất đá, người dân Thái Nguyên và các tỉnh lân cận lại rủ nhau trẩy hội chùa Hang - Kim Sơn Tự. Dòng người từ khắp nơi tìm về với ước nguyện cầu một năm bình an, để chạm vào miền ký ức văn hóa đã bền bỉ suốt gần nghìn năm nơi cửa ngõ phía Bắc của Thái Nguyên...

Người dân và du khách đến chiêm bái ở chùa cổ.

Chùa cổ Tường Vân – Điểm hẹn văn hóa tâm linh ngày xuân

Chùa Tường Vân (còn gọi là chùa Giáng) được xây dựng từ thế kỷ XIV - thời nhà Trần, tọa lạc dưới chân núi Đún (Đốn Sơn) thuộc khu 3, xã Vĩnh Lộc. Không gian chùa linh thiêng cùng với cảnh quan thiên nhiên đẹp, kiến trúc độc đáo đã thu hút nhiều du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, vãn cảnh, thắp hương cầu an, cầu phúc.

Du khách đến tham quan, vãn cảnh chùa Tường Vân, xã Vĩnh Lộc.

Chùa Chặng - cõi thiêng bên dòng Mã giang

Chùa Chặng (Ngọc Châu tự) tọa lạc tại thôn Hoàng Giang, xã Cẩm Thủy. Đây là vùng đất cổ, nằm bên bờ sông Mã, phong cảnh hữu tình, có cư dân sinh sống lâu đời. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng người dân trong và ngoài xã, chùa được tu bổ, tôn tạo, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân.

Di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh chùa Chặng (Ngọc Châu tự).

Chiêm bái tượng Phật A Di Đà cao 24 m tại chùa Kim Tiên

Tượng Phật A Di Đà cao 24 m uy nghi trên mái chính điện chùa Kim Tiên. Ảnh: Thanh Sang-TTXVN

Nằm giữa núi rừng hùng vĩ, chùa Kim Tiên (phường Tịnh Biên, tỉnh An Giang) là điểm đến tâm linh độc đáo của vùng Bảy Núi, An Giang. Điểm nhấn nổi bật của ngôi chùa là tượng Phật A Di Đà cao 24 mét, được đặt uy nghi trên mái chính điện, vươn cao giữa nền trời và núi non trập trùng.

Chùa Dừa - điểm nhấn kiến trúc độc đáo giữa xứ dừa Vĩnh Long

Nằm cạnh dòng sông Hàm Luông, giữa vùng đất xứ dừa thuộc xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long, Chùa Dừa nổi lên như một điểm đến mới mẻ, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Ở nơi cây dừa từ lâu đã trở thành trục kinh tế - văn hóa - cảnh quan của vùng đất miệt vườn, ngôi chùa nhỏ này là minh chứng sinh động cho cách dừa bước vào không gian kiến trúc và đời sống tâm linh.

Cổng tam quan uy nghiêm dẫn vào chùa, nơi cây dừa không chỉ là cảnh quan mà còn là "linh hồn" của công trình kiến trúc. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

“Chùa Dừa” tên chính thức là chùa Long Quang, tọa lạc tại ấp Mỹ Sơn Đông, được xây dựng từ năm 1915 trên khuôn viên đất rộng khoảng 7.000 m². Tuy nhiên, chỉ từ năm 2018 đến nay, ngôi chùa mới bắt đầu một hướng trùng tu đặc biệt, từng bước thay thế các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa. Hệ thống cột, kèo, ván lợp mái cùng phần lớn các hạng mục nội thất bên trong đều được làm từ chất liệu gắn bó mật thiết với đời sống xứ dừa.