Khám phá những điều thú vị ở xứ sở voi huyền thoại

Xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk gắn với huyền thoại săn voi, câu chuyện những con người mang trong mình dòng máu của nhiều dân tộc và một nền văn hóa giao thoa độc đáo hiếm có. Không chỉ vậy, Buôn Đôn còn được biết đến là xã có diện tích lớn nhất Việt Nam, với hơn 1.113 km², trải dài bên dòng Sêrêpốk chảy ngược.

Buôn Đôn vẫn còn những con voi rừng đã được thuần hóa, cùng các nghi lễ truyền thống liên quan đến voi

Về buôn làng nghe cồng chiêng, tìm hiểu văn hóa Ê Đê ngày đầu năm mới

Ngày đầu năm mới 2026, nhiều du khách lựa chọn đến các điểm du lịch sinh thái văn hóa hay về các buôn làng tại Đắk Lắk để nghe cồng chiêng, hòa vào nhịp xoang hay trải nghiệm những sinh hoạt văn hóa trong đời sống của bà con người Ê Đê.

Trong tiết trời nắng ấm, trời trong xanh dịp Tết Dương lịch 2026, các điểm du lịch cộng đồng phía Tây tỉnh Đắk Lắk đón đông đảo du khách. Tại buôn du lịch cộng đồng Akŏ Dhông, phường Buôn Ma Thuột, nhiều đoàn xe từ các địa phương và du khách quốc tế lần lượt đổ về.

Phục dựng nghi lễ mừng thọ người Mnông

Ngày 12/12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Đắk Liêng tổ chức phục dựng, tái hiện nghi lễ mừng thọ người Mnông tại nhà văn hóa cộng đồng buôn M’liêng.

Thầy cúng đọc lời khấn chúc sức khỏe và bình an cho chủ lễ

Thức quà độc đáo mát lành của rừng Tây Nguyên

Giữa những cánh rừng già Tây Nguyên có một loài cây thuộc họ dừa, dáng mảnh mai, màu xanh nhạt và sức sống bền bỉ, đó là cây đác. Từ bao đời nay, người dân ở khu vực này vẫn coi đây là món quà bí mật của núi rừng, bởi trong thân cây ẩn chứa thứ hạt trắng trong, giòn mát, khiến ai một lần nếm thử cũng không quên được.

Cây đác trổ buồng. (Ảnh: Tấn Vịnh)

Rực rỡ sắc màu của làng nghề chiếu cói

Với lợi thế nằm sát ven biển, làng nghề chiếu cói Phú Tân - một trong những làng nghề truyền thống hàng trăm năm tuổi hiện cư ngụ tại xã Ô Loan (trước đây là xã An Cư, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên; nay thuộc tỉnh Đắk Lắk).

Làng nghề cũng là điểm du lịch trải nghiệm thú vị giữa vùng đồng quê, nơi du khách có thể cảm nhận hương đồng gió nội đặc trưng, ngắm nhịp sống lúc du dương, lúc xào xạc, lúc rộn ràng của những cỗ máy dệt bên bàn tay khéo léo, tinh tế, tạo nên những tấm chiếu truyền thống cung cấp cho cả nước. Đây cũng là điểm đến quen thuộc của nhiều nghệ sĩ, nhiếp ảnh gia và họa sĩ tìm cảm hứng sáng tác.

Trên cánh đồng rộng lớn ở làng Phú Tân, người dân chọn trồng cói để cung cấp nguyên liệu cho nghề dệt chiếu truyền thống

Ngọt ngây bắp luộc ở núi

Ngang qua miền cao nguyên lộng gió, có một đoạn đường mà chúng tôi tự đặt tên là “đường bắp luộc”. Đoạn đường thuộc quốc lộ 26, xuất phát từ tỉnh Đăk Lăk, thông thương với các tỉnh duyên hải lân cận.

Cung đường “bắp luộc” thuộc quốc lộ 26, xuất phát từ tỉnh Đăk Lăk, đường lên núi xuống biển, thông thương với các tỉnh duyên hải lân cận. Ảnh: L.D.B

Bến nước - một mạch nguồn văn hóa của người Ê Đê

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều ngôi nhà đã có giếng khoan và nước sạch dẫn về tận nơi, người Ê Đê ở tỉnh Đắk Lắk vẫn giữ thói quen ra bến nước. Với họ, bến nước không chỉ cung cấp nguồn nước mát lành mà còn là biểu tượng thiêng liêng của buôn làng, nơi nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.

Mỗi sáng sớm người già thong dong ra bến nước rửa mặt, rửa tay như một nghi thức chào ngày mới (Ảnh: Lê Hường)

Huyền bí tháp Nhạn

Đỉnh núi Nhạn cao 64 mét so với mực nước biển có một công trình kiến trúc cổ kính đã đứng vững suốt gần một thiên niên kỷ - đó chính là tháp Nhạn huyền bí. Tháp Nhạn không chỉ là biểu tượng văn hóa độc đáo mà còn là minh chứng sống động cho sự tinh tế tuyệt vời trong nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc của nền văn minh Chăm cổ ở Đắk Lắk.

Chiêm ngưỡng “kho báu” văn hóa trong những ngôi nhà dài

Trong các buôn làng của người Mnông, Ê Đê ở Đắk Lắk vẫn còn nhiều ngôi nhà dài lưu giữ những hiện vật quý giá mà cha ông để lại như trống da trâu, chóe, ghế kpan, cồng chiêng... Các hiện vật này được các gia đình gìn giữ, nâng niu bởi đó không chỉ là gia sản, mà còn là hiện thân của văn hóa, hồn cốt của những tộc người.

Chiếc trống da trâu chỉ sử dụng để báo tin đến buôn làng. (Ảnh: Lê Hường)

Nguồn gốc bến nước, nơi người M'nông ở Buôn Đôn cúng sức khỏe cho voi

Bến nước Bay Rong là nơi để người M'nông ở xã Buôn Đôn (Đắk Lắk) sinh hoạt tín ngưỡng, cầu an cho dân làng, cúng sức khỏe cho voi, cầu mưa thuận gió hòa... Tuy nhiên, nhiều người vẫn không biết bến nước này bắt nguồn từ đâu.

Theo lời kể của người dân bản địa, vào cuối thế kỷ 18, bến nước Bay Rong mới chỉ là một bãi bồi của nhánh sông Sêrêpốk tại xã Buôn Đôn ngày nay.

Ban đầu, tại khu vực này chỉ có hai vợ chồng và một người cháu (không rõ tên tuổi) sinh sống. Được một thời gian, cả 3 người lần lượt về với tổ tiên. Từ đó, nơi đây cũng không còn ai lui tới.

Bến nước Bay Rong. Ảnh: Hải Dương

Khám phá Bảo tàng Thế giới cà phê tại Buôn Ma Thuột

Nằm giữa lòng thủ phủ cà phê Việt Nam, Bảo tàng Thế giới cà phê không chỉ là nơi lưu giữ hơn 11.000 hiện vật quý giá về văn hóa cà phê toàn cầu mà còn là biểu tượng kiến trúc độc đáo, điểm check-in yêu thích của giới trẻ và du khách.

Bảo tàng Thế giới cà phê nằm trên đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Tân Lợi (cũ), tỉnh Đắk Lắk. Được khánh thành năm 2018, bảo tàng được thiết kế kết hợp giữa nét truyền thống và hơi thở đương đại, với năm khối nhà uốn cong, lấy cảm hứng từ nhà dài Êđê và nhà rông Tây Nguyên. Toàn bộ công trình được ốp đá bazan núi lửa.

Đàn đá Đắk Sơn nghìn năm được công nhận bảo vật quốc gia

Đàn đá Đắk Sơn có niên đại khoảng 3.000 năm trước, được công bố là bảo vật quốc gia theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, sáng 12/9.

Đàn đá Đắk Sơn được phát hiện năm 2014 khi người dân đào hố trồng tiêu ở thôn Đắk Sơn, xã Đắk Sắk, tỉnh Lâm Đồng (xã Nam Xuân, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông - cũ).

Bộ nhạc cụ gồm 16 thanh đá rhyolite (đá phiến biến chất), có niên đại 3.500 - 3.000 năm trước. Trong đó, 11 thanh còn nguyên vẹn, 5 thanh bị gãy nhưng có thể phục dựng. Các thanh đàn có chiều dài trung bình 57,6 cm, rộng 12,4 cm, dày 3 cm, nặng khoảng 3,94 kg, tạo âm thanh với tần số từ 191,9 Hz đến 4.500 Hz.

Bộ đàn đá Đắk Sơn được trưng bày tại bảo tàng Đắk Nông. Ảnh: Lâm Viên

Vếch bò - đặc sản độc đáo của buôn làng Êđê ở Đắk Lắk

Chỉ vài loại rau củ và một ít thịt, cá, qua bàn tay khéo léo của người Êđê đã trở nên hấp dẫn, tạo điểm nhấn cho ẩm thực buôn làng.

Ẩm thực Êđê rất được du khách yêu thích. Ảnh: Thanh Quỳnh

Chiều tà, khi ánh nắng vàng ấm áp trải dài trên những con đường, chị H Quynh Mlô Niê (buôn Căm, xã Krông Ana, Đắk Lắk) cùng người em bày bán các loại rau quả tươi ngon được hái từ vườn nhà.

Người huy động 18 con voi dựng nhà sàn cổ 140 năm giữa núi rừng Buôn Đôn

Rất nhiều du khách khi đến Buôn Đôn (Đắk Lắk) đều ghé thăm ngôi nhà sàn cổ 3 nóc nổi tiếng - nơi trưng bày nhiều kỷ vật săn bắt, thuần dưỡng voi rừng. Tuy nhiên rất ít người biết ngôi nhà sàn này bắt nguồn từ đâu.

Khi đặt chân đến mảnh đất Buôn Đôn, du khách không chỉ được chụp ảnh cùng voi, gặp gỡ, thưởng thức những món ăn của người bản địa mà còn được ghé thăm ngôi nhà sàn cổ xây dựng cách đây gần 140 năm.

Ngôi nhà sàn cổ gần 140 năm tuổi. Ảnh: Hải Dương

Sự thật về mối quan hệ giữa nữ tù trưởng Ya Wầm và 'vua voi' Y Thu Knul

Nhiều người đang lầm tưởng nữ tù trưởng Ya Wầm và "vua voi" Y Thu Knul (Đắk Lắk) có mối quan hệ vợ chồng. Tuy nhiên, 2 người thực tế chỉ là bạn thân, cai quản 2 vùng đất khác nhau.

Vào những năm cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, bà Ya Wầm (người dân tộc Ê Đê) là nữ tù trưởng cai quản một khu vực rộng lớn tại xã Ea Kiết.

Trong khi đó, ông Y Thu Knul cai quản vùng đất Buôn Đôn. Ông cũng chính là người săn được voi bạch tạng ngà đen quý hiếm tặng nhà vua Thái Lan và được tặng lại tước hiệu "vua voi".

Vua voi Y Thu Knul (phải) thời còn trẻ. Ảnh chụp lại tư liệu.

“Thổi hồn” vào gốm truyền thống

Sản phẩm gốm của người Mnông nguyên bản màu đen tuyền, không hoa văn, nay được “thổi hồn” bằng các họa tiết như muông thú, cảnh vật thiên nhiên, vật dụng sinh hoạt quen thuộc, gần gũi. Gốm đen được “thổi hồn” sinh động hơn, hấp dẫn hơn, tăng thêm giá trị truyền thống.

Trang trí họa tiết làm cho sản phẩm gốm sinh động, hấp dẫn hơn

Vườn đỏ Vân Hòa hút khách

Dịp nghỉ lễ 2-9, hàng ngàn du khách đến cao nguyên Vân Hòa, Đắk Lắk (huyện Sơn Hòa, Phú Yên cũ) để check-in những vườn đỏ trái mọc chi chít từ gốc đến ngọn.

Du khách thích thú check-in vườn đỏ dịp lễ 2-9 - Ảnh: MINH CHIẾN

Sáng 2-9, hàng chục chiếc xe du lịch đậu kín tuyến đường dẫn vào các nhà vườn trồng cây đỏ (tại xã Vân Hòa). Các gia đình, nhóm khách nô nức check-in vườn đỏ kết hợp với ăn uống, dã ngoại.

Làng chài cổ độc đáo bên vịnh Xuân Đài

Ẩn mình bên vịnh Xuân Đài xanh biếc, làng chài Gành Đỏ (KP. An Thạnh, P.X uân Đài, Đắk Lắk; P. Xuân Đài, TX. Sông Cầu, Phú Yên cũ) là một trong những ngôi làng cổ mang vẻ đẹp độc đáo nhất dải đất ven biển Nam Trung bộ.

Lấy tên gành đặt tên cho làng

Tên làng Gành Đỏ có từ bao đời chẳng ai nhớ nổi, chỉ biết gắn với tên gành để dễ gọi, dễ nhớ. Nhiều bậc cao niên tại làng cho biết trong thời chiến làng có tên là An Đô, sau này mới đổi tên là Gành Đỏ.

Làng chài Gành Đỏ. ẢNH: HỮU TÚ

Long Thủy, dòng nước hình rồng ôm lấy làng biển

Nằm cách trung tâm TP.Tuy Hòa (Phú Yên cũ) khoảng 7 km, làng chài Long Thủy, P.Bình Kiến, Đắk Lắk (xã An Phú, TP. Tuy Hòa cũ) là vùng đất bình yên, gắn bó với một dòng nước đặc biệt chảy qua làng, mang hình dáng như con rồng hướng ra biển lớn.

Từ rạch Bầu đến làng chài Long Thủy

Ít ai biết Long Thủy trước đây có tên là Mỹ Á, không ai nhớ chính xác thời gian làng được đổi tên như hiện tại. Theo ông Nguyễn Minh Hân, Trưởng thôn Long Thủy, tên làng bắt nguồn từ một dòng nước chảy qua có tên là rạch Bầu. Nếu đi từ phía bắc vào làng, sẽ thấy con rạch này uốn lượn ôm lấy làng rồi xuôi ra biển. Người làng tôn quý dòng chảy ấy, ví như dáng hình một con rồng. "Long là rồng, thủy là nước, Long Thủy là dòng nước hình rồng", ông Hân giải thích.

Làng chài Long Thủy trước đây có tên là làng Mỹ Á. ẢNH: HỮU TÚ

Kỳ quan địa chất Ghềnh Đá Đĩa

Toàn cảnh Ghềnh Đá Đĩa Phú Yên nhìn từ trên cao. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Nằm bên bờ biển của xã An Ninh Đông, thị xã Tuy An, tỉnh Phú Yên (cũ), nay là tỉnh Đăk Lăk, Ghềnh Đá Đĩa đang nổi lên như "một viên ngọc quý" trong danh sách những điểm đến hấp dẫn nhất của miền Trung. Khác với những bãi biển cát trắng quen thuộc, nơi đây mang đến cho du khách một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt với cấu trúc địa chất độc đáo hiếm có trên thế giới.

Ghềnh Đá Đĩa là một kiệt tác của thiên nhiên được tạo ra từ những hoạt động núi lửa cách đây hàng triệu năm. Trong thời kỳ địa chất xa xưa, khi dung nham núi lửa phun trào và dần nguội lạnh, quá trình co ngót tự nhiên đã tạo ra những vết nứt đều đặn, chia dung nham thành những cột đá bazan hình lục giác hoàn hảo. Theo thời gian, sức mạnh của sóng biển và tác động của thời tiết đã bào mòn những lớp đất phía trên, để lộ ra những cấu trúc đá bazan tuyệt đẹp mà chúng ta nhìn thấy ngày hôm nay.