21 thg 6, 2017

Biệt thự đá Tây Ban Nha ở Đà Lạt

Đà Lạt vốn là nơi nổi tiếng với hàng trăm biệt thự cũ mang đặc trưng kiến trúc Pháp nhưng được xây dựng với lối kiến trúc Tây Ban Nha thì chỉ duy nhất căn biệt thự mang tên Phi Ánh. Có niên đại từ năm 1928, ngôi biệt thự xây bằng đá granit theo kiến trúc vùng Basques, Tây Ban Nha hiện là điểm đến hấp dẫn dành cho du khách thăm Thành phố. 

Nằm ngay số 1A và 1B Quang Trung (phường 9, Tp. Đà Lạt), kiến trúc của biệt thự đá Tây Ban Nha có sự kết hợp hài hòa bởi hai ngôi nhà tách biệt, nối nhau bằng một hành lang bán nguyệt. Năm 1928, ngôi biệt thự được xây dựng bằng đá granit có thiết kế theo kiến trúc vùng Basques, Tây Ban Nha. Đến năm 1940, vua Bảo Đại lúc này vẫn thường lui tới Đà Lạt nghỉ dưỡng đã mua lại biệt thự này từ một công chức Pháp để dành tặng Thứ phi Phi Ánh. Từ đó, căn biệt thự đá này mang tên của bà Thứ phi.

Từ xa, với lối kiến trúc đặc biệt, du khách đã dễ dàng nhận ra sự khác biệt của biệt thự Phi Ánh với các biệt thự khác, mang kiến trúc Pháp nằm rải khắp Tp. Đà Lạt. Điều này càng tôn thêm nét quyến rũ của biệt thự Phi Ánh để du khách có thể khám phá những chi tiết đặc trưng của kiến trúc vùng Basques. Ở đây, những chi tiết dễ nhận biết nhất của biệt thự Phi Ánh là rất nhiều cửa sổ nhỏ được thiết kế xung quanh tường nhà với đủ loại hình dạng vuông, chữ nhật, tròn, vòm cung, chữ thập…

Biệt thự Phi Ánh, nơi được coi là biệt thự đá có kiến trúc Tây Ban Nha duy nhất ở Đà Lạt.


Một góc của biệt thự Phi Ánh.

Bức phù điêu trang trí cô gái Chăm mang đặc trưng văn hóa Á Đông trên tường đá căn biệt thự.

Đèn trang trí trên tường đá bên ngoài biệt thự.

Balcon gỗ mang phong cách xứ Basques.

Một ô cửa sổ tròn trên tường đá của căn biệt thự.

Cửa sổ vuông với họa tiết trang trí mang phong cách Á Đông.

Một khung cửa sổ của biệt thự Phi Ánh mở ra với không gian hoa cỏ giao hòa.

Một dàn hoa leo phủ trên những chi tiết kiến trúc mang phong cách Basques của biệt thự Phi Ánh.

Ống khói của ngôi biệt thự mang đậm phong cách kiến trúc xứ Basques, Tây Ban Nha.

Không gian ngập tràn cây cỏ, hoa lá bên ngoài biệt thự Phi Ánh.

Du khách chụp ảnh lưu niệm bên mảng tường xây bằng đá của ngôi biệt thự.

Mang đặc trưng kiến trúc Tây Ban Nha, biệt thự Phi Ánh hiện là nơi tham quan hấp dẫn du khách khi tới thăm Đà Lạt. 

Được xây dựng bằng đá granit, tông màu chính của biệt thự mang màu nâu xám của đá. Chính tông màu này làm cho vẻ đẹp của biệt thự Phi Ánh được tôn lên trên nền trời Đà Lạt ở bất kỳ thời điểm nào: Nếu bầu trời màu xám tro trong những ngày mưa gió, sương mù thì ngôi biệt thự như hòa lẫn trong không gian nơi xứ lạnh; lúc nắng lên, bầu trời trong vắt một màu xanh ngọc bích, màu nâu xám của biệt thự lại trở nên nổi bật, như điểm xuyết thêm một chi tiết độc đáo trên nền trời cao nguyên; hay những lúc ráng chiều phủ lên nền trời một màu hồng ngọc, ngôi biệt thự có màu nâu xám càng trở nên đẹp lãng mạn và nhuốm màu cổ tích…

Đặc biệt, biệt thự Phi Ánh được trang trí 8 bức phù điêu liền kề; 12 bức phù điêu hai mặt với kích thước khác nhau (từ khoảng 40x40cm đến 40x80cm). Ngoài ra, trong biệt thự còn có 4 bức hoa sen cách điệu, một bức có hình hai đầu chim lạ được bố trí ở gần cửa sổ mặt ngoài; hai bức phù điêu cô gái Chăm cao khoảng 1,5m, đầu đội mũ vàng hình 3 ngọn tháp Chăm, chân quấn 3 vòng vàng còn nguyên vẹn được đắp nổi ở phần tường vòm và gần cửa chính của biệt thự. Đây chính là những điều bí ẩn của biệt thự Phi Ánh mà nhiều người đã đặt dấu hỏi vì sao một ngôi biệt thự mang kiến trúc phương Tây lại có nhiều chi tiết trang trí mang đặc trưng văn hóa Á Đông như vậy. Đã có nhiều nhà nghiên cứu lý giải có thể là do sở thích của chủ nhân biệt thự từ trước khi vua Bảo Đại mua tặng thứ phi Phi Ánh. Khi xây dựng biệt thự, họ tìm mua các bức phù điêu thiếu nữ Chăm để trang trí. Thực tế, cũng có nhiều ngôi biệt thự mang kiến trúc Pháp ở Đà Lạt nhưng sân vườn lại mang đậm dấu ấn Á Đông bởi sở thích của chủ nhân các biệt thự đó.

Dù là lý do gì thì với vẻ đẹp đặc trưng của một biệt thự có kiến trúc Tây Ban Nha “độc nhất vô nhị” trên thành phố cao nguyên, cùng những bí ẩn từ những bức phù điêu Chăm trong ngôi biệt thự Tây phương… cũng chính là những nét quyến rũ của biệt thự Phi Ánh dành cho du khách trong nước và ngoài nước khi đến với Đà Lạt.

Bài và ảnh: Nguyễn Vũ Thành Đạt