26 thg 5, 2016

Mùa khoai lang vùng đất cát Quảng Nam

Những ngày này, có dịp ngang qua vùng đất cát Quảng Nam, du khách sẽ được tận mắt ngắm nhìn cảnh bà con thu hoạch khoai lang và thưởng thức những củ khoai ngọt lành hiếm nơi nào sánh bằng. 

Em bé theo mẹ đi bới khoai trong mùa thu hoạch - Ảnh: T.Ly 

Ở vùng đất “chưa mưa đã thấm” này, bao đời qua cây khoai lang vẫn là cây lương thực chính, gắn liền với cuộc sống thường nhật của người dân quê. 

Ở Quảng Nam, khoai lang không chỉ nổi tiếng nơi vùng đất cát “Quảng Nam có lụa Phú Bông. Có khoai Trà Đỏa, có sông Thu Bồn” mà ở các vùng trung du nghề trồng khoai cũng không kém cạnh: "Nhất gái Quế An, nhì khoai lang Quế Mỹ" (làng Quế Mỹ thuộc huyện Quế Sơn, Quảng Nam). 

Mỗi lần có dịp đi ngang qua cánh đồng khoai xứ Quảng khi đang vào vụ mùa thu hoạch, người ta hay nhắc nhau mua ít khoai khô, khoai chà về làm quà. 

Tận dụng mọi nguồn hữu cơ làm phân bón để đồng đất thêm phì nhiêu. Có thể rơm rạ trâu bò ăn thừa dùng làm nguồn giữ ấm cho chúng trong những ngày giá rét cũng trở thành một nguồn phân chuồng quý để bón cho khoai.

Ngoài ra còn có gốc đậu phơi khô làm phân bón giúp khoai thêm xanh tốt, mùa thu hoạch thêm bội thu, đặc biệt chất lượng khoai rất ngon, vừa ngọt lại bở.

Ngày mùa trong cái nắng chói chang, hương lúa chín, mùi thơm của nồi khoai luộc hòa quyện bay khắp ngõ xóm, đồng quê. Khoai luộc là món phổ biến, dễ chế biến lại giữ nguyên vẹn vị ngọt tinh túy của khoai nơi vùng đất cát Quảng Nam.

Bà con thường chọn những củ khoai to, để nguyên vỏ rửa thật sạch, cho vào nồi đổ một ít nước thêm chút muối đun đến khi nước cạn thì khoai cũng vừa chín tới. Từng củ khoai thơm phức, mũm mĩm mới nhìn thôi đã muốn cắn ngập răng, bao lo toan mệt nhoài tan biến... 

Những cánh đồng khoai lang xanh mướt - hình ảnh thanh bình nơi vùng quê đất cát xứ Quảng - Ảnh: T.Ly 

Khoai lang luộc, món ngon quen thuộc của người dân xứ Quảng - Ảnh: T.Ly 

Có năm được mùa, khoai bới về tràn cả sân nhà, khoai lang đỏ, khoai lang trắng, khoai lang vàng lại được tỉ mỉ rửa, gọt dưới ánh trăng, sao lờ mờ để sáng ra cắt lát phơi cho kịp nắng.

Khoai lang phơi khô giòn, cất nơi thoáng mát, tránh ẩm ướt dự trữ thỉnh thoảng đem ghế cơm hay nấu nồi khoai ngào đường - những món quà quê không thể thiếu của bao thế hệ tuổi thơ xứ này.

Nhưng có lẽ kỳ công chế biến nhất là món khoai chà. Khoai luộc vừa chín tới, cho khoai ra rổ có lỗ thưa, chà xát để khoai rớt hết xuống bên dưới, rải ra nong phơi thật khô. Sau đó đổ vào hũ cất dành ăn điểm tâm, ăn giữa buổi hoặc đãi khách đến chơi nhà.

Với khoai chà loại nhỏ chỉ cần trộn với đường bát cạo là có thể thưởng thức. Khoai chà loại lớn thì bỏ vào chén, cho lượng đường vừa phải, tiếp tục đổ nước sôi để nguội cho khoai nở ra sền sệt mới ăn.

Người xứ khoai thường cho thêm đậu phộng giã nhỏ với một ít muối dùng bánh tráng xúc ăn. Vị ngọt đậm đà của khoai quyện trong hương thơm của đậu phộng càng thêm thấm thía. 

Khoai chà, món đặc trưng trong ẩm thực xứ Quảng - Ảnh: T.Ly 

Khoai khô thường được mua về làm quà - Ảnh: T.Ly 

Khoai lang được chế biến thành món bánh khoai nướng đầy hấp dẫn - Ảnh: T.Ly 

Đặc biệt ngày nay, khoai lang còn theo đôi quang gánh các mẹ, các chị miệt vườn vào phố Hội với các thức quà dân dã như khoai ngào đường, bánh khoai... và dần dần dần trở thành một sản phẩm văn hóa ẩm thực xứ Quảng. 

THANH LY