Bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Cầu mùa của dân tộc Cao Lan

Sáng 20/3, Lễ đón nhận chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội Cầu mùa của dân tộc Cao Lan đã diễn ra tại thôn Động Sơn, xã Yên Sơn (tỉnh Tuyên Quang). Sự kiện thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự, thể hiện niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản văn hóa truyền thống của cộng đồng. 

Phụ nữ Cao Lan chuẩn bị đạo cụ cho lễ cầu mùa, lưu giữ và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống qua nhiều thế hệ. Ảnh: baotuyenquang.com.vn

Đậm sắc văn hóa Xtiêng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân

Theo quan niệm của người Xtiêng, vạn vật đều có linh hồn, từ cây rừng, dòng suối đến đất trời, nhà cửa. Tín ngưỡng đa thần từ xa xưa đã hình thành quan niệm thờ cúng phong phú như: Cúng thần lúa, thần trời, thần đất, thần rừng… và trở thành nền tảng cho các lễ hội dân gian, trong đó tiêu biểu là lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân.

Hằng năm, lễ hội thường được tổ chức vào khoảng tháng 2–3 dương lịch, trước hoặc ngay sau Tết Nguyên đán, do già làng cùng những người có uy tín trong sóc bàn bạc, thống nhất. Tùy điều kiện từng nơi, lễ vật được chuẩn bị chu đáo với rượu cần, đầu heo, cơm lam, thịt nướng, xôi lá, cá lóc, cùng nhiều sản vật đặc trưng. Đặc biệt, trên cây nêu, biểu tượng trung tâm của lễ hội, treo quả bầu khô, gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, nhẹ nhàng cho mỗi gia đình. 

Người Xtiêng chuẩn bị lễ vật dâng cúng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân, với các sản vật truyền thống được bày biện trang trọng.

Lễ hội Đền Thượng: Khí thiêng tụ đất biên cương

Lễ hội Đền Thượng 2026 được tổ chức với nhiều nội dung đa dạng và phong phú, khẳng định tinh thần đổi mới, xây dựng con người Lào Cai năng động, bản sắc, phát triển.

Màn diễn sử thi với chủ đề “Lào Cai khí thiêng tụ đất biên cương". Ảnh: Hương Thu/TTXVN

Sáng 3/3, hàng ngàn người dân và du khách bốn phương nô nức tập trung dưới gốc cây đa hơn 300 năm tuổi tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai tham dự khai mạc Lễ hội Đền Thượng - 10 năm Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia Xuân Bính Ngọ năm 2026.

Rước ông Tiêu tại Lễ hội Làm Chay

Ngày 03/3 (nhằm ngày 15 tháng Giêng), trong khuôn khổ Lễ hội Làm Chay năm 2026, Ban Tổ chức lễ hội cử hành nghi thức thỉnh Tiêu Diện Đại Sĩ (Ông Tiêu) từ chùa Linh Phước về chùa Linh Võ trong không khí trang nghiêm, thành kính và đậm đà bản sắc văn hóa dân gian Nam Bộ. 

Ban Tổ chức thực hiện nghi thức rước Ông Tiêu về chùa Linh Võ

Thỉnh cỗ bánh – Nét độc đáo trong Lễ hội Làm Chay Tầm Vu

Trong chuỗi nghi lễ của Lễ hội Làm Chay tại xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh, thỉnh cỗ bánh về sân lễ đình Tân Xuân là một nghi thức đặc biệt, thể hiện tấm lòng thành kính và ước nguyện bình an, no ấm của người dân địa phương mỗi dịp đầu xuân. 

Người dân xã Tầm Vu chuẩn bị cỗ bánh để dâng cúng tại đình Tân Xuân trong Lễ hội Làm Chay

Gieo duyên con chữ tại Lễ hội Làm Chay

Không chỉ rộn ràng với nghi lễ truyền thống, Lễ hội Làm Chay còn đậm chất văn hóa khi hoạt động tặng chữ thư pháp diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. 

Đông đảo người dân và du khách tham gia hoạt động xin chữ tại lễ hội

Từ ngày 14 đến 16 tháng Giêng, tại khuôn viên lễ hội, gian hàng thư pháp của Câu lạc bộ Thư pháp Châu Thành (xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh) luôn tấp nập người ra vào. Mỗi ngày, có từ 4 đến 5 ông đồ tại gian hàng thư pháp, trao tặng từng con chữ theo mong muốn của người xin chữ.

Lễ hội Làm Chay - Nét đẹp Văn hóa tại Tầm Vu

Với người dân Tầm Vu, Lễ hội Làm Chay là cái tết thứ 2, niềm tự hào, là lời cầu nguyện một năm mới bình an, ấm no, hạnh phúc.

Lòng yêu nước được truyền đời

Lễ hội Làm Chay hình thành từ khoảng cuối thế kỷ XIX, lúc đó chỉ là một đàn cúng nhỏ, được bày dưới đất trong nhà lồng chợ Tầm Vu với lý do cầu siêu, xua đuổi ma quỷ nhưng thực chất đàn cúng ấy được người dân lập nên để cúng tế các nghĩa sĩ trận vong trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trong đó nổi bật là anh em nhà yêu nước Đỗ Tường Phong, Đỗ Tường Tự. 

Người dân thành kính thắp hương bàn thờ Bác Hồ tại Lễ hội Làm Chay

Về hội Lim thỏa nỗi nhớ mong

Hằng năm, cứ vào ngày 12, 13 tháng Giêng, những người yêu Dân ca Quan họ Bắc Ninh lại nô nức rủ nhau về với hội Lim để được đắm mình vào không gian văn hóa Quan họ. Từ đó, thêm yêu, tự hào về di sản văn hóa quý báu này.

Chương trình hát Dân ca Quan họ trên thuyền là điểm nhấn của lễ hội. Ảnh: Thanh Thương/TTXVN

Rộn ràng Lễ hội Kỳ yên đình Vĩnh Phong

Lễ hội Kỳ yên tại đình Vĩnh Phong diễn ra trong 3 ngày 16, 17, 18 tháng Giêng hằng năm. Đây là lễ hội quan trọng được tổ chức tại Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đình Vĩnh Phong (xã Thủ Thừa, tỉnh Tây Ninh) để cầu cho mưa thuận, gió hòa, quốc thới dân an. 

Đình Vĩnh Phong là nơi thờ thần hoàng bổn cảnh và tiền hiền Mai Tự Thừa - người có công khai cơ lập làng, lập chợ tạo nên sự phồn thịnh của xã Thủ Thừa ngày nay

Giữ hồn Lễ hội Mường Đòn nơi miền Tây xứ Thanh

Tháng Giêng, khi sắc Xuân còn vương trên những triền đồi miền Tây xứ Thanh, người dân Mường Đòn lại nô nức bước vào mùa lễ hội truyền thống của bản mường.

Nghi lễ rước kiệu trong Lễ hội Mường Đòn

Xuyên đêm dùng cây đập vỡ mặt trống

Hàng trăm du khách, người dân dùng cây đập hơn 8 tiếng để vỡ mặt trống trong lễ hội của người Ma Coong, xã Thượng Trạch.

Tối 4/3, hàng nghìn người dân và du khách tập trung tại bản Cà Roòng 1, xã Thượng Trạch để tham gia lễ hội đập trống của người Ma Coong. Đây là nghi lễ truyền thống có lịch sử hàng trăm năm của cư dân vùng lõi di sản Phong Nha - Kẻ Bàng, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2019.

Tương truyền vùng đất này từng xuất hiện con khỉ ác chuyên phá hoại mùa màng, gây đau ốm cho dân bản. Người Ma Coong đã dùng tiếng trống, tiếng chiêng để xua đuổi con vật, giành lại cuộc sống bình yên. Để tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong mưa thuận gió hòa, cứ đến ngày 16 tháng Giêng hằng năm, đồng bào lại tổ chức lễ cúng tế và đập trống.

Làng rèn nổi tiếng Hà Tĩnh tế lễ Đức Thánh tổ nghề

Lễ tế là dịp để Nhân dân phường Bắc Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh tri ân, thành kính ghi nhớ công đức của các Đức Thánh tổ nghề.

Sáng 23/2 (tức ngày 7 tháng Giêng), tại cụm di tích lịch sử văn hóa Tiên Sơn (TDP Tiên Sơn), UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức lễ tế Đức thánh tổ thợ rèn. 

Tương truyền, xưa có 6 ông tên là: Tự Hầu, Tự Cung, Phạm Nguyệt, Đỗ Bảo, Nguyễn Thận và Nguyễn Nga - là những người thợ rèn giỏi ở xã Hoa Chàng, tổng Trung Lương, phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Các ông thấy tổng Trung Lương đồng ruộng phì nhiêu, bèn mở lò rèn để tiện việc sản xuất nông cụ cho dân và được Nhân dân theo học rất đông.

Hấp dẫn màn rước kiệu Lễ hội Kỳ Cùng - Tả Phủ năm 2026

Sáng 10/3 (tức 22 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Lễ hội đền Kỳ Cùng và Lễ hội đền Tả Phủ - Kỳ Lừa tại Lạng Sơn chính thức khai hội. Đây là hai lễ hội tiêu biểu được tổ chức thường niên từ ngày 22 đến ngày 27 tháng Giêng hằng năm.

Màn đánh trống khai hội Lễ hội Đền Tả Phủ - Kỳ Lừa

Huyền bí nghi lễ “tống ôn” ra biển của người Chăm

Mỗi dịp đầu năm, nhiều làng Chăm ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận cũ, nay là Khánh Hòa và Lâm Đồng lại tổ chức Lễ hội Cầu an Rija palao salih với những nghi thức độc đáo như múa thiêng, màn đạp lửa, thả bè mang 12 hình nhân trôi ra biển. Đó là cách xua đuổi tai ương của năm cũ, cùng với lời cầu mong bình an, mưa thuận gió hòa cho cả cộng đồng của người Chăm.

Nghi thức cúng cầu an đầu năm của người Chăm

Chợ đêm Na Rì

Phố Cổ Na Rì từ lâu là không gian sinh hoạt đặc trưng của vùng Yến Lạc, nơi những nếp nhà truyền thống và nhịp sống bình dị tạo nên bản sắc riêng. Thời gian gần đây, tên gọi Phố Cổ được nhắc đến nhiều hơn khi Na Rì lần đầu tổ chức chợ đêm, một hoạt động vừa mang tính trải nghiệm văn hóa, vừa là cách làm mới để quảng bá nông sản đặc trưng của địa phương.

Những sản vật địa phương được bày bán tại chợ đêm.

Vì một miền quê đáng sống: Thành hoàng làng - Điểm tựa tâm linh làng quê Việt Nam

"Thành hoàng làng", hay còn gọi là "Thần hoàng làng". Vị thần này dù có hay không có họ tên, lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.

Trải dài từ đồng bằng sông Hồng đến châu thổ sông Cửu Long, tục thờ Thành hoàng là sự kết tinh giữa tâm linh bản địa, đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và nhu cầu cố kết cộng đồng - một "điểm tựa" bền vững cho văn hóa làng Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại.

Lễ hội Chá Mùn: Từ mạch nguồn sông núi đến giá trị Di sản phi vật thể Quốc gia

Chạm đất Yên Thắng sau cung đường dài trắc trở. Tiếng cồng chiêng từ hội diễn của bà con đã rộn rã tự bao giờ. Mỗi dịp tết đến xuân về, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, cùng các trò chơi, trò diễn truyền thống của bà con người Thái lại được địa phương kêu gọi tổ chức, thu hút nhiều du khách và con em gần xa...

Tiềm năng du lịch của Yên Thắng khi được thiên nhiên ưu đãi.

Sắc màu chợ đêm Ngàm Pốc

Để giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống và khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch, xã Yên Thắng đã đưa chợ đêm Ngàm Pốc vào hoạt động. Đây là bước đi quan trọng tạo sinh kế cho người dân; thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Tiết mục văn nghệ biểu diễn tại chợ Ngàm Pốc, xã Yên Thắng.

Tấp nập du khách về chợ Viềng “mua lộc” đầu năm

Là phiên chợ truyền thống chỉ họp một lần mỗi năm vào đêm ngày mùng 7 rạng sáng ngày mùng 8 tháng Giêng, chợ Viềng từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa- tâm linh thu hút đông đảo người dân tại tỉnh Ninh Bình cũng như du khách từ các tỉnh, thành lân cận.

Người dân, du khách tấp nập đến chợ Viềng để “mua may, bán rủi” cầu tài lộc, bình an trong những ngày đầu năm mới.

Lễ hội Tiên Công: Nét văn hóa riêng có của cư dân vùng cửa sông Bạch Đằng

Lễ hội Tiên Công diễn ra từ ngày 21 đến 23/2 không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử-văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.

Mỗi độ Xuân về, người dân đảo Hà Nam (tỉnh Quảng Ninh) lại nô nức đến Miếu Tiên Công, phường Phong Cốc để dự Lễ hội Tiên Công. Diễn ra từ ngày 21 đến 23/2, lễ hội không chỉ là sinh hoạt văn hóa lớn của cộng đồng cư dân nơi đây mà còn là dịp để tri ân 17 vị Tiên Công – những bậc tiền nhân từ kinh thành Thăng Long xưa đã quai đê lấn biển, khai phá và dựng xây nên vùng đất Hà Nam trù phú (bao gồm các xã, phường cũ: Nam Hòa, Yên Hải, Phong Cốc, Cẩm La, Phong Hải, Liên Vị, Tiền Phong, Liên Hòa).

Điểm nhấn đặc sắc của lễ hội là nghi thức rước các cụ Thượng tròn 80, 90, 100 tuổi lên miếu trong ngày chính hội 23/2. Trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, các cụ được con cháu cung kính đưa tới trước anh linh tiên tổ để báo công, tạ ơn nguồn cội. Được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1990 và công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017, Lễ hội Tiên Công hôm nay không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử – văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.