Nơi gửi gắm tâm linh của người dân
Không ai biết chính xác cây đa làng Phong Hồ có từ bao giờ, ngay cả những bậc cao niên nhất làng. Từ thuở các cụ còn thơ bé, cây đa đã sum suê cành lá, sừng sững trước ngôi miếu thờ Thần Hoàng - Tịnh Trấn cổ kính, uy nghiêm. Cây đa lớn lên cùng bao thế hệ người dân Phong Hồ, trở thành một phần ký ức tuổi thơ, một chứng nhân lặng lẽ của lịch sử làng quê.
Theo lời các cụ kể lại, thuở xưa, cây đa là nơi nghỉ chân của những người buôn gánh bán bưng qua lại, là nơi trai gái trong làng hẹn nhau mỗi mùa gặt hái. Bóng đa nghiêng xuống triền đất nhỏ, che mát cho bao phiên chợ quê khi còn nghèo khó.
Thời gian trôi, biết bao đổi thay đã phủ lên làng quê Phong Hồ, nhưng dáng đa cổ thụ vẫn vững chãi giữa đất trời, tán lá xòe rộng như cánh tay bao dung gìn giữ làng quê. Dưới bóng đa, bọn trẻ thỏa sức vui đùa với những trò chơi đánh nẻ, bắn bi, thả diều… Trong những ngày mùa vụ, sau buổi lao động mệt nhoài, người dân lại quây quần dưới tán đa đón gió nồm mát rượi xua tan cái nắng hạ gay gắt.
Mỗi sớm mai hay buổi chiều tà, cây đa trở thành “giang sơn” của đàn cà cưỡng, sáo nhồng, tu hú… ríu ran góp thêm vẻ đằm thắm cho làng quê yên bình.
Huyền thoại đa làng
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, cây đa làng Phong Hồ trở thành nhân chứng cho nhiều câu chuyện bi hùng, đồng thời chở che cho lớp lớp người con Phong Hồ đi làm cách mạng. Khu vực cây đa có hệ thống kênh mương nối dài từ đầu làng đến cuối làng, địa thế thuận lợi để trở thành điểm trung chuyển thuốc men, lương thực và các nhu yếu phẩm phục vụ chiến đấu cho các xã vùng cát.
Miếu làng Phong Hồ cạnh cây đa nơi lưu giữ nhiều truyền thống văn hóa lịch sử của làng. ẢNH: SONG THANH
Từ gốc đa, bộ đội và du kích địa phương từng tổ chức nhiều trận đánh “xuất quỷ nhập thần” khiến quân thù khiếp vía. Theo lời các bậc cao niên, tại đây, du kích xã Điện Nam đã tiến hành nhiều trận tập kích mưu trí, trong đó có trận tiêu diệt những tên ác ôn tại trụ sở xã Thanh Minh (nay thuộc khu vực cầu Giếng Trời trên Quốc lộ 1A).
Dựa vào tán đa che chở, các chiến sĩ men theo hệ thống kênh mương len lỏi tiếp cận sào huyệt địch. Suốt đêm, họ phục kích trong bãi cỏ lùng, cỏ lách chờ thời cơ. Đến 8 giờ sáng hôm sau, khi bọn ngụy tề tập trung đông đủ, quân giải phóng khai hỏa. Tiếng nổ long trời lở đất khiến cả khu hành chính chìm trong khói bụi, bọn tề chạy tán loạn. Hai tên ác ôn bị tiêu diệt, nhân dân Phong Hồ vui mừng khôn xiết.
Địch kéo quân từ quận lỵ Điện Bàn ra giải vây nhưng bộ đội đã rút an toàn theo đường kênh mương. Quân giặc sau đó điên cuồng đàn áp, chặt phá cây cối trong làng.
Bên cạnh cây đa, bia tưởng niệm các chiến sĩ hy sinh được dựng lên, lưu giữ dấu tích những năm tháng gian khổ. Nhấp ngụm trà bên hiên nhà, ông Trần Văn Bá - một cao niên trong làng nhớ lại, dù sống trong vùng càn quét ác liệt, nhưng mỗi độ lễ, Tết, lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam vẫn tung bay trên ngọn đa khiến quân thù tức tối, còn dân làng thì phấn khởi, tự hào vô bờ.
Sau ngày quê hương giải phóng, bà con nhân dân làng Phong Hồ tự nguyện đóng góp kinh phí xây bia tưởng niệm ghi tên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đã anh dũng hy sinh, đồng thời vận động những người con sống xa quê tài trợ kinh phí xây tường chắn bao quanh để bảo vệ đa làng.
Công trình nay là khu di tích lịch sử, văn hóa của làng để giáo dục cho thế hệ hôm nay và mai sau noi gương học tập về truyền thống cách mạng của quê hương.
Hằng năm, vào Ngày Thương binh - Liệt sĩ cũng như mỗi dịp lễ, Tết, bà con trong làng lại thành kính dâng lên những nén tâm nhang dưới tán đa làng, tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân và những chiến sĩ đã ngã xuống cho quê hương được hồi sinh phát triển.
Dẫu nhịp sống hiện đại len lỏi vào từng ngõ xóm, người dân Phong Hồ vẫn xem cây đa như linh hồn của làng - một điểm tựa tinh thần mà bất kỳ ai rời quê cũng luôn mang theo trong tim.
SONG THANH
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét