7 thg 8, 2016

Đi chợ Gò Bình Định cầu may đầu xuân

Nói là chợ Gò nhưng thật ra không có chợ búa đâu cả. Không một túp lều, các ngày trong tháng cũng không có một ngày nhóm chợ mà chỉ duy nhất nhóm họp vào ngày mồng một Tết trong năm.

Quang cảnh nhóm họp Hội chợ Gò năm trước -Ảnh minh hoạ: website UBND huyện Tuy Phước

Chợ Gò thuộc thôn Phong Thạnh, thị trấn Tuy Phước, tỉnh Bình Định, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 6 km với một bãi đất trống bằng phẳng, cao ráo, dưới chân cầu Trường Út.

Không biết chợ Gò xuất hiện từ bao giờ, nhưng cứ mỗi mùng một Tết nơi đây trở thành một điểm hẹn vui chơi, cầu may cho nhiều người dân Bình Định. Và giờ đây người dân địa phương thường gọi sự kiện này là Hội xuân chợ Gò - là nơi vui chơi, cầu lộc trong ngày đầu năm mới.

Theo các bậc cao niên đang sinh sống trong vùng thì ngay khi còn ở tuổi ấu thơ, các cụ đã chứng kiến cảnh tấp nập đông vui của Hội chợ Gò ngày tết. Và nó đã đi vào tiềm thức của người dân địa phương như một nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Chợ Gò có tính cách hội vui xuân dân gian hơn là phiên chợ. Trời rạng sáng, chợ bắt đầu nhóm họp, ai đến trước bày bán trước, ai đến sau kế tiếp và cứ thế nối nhau thành dãy và đông dần lên lúc 7-10 giờ mồng một Tết. Từ người bán đến khách hàng đều mặc quần áo mới, nói cười vui vẻ. Người dân từ các vùng phụ cận mang đến những sản vật từ địa phương của mình như mớ trái cây, gánh rau cải, vài buồng cau, vài xấp trầu... Họ đem đến bán lấy hên đầu năm. Nhưng nhiều nhất vẫn là trầu cau. Người mua không phải là thiếu thức ăn nhưng muốn đem về một cái lộc đầu năm, nhất là gian hàng trầu cau, các cô thường mua cầu may cho năm mới gặp duyên thắm tình nồng.

Việc mua - bán không nặng tính kinh doanh. Nơi đây không có sự thách trả, cãi vả như các chợ thường ngày và sự mua bán chẳng qua chỉ là cách để trao cho nhau chút lộc đầu xuân, chúc phúc cho mọi người, mọi nhà năm mới an khang thịnh vượng.

Một cảnh trò chơi dân gian đánh cờ người -Ảnh minh hoạ website UBND huyện Tuy Phước

Điểm độc đáo của Hội chợ Gò là màn giao lưu múa võ cổ truyền tôn vinh truyền thống miền đất võ Bình Định cũng như việc huấn luyện quân sĩ dưới thời Tây Sơn - Nguyễn Huệ. Người dân đi chợ xuân chợ Gò còn thích thú với khu vực trò chơi dân gian vui nhộn như đập ấm cầu may, kéo co, múa lân, lô tô, đánh cờ ….Những cảnh ông đồ già ngồi cho chữ cũng xuất hiện tại đây.

Bên cạnh việc mua bán cầu lộc, người đến chợ còn được thưởng thức các món đặc sản ẩm thực địa phương vốn nổi tiếng của Bình Định như chả cá, nem chua chợ Huyện, bánh ít lá gai…

Lễ hội này chưa ai xác định có tự bao giờ, nhưng theo truyền thống thì đây là một phiên chợ độc đáo vì mỗi năm chỉ nhóm một phiên duy nhất vào ngày đầu năm mới ( mùng một tết âm lịch). Với ý nghĩa văn hóa như vậy, lễ hội chợ Gò từ lâu đã trở thành một lễ hội truyền thống của huyện Tuy Phước, Bình Định.

Quốc Hùng