22 thg 4, 2016

Hè đến lại nhớ vị giòn mát sứa đỏ Hàng Chiếu

Cứ đến tháng 3, tháng 4 âm lịch hàng năm, những gánh hàng rong với chậu sứa đỏ au lại xuất hiện trên những góc phố cổ Hà Nội. Có nhiều địa chỉ để ăn sứa đỏ nhưng gánh hàng của cô Nguyễn Thị Minh ở 70 Hàng Chiếu vẫn là lâu năm và đông khách nhất. 


Khi cái nắng của Hà Nội sắp trở nên oi ả, lại thấy thèm cái thanh mát, giòn sần sật của sứa đỏ gói trong lá tía tô kèm với đậu phụ nướng, cùi dừa quyện với vị thơm nồng của mắm tôm. 



Gánh hàng của cô Minh vẫn đơn sơ giản dị như của mẹ cô 70 năm trước. Vẫn đôi quang gánh một bên để chậu sứa với đĩa, một bên là lỉnh kỉnh những hũ mắm tôm, rổ chanh, rổ dừa,… Cô thong thả kể chuyện trong khi tay vẫn thoăn thoắt cắt sứa, chanh, múc mắm tôm cho khách. Cô được truyền nghề từ mẹ cô là cụ Nguyễn Thị Gái. Cụ bán sứa đỏ ở Hà Nội đã 70 năm, nay già yếu thì cô Minh bán thay cho cụ. Cô chỉ bán hàng vào mùa sứa, tức khoảng tháng 2 đến tháng 8 hàng năm, nếu năm nào mất mùa sứa thì cơ hội để thưởng thức món ăn sẽ ít đi. Gánh hàng nhỏ bé, lộn xộn mấy chiếc ghế dưới gốc cây cổ thụ lúc nào cũng tấp nập khách đến ăn. Chị Phương, khách đến ăn vui vẻ khoe: “Chị nghiện món này lắm. Đến mùa là lại phải rủ bạn lên đây ăn cho đỡ thèm”. 


Với những người lần đầu tiên nhìn thấy món ăn này chắc chắn sẽ thấy rất lạ mắt. Khi hỏi về cách chế biến món sứa, cô Minh vui vẻ chia sẻ rằng: “Con sứa khi bắt lên thì ngâm với muối cùng với vỏ cây vẹt để sứa giòn và không bị teo đi. Sau một thời gian ngâm thì con sứa nó có màu bã trầu thế này”. Hơn nữa, vỏ cây vẹt còn giúp sứa không bị tanh và khai (vị khai đặc trưng của những đồ biển, nếu không được chế biến cẩn thận sẽ rất khó ăn). 


Điều đặc biệt của món ăn này còn nằm ở “con dao” để cắt sứa. “Con dao” ấy không phải dao inox hay dao sắt như chúng ta thường nghĩ mà phải dùng phần cật của cây nứa. Cô Minh giải thích phải cắt bằng con dao như vậy thì sứa mới không bị tanh khi ăn. 


Dưới bàn tay thoăn thoắt của cô Minh, chiếc đĩa trong nháy mắt đã đựng đầy những lát sứa 


“Người Hà Nội ngày xưa ăn cầu kì hơn bây giờ. Món sứa đỏ ngày trước còn phải ăn cùng cả bánh đa với lạc rang nữa. Bây giờ thì chỉ ăn với đậu nướng, cùi dừa, rau kinh giới, tía tô rồi chấm cùng mắm tôm”, cô Minh nhớ lại trong câu chuyện về món sứa từ hồi mẹ cô vẫn còn bán. Miếng sứa đỏ ăn giòn mát như miếng thạch, cuộn cùng gia vị với mắm tôm thực làm nức lòng thực khách giữa những cái nắng hè oi ả. Vậy mới thấy, món ăn vặt vỉa hè là một nét đặc trưng ở Hà Nội mà trong đó chứa đựng cả văn hoá ẩm thực của người Hà Nội và cả những câu chuyện thú vị về nó... 

Kiều Dương (thực hiện)