25 thg 5, 2017

Lên chùa học chữ Khmer

Không chỉ là nơi tôn nghiêm thờ cúng đức Phật, những ngôi chùa Khmer Nam Bộ còn được ví như một trường học với những lớp dạy chữ Khmer. Đặc biệt 136 chùa Khmer ở tỉnh Trà Vinh vào dịp hè lại rộn ràng các lớp dạy chữ Khmer cho học sinh. 

Theo Đại đức Thạch Nhứt, Trụ trì chùa Xoài Xiêm mới (huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh) thì truyền thống dạy chữ trong chùa Khmer có từ xưa. Hầu hết các chùa ở tỉnh Trà Vinh đều mở lớp dạy học. Người dân trong vùng đều có thể đến chùa học, không phân biệt tuổi tác, dân tộc và thường đông nhất là trẻ em tuổi từ 6 đến 7 tuổi.

Tham gia giảng dạy tại các chùa ở Trà Vinh chủ yếu là các nhà sư. Ngoài ra, nhiều Phật tử cũng tình nguyện tham gia việc dạy chữ ở chùa. “Tôi đã có hơn 30 năm dạy chữ Khmer cho con em các phum, sóc gần chùa. Ở chùa này chỉ có mở tới hết cấp 2, nên các em học sinh muốn học lên cao nữa thì sẽ đi qua học ở các chùa khác”, ông Thạch Ni, một tình nguyên viên đang dạy học ở chùa Mich (còn gọi chùa Tà Niếp, huyện Trà Cú) chia sẻ.

Việc dạy học ở chùa còn được xem là một việc làm phúc cho bản thân và gia đình nên dù không hề nhận bất kỳ một khoản thu nhập nào từ học trò hay nhà chùa, ông Thạch Ni vẫn cần mẫn đứng lớp suốt những năm qua. Chính thời gian học chữ trong chùa đã giúp các tăng sinh, học sinh viết và phát âm chuẩn tiếng Khmer của dân tộc mình. Ngoài ra, họ còn được học về Phật pháp, góp phần gìn giữ và phát triển chữ viết, tiếng nói, gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Những ngôi chùa của đồng bào Khmer được ví như một trường học nhằm giữ gìn ngôn ngữ, chữ viết và văn hóa trong cộng đồng dân tộc Khmer.


Trường Trung cấp Pali – Khmer tỉnh Trà Vinh nằm trong chùa Kompong, thu hút nhiều học sinh, tăng sinh theo học.

Các tăng sinh mang theo sách vở chuẩn bị vào lớp học chữ.

Thầy và trò trong một lớp học chữ Khmer làm lễ chào nhau trước khi bước vào giờ học.

Những lớp học trong chùa giúp người học hiểu biết hơn về văn hóa, chữ viết, phong tục của người Khmer.

Thầy giáo Thạch Sang đã có hơn 7 năm dạy chữ Khmer, hiện thầy là giảng viên của trường Trung cấp Pali – Khmer tỉnh Trà Vinh.

Sách giáo khoa môn văn phạm Khmer.

Các tăng sinh chăm chú cùng nhau học bài.

Khi vào chùa tu hành, ngoài học giáo lý nhà Phật thì các em còn học chữ viết, văn hóa phong tục của người Khmer.

Các em học sinh, tăng sinh rất chăm chỉ học tập, tiếp thu kiến thức.

Một tăng sinh đứng lên đọc bài trong giờ học môn văn phạm Khmer.

Hai tăng sinh ngồi ôn bài với nhau trong khuôn viên chùa.

Trường Trung cấp Pali – Khmer góp phần làm cho việc dạy và học chữ Khmer
thêm bài bản, quy củ, đa dạng về trương trình dạy và học. 

Em Thạch Thị Diệu (22 tuổi, huyện Cầu Ngang) hiện là sinh viên trường Đại học Trà Vinh vẫn theo học chữ Khmer tại chùa Kompong vào các buổi tối trong tuần. Hiện đang theo học Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ nên Thạch Thị Diệu tiếp nhận được rất nhiều cả vốn ngôn ngữ lẫn văn hóa lĩnh vực đang học tại trường Đại học. Còn với Lê Thị Hồng Lụa (20 tuổi, dân tộc Kinh) theo học chữ Khmer ở chùa Kompong là bởi: “Em đã theo học tại chùa được vài tháng, ngoài học chữ em còn học được thêm về văn hóa, đạo đức, được các thầy, các vị sư trong chùa tận tình chỉ dạy”.

Hiện tỉnh Trà Vinh có 136/142 chùa Khmer có tổ chức dạy bổ túc chữ Khmer từ lớp 1 đến lớp 5 vào dịp hè, thu hút gần 11 ngàn trẻ.

(Nguồn VOV4).
Vào chùa học chữ, ngoài việc không phải tốn một khoản chi phí nào, người học còn được các chùa tạo điều kiện thuận lợi khi tới lớp, như tặng thêm tập sách, viết, chỗ ở, lo việc ăn uống… Thầy Thạch Sang, giáo viên dạy môn chữ viết Khmer ở chùa Kompong (Tp. Trà Vinh) cho biết, thông thường các em học khoảng chừng 2 - 3 tháng là có thể nói và viết cơ bản chữ khmer, nếu muốn thông thạo thì cần khoảng thời gian học chuyên cần từ 6 - 7 tháng.

Từ tháng 8/2014, trường Trung cấp Pali - Khmer tỉnh Trà Vinh được thành lập và tổ chức giảng dạy khóa đầu tiên tại chùa Kompong. Trường tổ chức dạy và học những môn văn hóa theo chương trình giáo dục thường xuyên bậc trung học phổ thông và chương trình học tiếng Pali, ngữ văn Khmer do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đến nay, trường đã khai giảng được 3 khóa học với tổng số 16 môn học bắt buộc, trong đó có 6 môn thuộc chương trình tiếng Khmer, gồm: văn phạm Pali, văn phạm Khmer, dịch thuật Pali sang Khmer, văn học Khmer, văn thơ Khmer, Phật pháp căn bản. Trường Trung cấp Pali - Khmer góp phần làm cho việc dạy và học chữ Khmer thêm bài bản, quy củ, đa dạng về trương trình dạy và học. Học viên sau khi hoàn thành chương trình Khmer sẽ được Hiệu trưởng trường cấp chứng chỉ theo quy định.

Trường Trung cấp Pali - Khmer tỉnh Trà Vinh hiện còn phối hợp với chùa Kompong mở thêm những lớp học chữ Khmer miễn phí vào dịp hè, hoặc vào ban đêm, thu hút nhiều con em trong vùng theo học. Tất cả cùng chung tay nhằm giữ gìn ngôn ngữ, chữ viết và văn hóa trong cộng đồng dân tộc Khmer.

Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Nguyễn Luân