4 thg 5, 2016

Nhớ cá cháo một nắng

Những ngày này, người dân đâu đâu cũng nói về cá chết, có buồn chăng khi tôi nhớ về mùa cá cháo. Mùa biển đầu năm, cá cháo (có nơi còn gọi là cá khoai) xuất hiện nhiều ở biển miền Trung. 


Loại cá này mấy năm mới “trở lại” với ngư dân một lần, mà lần nào cũng nhiều. Những người dân đi đánh lưới dọc các bờ biển mỗi buổi thường mang về rất nhiều cá. 

Cá cháo có thân mình dài tròn, màu trắng, không vảy, có vây, không xương dăm nhưng xương sống nhỏ, thịt mềm thơm ngọt, dễ tan rữa nên người ta gọi là cá cháo. 

Ngày xưa, ngư dân không mặn mà với loại cá này vì nó không có giá trị. Thế nhưng ngày nay, từ thành thị đến nông thôn, loại cá này đã thành đặc sản. 

Ngoài món cháo bổ dưỡng, cá cháo còn được dân chài sáng tạo ra một món cực kỳ ngon đó là phơi một nắng. 

Như ta đã biết, cá cháo thân mềm dễ tan nên không giữ được độ tươi ngon trong thời gian dài. Hơn nữa, lâu lắm mới được mùa nên ngư dân phải dự trữ bằng cách phơi rồi cất ăn dần. 

Nhiều người ngạc nhiên cho rằng cá cháo nước nhiều làm sao phơi được. Thế nhưng không phải vậy, thân mềm chứ không phải hoàn toàn nước. Lại thêm, có khi do đặc thù này nên khi phơi thịt cá còn độ mềm dẻo và có ưu điểm riêng. 

Phải chọn loại cá thật tươi, loại con to cỡ bằng cán dao. Rửa cá sạch rồi cắt bỏ mang và ruột, sau đó tách cá ra làm đôi theo đường xương sống nhưng không rời hoàn toàn mà làm sao hai mảnh tách đó còn dính với nhau từ đầu đến đuôi. 

Khi làm cá xong, chuẩn bị một thau gia vị gồm mắm, ớt, dầu, nước sả, đường… tẩm cá vào, ngâm độ 10 phút cho cá thấm đều gia vị rồi vớt ra, trải đều lên vỉ phơi. Tùy thuộc vào trời nắng mà có thể canh thời gian trở cá đều hai mặt và phơi nhanh hay lâu. 

Theo kinh nghiệm của dân chài, phơi cá làm sao không quá khô cũng không quá ướt, cốt để con cá dẻo mới ngon. Cá phơi khô xong cho vào bao bịt kít lại, để trong ngăn đá tủ lạnh là coi như xong. 

Cá cháo một nắng phải nướng trên lửa than. Nhìn về hình thức loại cá này không đẹp nhưng chất lượng thì không cần phải bàn. 

Cá nướng lên chấm với tương ớt, khi ăn sẽ cảm nhận rõ độ dai, ngọt, béo, thơm và đậm đà hương vị biển hơn gấp nhiều lần các loại cá khác nên mười người ăn đều chết mê, chết mệt cả mười. 

Món đặc sản này không chỉ phù hợp trong những bữa cơm hay những lúc lai rai với bạn bè, mà còn là món quà quý của người dân xứ biển thường gửi tặng con cháu và bạn bè các nơi xa. Mong rằng chúng ta sẽ được thưởng thức trở lại những loài cá đặc sản ngon bổ từ thiên nhiên.

Tuy An