2 thg 6, 2017

Đậm đà cá hố khơi

Vào những ngày hè, trời êm, biển lặng. Những chuyến khơi xa của người dân làng chài quê tôi tuy vất vả nhưng lúc về bờ, bao giờ cũng đầy ắp tiếng cười. Trên những con tàu cập bến, không chỉ có mực khô – loài hải sản xuất khẩu đắt giá - mà còn có cả những con cá hố khơi đã được phơi khô giòn – một loài cá thơm, ngon, hiện rất được ưa chuộng.

Cá hố khơi có sức hấp dẫn đến kỳ lạ. Chỉ cần một lần thưởng thức, thì bất kỳ ai cũng không khỏi gật gù khen ngợi. Người ta thích cá hố khơi không chỉ vì vị ngọt đậm đà của nó mà còn có một lý do khác nữa, đó là ăn hoài mà chẳng thấy ngán bao giờ. Ngay cả những ngư dân thuần túy, họ lênh đênh trên biển hàng mấy tháng trời, nguồn thực phẩm chính là cá hố, vậy mà khi về đất liền, họ vẫn sốt sắng ra tay chế biến các món ăn từ loài cá này, để dùng bữa, hoặc thiết đãi bạn bè, người thân.

Cũng như cá hố ở lộng, cá hố khơi, thân dài và mình dẹt, nhưng có màu đen, da được bao bọc bởi một lớp xương dày, cứng chạy dọc từ đầu đến đuôi trông rất rắn chắc, thịt săn nạc, ít mỡ hơn. Con lớn dài khoảng 1m, con nhỏ chừng 50cm. Cá hố khơi lúc còn tươi rất ngon và chỉ có những người trực tiếp hành nghề trên biển mới thưởng thức được. Bởi trước khi về đất liền, cá phải được phơi khô mới đảm bảo chất lượng và để được lâu.

Cá hố phơi khô. Ảnh: Internet 

Cá này khi mới đánh bắt lên là anh em trên tàu hồ hởi, cùng nhau rửa sạch, dùng dao cắt dọc thân cá làm đôi. Sau đó, dùng thìa nạo hết phần thịt, cho vào cối xay nhuyễn cùng với một số gia vị: muối, tiêu, mì chính, đường, rồi nặn thành những viên tròn. Khi nặn, có thấm sơ qua dầu lạc, vừa để thêm vị béo và vừa không bị dính tay. Cách chế biến này là để chiên hoặc nấu canh với các loại rau quả, dùng trong những bữa cơm hằng ngày trên biển.

Cá hố khơi rất giàu đạm, lại được phơi đầy nắng lúc còn tươi nên khi về bờ, mùi vị vẫn còn nồng nàn. Mỗi khi nhắc đến cái tên cá hố khơi là người dân quê tôi, từ trẻ đến già, ai nấy cũng “say sưa, mê thích” thứ sản phẩm này. Có nhiều món được chế biến từ loài cá này, nhưng có thể nói món chiên giòn, món nướng than và món canh chua là rất tuyệt. Đám trai choai trong làng, đứa nào cũng mê tít món chiên giòn, bởi nó vừa nhanh gọn trong khâu chế biến, lại vừa hấp dẫn, thơm ngon. Cứ mỗi lần được thưởng thức là lũ trẻ vui mừng, hớn hở như cây xanh say nắng lâu ngày gặp trận mưa rào hả hê.

Những buổi chiều hè, mặc dù khí trời oi bức, khó chịu, nhưng sau những chuyến biển dài, các bác trung niên lại tụ họp, hăng hái nướng cá hố bên lò lửa than hừng hực, người ướt đẫm mồ hôi mà vẫn thấy vui. Từng miếng cá khô được đặt lên lò và chỉ cần trở qua vài lượt là nó chín đều, miếng cá trở nên vàng giòn, thơm phức. Món này ăn cùng với tương ớt, ta sẽ cảm nhận ngay vị ngọt, giòn của cá, vị the nồng của tương. Tất cả như quyện lại nơi vị giác, để rồi níu kéo mọi người gần lại với nhau bên ly rượu nhạt mà đậm đặc tình người.

Món chiên, món nướng là vậy. Riêng món canh chua còn hấp dẫn hơn nhiều, khiến cho giới nào cũng thích, bởi nó vừa ngon, vừa mát, có tác dụng giải nhiệt, trong những ngày nắng gắt. Cách chế biến món này cũng đơn giản, nhưng cần tỉ mỉ một chút trong từng công đoạn. Vì trước khi về đất liền, cá được xẻ thành từng miếng dài đã được phơi khô, nên đầu tiên là phải thái cá thành từng đoạn ngắn vừa ăn, rồi ngâm với nước sạch, sau đó nhúng qua nước đun sôi, để khi nấu thịt cá sạch, mềm, màu sắc thêm vàng tươi.

Ngoài cá là nguyên liệu chính, các loại quả đi kèm như cà chua, chuối chát, khế, dứa… cùng với những loại rau quen thuộc (rau răm, hành lá, ngò tàu, giá đỗ…) sẽ làm tăng sức hấp dẫn của món canh chua đặc biệt này. Món ăn này vừa mát, vừa bổ dưỡng, kích thích tiêu hóa và tăng sức đề kháng cho cơ thể. Thưởng thức món canh, ta dễ dàng cảm nhận ngay vị ngọt giàu đạm của cá, vị chua cay của các loại quả và gia vị, khiến người ta nhớ mãi.

NGUYỄN TẤN CHỨC