Hơn 40 năm qua, bà Nguyễn Thị Dung và gia đình vẫn đều đặn nấu đường mỗi ngày. Công việc ấy lặp lại như một thói quen, nhưng lại giữ trong đó tình yêu nghề tha thiết.
“Thuở đôi mươi, tôi đã theo nghề rồi. Ngày xưa chưa có máy móc, người ta dùng trâu quay cối ép mía, nấu đường rồi đem ra chợ bán. Tôi cũng làm từ hồi đó tới giờ”, bà Dung kể, giọng chậm rãi.
Khi các nhà máy đường xuất hiện, nhiều người rời bếp lửa, chuyển sang bán mía, buôn đường công nghiệp. Bà Dung cũng từng thử buôn đường, nhưng rồi lại quay về với làm đường phèn thủ công. Không phải vì dễ, mà vì quen với mùi đường chín, quen với cảm giác canh lửa, quen với việc chờ đợi một mẻ đường thành hình.
“Buôn bán thì không ổn định, mình không chủ động được. Tôi quay lại làm đường phèn, ban đầu cũng khó, nhưng làm riết rồi quen”, bà Dung tâm sự.
Làm đường phèn không chỉ là nấu đường. Đó là cả một quá trình chắt lọc. Đường được hòa với nước, khuấy đều cho tan hết, rồi lọc kỹ để bỏ tạp chất. Công đoạn này quyết định độ trong của đường. Sau đó, dung dịch được đun lên, lửa phải đều, người nấu không được rời tay.
Trong nồi đường đang sôi, người khuấy đường chú tâm vớt bọt, quan sát màu nước chuyển dần sang trong. Nhưng quan trọng nhất vẫn là lúc canh “độ”.
“Phải nhìn nước, nhìn lửa. Nếu chưa tới mà đổ khuôn thì đường không kết tinh. Còn quá lửa thì lại hỏng. Làm cái này chủ yếu là kinh nghiệm”, bà Dung nói.
Khi nước đường đạt, sẽ được đổ vào khuôn đã giăng sẵn những sợi chỉ mảnh. Từ đây, công việc gần như dừng lại, nhường chỗ cho thời gian.
Quá trình kết tinh kéo dài từ 10 - 15 ngày. Khi đường bám đều vào sợi chỉ, tạo thành những tinh thể trong, chắc, gọi là “đinh đường”, thì đó là mẻ đường đạt chất lượng. Đường phèn ngon là đường có “đinh” đẹp, trong và đều.
Đến khi đủ ngày sẽ tiến hành đục đường ra khỏi khuôn. Công đoạn này cũng cần sự khéo léo để giữ được những khối đường đẹp, không bị vỡ vụn.
Đến nay, những viên đường phèn, đường phổi bi từ căn bếp của bà Dung đã đi xa hơn, có mặt ở nhiều nơi. Năm 2025, sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.
Giữ nghề không có nghĩa là giữ nguyên cách làm cũ. Hiểu điều đó, bà Dung mạnh dạn đổi mới để nghề truyền thống có thể tồn tại trong thời đại mới. Bà đầu tư mở rộng cơ sở sản xuất lên 300 m², nâng năng lực lên 500 - 1.000 kg sản phẩm mỗi ngày.
Để làm ra những miếng đường phèn thơm ngon tạo nên nét đặc trưng của đường phèn Quảng Ngãi cần phải tỉ mỉ từ những công đoạn nhỏ nhất.
Đường được đóng gói cẩn thận trong túi zip, nhãn mác đầy đủ, đảm bảo an toàn thực phẩm và tính thẩm mỹ. Những thay đổi tưởng như nhỏ nhưng lại giúp sản phẩm truyền thống tự tin bước vào thị trường.
Những tinh thể đường phèn trong veo, lặng lẽ kết tinh qua ngày tháng. Cũng như cách bà Dung giữ nghề bền bỉ. Giữa bao đổi thay, vẫn có những vị ngọt không mất đi.
Thực hiện: B.MINH - B.NGUYÊN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét