Một năm có 2 lễ hội
Ngoài lễ hội chính của đền Phú Xá được tổ chức hằng năm vào ngày 20/8 âm lịch, tưởng niệm ngày mất của Đức Thánh Trần Hưng Đạo, địa phương còn tổ chức lễ hội vào ngày 5/3 âm lịch - ngày mất của Tướng quân lương Bùi Thị Từ Nhiên.
Các lễ hội thường có các nghi thức trang trọng, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, như lễ rước kiệu, lễ tế, lễ cầu an…
Lễ vật được dâng lên trong dịp lễ hội ngoài hương hoa và trái cây, còn có một lễ phẩm độc đáo dâng lên bàn thờ thánh, đó là những chiếc bánh đa nướng bắt nguồn từ việc làm lương khô cho quân sĩ thời Trần.
Bên cạnh các nghi lễ, lễ hội còn có các hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc, như hát chèo, hát xẩm, múa rối nước, các trò chơi dân gian... thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tham gia.
Ngoài lễ hội chính của đền Phú Xá được tổ chức hằng năm vào ngày 20/8 âm lịch, tưởng niệm ngày mất của Đức Thánh Trần Hưng Đạo, địa phương còn tổ chức lễ hội vào ngày 5/3 âm lịch - ngày mất của Tướng quân lương Bùi Thị Từ Nhiên.
Các lễ hội thường có các nghi thức trang trọng, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, như lễ rước kiệu, lễ tế, lễ cầu an…
Lễ vật được dâng lên trong dịp lễ hội ngoài hương hoa và trái cây, còn có một lễ phẩm độc đáo dâng lên bàn thờ thánh, đó là những chiếc bánh đa nướng bắt nguồn từ việc làm lương khô cho quân sĩ thời Trần.
Bên cạnh các nghi lễ, lễ hội còn có các hoạt động văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc, như hát chèo, hát xẩm, múa rối nước, các trò chơi dân gian... thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tham gia.
Đền Phú Xá là nơi thờ phụng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và Tướng quân lương Bùi Thị Từ Nhiên.
Tương truyền, để chuẩn bị cho cuộc đại chiến trên sông Bạch Đằng năm 1288, Trần Hưng Đạo đã lấy làng Phú Lương xưa (nay là tổ dân phố Phú Xá, phường Đông Hải) làm nơi cất giữ kho lương thảo, phục vụ chiến đấu. Khi đội quân của Hưng Đạo Đại Vương qua làng, bà Bùi Thị Từ Nhiên - một nàng dâu họ Phạm của làng với tinh thần yêu nước không chỉ mang thóc gạo nhà mình mà còn vận động dân làng đóng góp, lập kho lương thảo phục vụ tướng sĩ nhà Trần đánh giặc.
Vì đánh giặc trên sông nước rất khó mang theo lương thực, bà đã nghĩ cách làm bánh đa tráng bằng bột chín cho quân sĩ mang theo làm lương khô rất thuận lợi trong chiến đấu. Trận chiến sông Bạch Đằng đại thắng, Trần Hưng Đạo tiếp tục chọn làng Phú Lương là nơi mở hội khao thưởng quân sĩ trước khi kéo quân về Vạn Kiếp.
Để ghi nhớ công lao của bà, Hưng Đạo Đại Vương đã phong tặng cho bà là Nữ tướng hậu cần.
Năm 1300, khi Trần Hưng Đạo qua đời, dân làng Phú Lương đã lập đền thờ Phú Lương (tức đền Phú Xá ngày nay). Năm 1328, Nữ tướng hậu cần Bùi Thị Từ Nhiên qua đời, người dân trong làng đã tạc tượng thờ bà tại đền cùng với Hưng Đạo Đại Vương.
Đền Phú Xá vì thế không chỉ là nơi tưởng nhớ công lao của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, mà còn là nơi phụng thờ Nữ tướng hậu cần Bùi Thị Từ Nhiên.
Giá trị lớn về lịch sử và kiến trúc
Đền Phú Xá, di tích quốc gia thuộc phường Đông Hải, Hải Phòng.
Theo truyền thuyết dân gian vùng An Hải xưa, đền Phú Xá được khởi dựng từ thời hậu Trần, đến nay có niên đại hơn 600 năm.
Đền Phú Xá lúc đầu chỉ là một ngôi đền nhỏ bằng tranh tre, được trùng tu vào thời Tự Đức (1848 - 1883). Trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, đền Phú Xá ngày nay đã trở thành một công trình kiến trúc bề thế theo kiểu nội công ngoại quốc, gồm 5 gian tiền đường, nhà thiêu hương, giải vũ và hậu cung.
Các đường nét trang trí kiến trúc chạm khắc, đắp vẽ mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Đặc biệt, những bức tượng pháp, cổ vật, đồ gốm có giá trị cao về mỹ thuật và nghệ thuật điêu khắc có niên đại thế kỷ 17-19 được lưu giữ tại đây đã tạo nên giá trị lịch sử của di tích.
Trong số các hiện vật đang lưu giữ tại đền, nổi bật là tượng đồng Trần Hưng Đạo cao 1,25 m, đúc liền khối, tư thế đứng tay cầm kiếm, được cho là chế tác vào cuối thế kỷ 19. Bên cạnh đó là bức đại tự “Trung nghĩa thiên thu” bằng gỗ mít sơn son thếp vàng, nét chạm hoa văn rồng thời Nguyễn rất đặc trưng.
Với những giá trị to lớn về lịch sử văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, đền Phú Xá được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1988. Ngôi đền cổ cùng với nhiều di tích trên địa bàn phường Đông Hải như phủ Thượng Đoạn, đình Phương Lưu, Đàn Thiện Phương Lưu, miếu Phương Lưu, chùa Vẽ tạo thành một quần thể di tích thu hút đông đảo nhân dân, du khách.
Trong kháng chiến chống thực dân, đế quốc, đền Phú Xá còn là căn cứ hoạt động cách mạng, xây dựng lực lượng và tuyên truyền phát động đấu tranh, là nơi cất giữ vũ khí, đạn dược, quân trang để trung chuyển cho chiến trường miền Nam.
THUỲ LINH
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét