6 thg 12, 2015

Sông Son yên bình

Ít có dòng sông nào ở vùng quê mà gây cảm xúc lạ cho tôi như sông Son ở huyện Bố Trạch, Quảng Bình. Thiên nhiên nơi đây yên ả, mềm mại và trong trẻo đến lạ.


Có ít nhất 2 truyền thuyết về sông Son - dòng sông chảy thẳng từ trong động Phong Nha ra. Một là câu chuyện về đôi trai gái yêu nhau, vì không môn đăng hộ đối, họ tìm đến cái chết trên dòng sông này để kết thúc cuộc đời, như một lời phản kháng trước các hủ tục. Thương cho mối tình của đôi trai gái này, dân làng đã đặt tên cho dòng sông là sông Son, như nhắc nhớ về một mối tình thủy chung son sắc trọn vẹn.

Truyền thuyết thứ hai gắn với cuộc chiến giữa nghĩa quân Tây Sơn với quân của Nguyễn Ánh (Vua Gia Long). Cuộc chiến khốc liệt đã xảy ra trên dòng sông này, khiến nước sông nhuốm một màu đỏ như son. Tên gọi dòng sông Son ra đời từ đó.

Khi ngồi trên thuyền dạo trên dòng sông này, trong khung cảnh non nước hữu tình, cảm giác yên bình đến lạ, tất nhiên tôi càng tin vào truyền thuyết về mối tình sắc son thủy chung của đôi trai gái kia gắn với tên dòng sông hơn.


Xanh là màu chủ đạo từ ở đây, từ màu nước xanh như ngọc bích đến cây cối hai bên bờ xanh rì mát lạnh. Thảng hoặc, điểm xuyết trên nền xanh ấy là ngôi nhà 3 gian mái ngói đỏ, một nhà thờ với cây thánh giá dựng đứng lên trời lại cực kỳ nên thơ.

Ai đó đến đây và đã viết những dòng cảm xúc về màu xanh của sông Son như sau: “Màu xanh non của nương mía, màu xanh lá mạ, xanhh thẫm của rừng”. Một bức tranh thiên nhiên yên ả, mềm mại, trong trẻo đến lạ. Đến đây vào buổi sáng sớm và ra về lúc quá trưa, thời điểm nào, sông Son cũng tạo cho du khách cảm giác yên bình mà không phải dòng sông nào, thiên nhiên nơi nào cũng ban phát cho con người được.


Trưa, vài chú trâu sau khi "chén" hết vạt cỏ non xanh mướt, mới mọc lên sau trận mua đêm trước, lại thong thả lội xuống làn nước mát lạnh. Càng vô sâu gần đến động Phong Nha, nhà cửa làng mạc hai bên bờ cũng thưa dần. Nếu vào động Phong Nha vào mùa này, bạn cũng dễ dàng gặp gỡ dăm đôi thuyền du lịch nhưng tất nhiên không còn đông như vào mùa hè nữa.


Tính về địa lý, sông Son còn gọi là sông Tróc và là một chi lưu của sông Gianh, chảy hoàn toàn trên địa phận Quảng Bình. Đặc biệt, phần thượng nguồn sông dài gần 8.000 mét, chảy ngầm trong các núi đá vôi, trong đó có động Phong Nha nổi tiếng.

Đây cũng là lý do khiến nước sông luôn có màu xanh lục trong veo và “đặc sản” của đáy sông là toàn đá ngầm. Thế nên, tuy bề mặt non nước hữu tình là thế, bình yên là thế, nhưng do đặc điểm của núi đá vôi, nên dòng chảy của con sông này luôn có nguy hiểm rình rập. Chớ có dại dột thấy nước trong mát mà nhảy ùm xuống bơi!

Lam Nghi