Tại xã Chí Minh, cây cầu đá dài hơn 10 m, rộng khoảng 1,2 m, làm hoàn toàn bằng đá xanh tự nhiên nối thôn Hiền Sỹ với thôn Làng Vực vẫn được người dân gìn giữ như một dấu tích cổ xưa.
Các xã Chí Minh, Tứ Kỳ, Tân Kỳ, Đại Sơn, Lạc Phượng, Nguyên Giáp hiện còn giữ được 17 cây cầu đá. Tuy số nhịp cầu theo thời gian không còn đủ, song đây là những chứng tích đặc biệt về sự hưng thịnh một thời của vùng đất này.
Nhiều cây cầu đá ở khu vực Tứ Kỳ gắn với công đức của Bà Bổi Lạng - một nữ doanh nhân giàu có nổi tiếng thời chúa Trịnh Sâm, từng được phong là “Phú gia địch quốc”.
Cây cầu đá ở thôn Thái An, xã Tứ Kỳ được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVIII, dài 11,5 m, rộng 1,2 m, toàn bộ được ghép từ những khối đá xanh nguyên khối xếp khít lên nhau mà không cần dùng đến chất kết dính, thể hiện kỹ thuật xây dựng tinh xảo của người xưa.
Ngày nay, một cây cầu bê tông đã được xây dựng song song để phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của người dân địa phương, trong khi cây cầu đá cổ vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn.
Huyện Tứ Kỳ và Thanh Hà trước đây vốn là vùng sông nước với hệ thống sông ngòi dày đặc. Để thuận tiện đi lại, người dân ban đầu dựng cầu tre, cầu gỗ, nhưng theo thời gian đã thay thế bằng cầu đá để tăng độ bền vững.
Từ đó, hàng trăm cây cầu đá lớn nhỏ lần lượt hình thành, tạo nên nét riêng độc đáo cho vùng đất này.
Tính riêng trên địa bàn Thanh Hà và Tứ Kỳ trước đây, số lượng cầu đá xưa lên tới hàng trăm chiếc. Theo thời gian, nhiều công trình đã mất đi do chiến tranh, thiên tai và quá trình mở rộng hạ tầng, nhưng hiện nay hai địa phương vẫn còn lưu giữ khoảng 30 cây cầu đá, trong đó Thanh Hà còn 13 cầu và Tứ Kỳ còn khoảng 17 cầu.
Phần lớn những cây cầu đá này được dựng nên từ sự chung sức, góp tiền góp của của người dân địa phương. Đá được mua từ Kinh Môn hoặc Thanh Hóa rồi vận chuyển theo đường sông về làng, sau đó được các nghệ nhân chế tác, lắp dựng công phu. Nhiều hoa văn trên thân cầu được chạm khắc ngay tại nơi khai thác đá, phần còn lại do thợ thủ công trong vùng hoàn thiện, tạo nên những công trình vừa bền chắc vừa mang giá trị nghệ thuật đặc sắc.
Những cây cầu ấy không chỉ là phương tiện giao thông của một thời mà còn là dấu tích quý giá phản ánh kỹ thuật xây dựng, sự đóng góp của cộng đồng dân cư và nét đẹp văn hóa đặc sắc của làng quê đồng bằng Bắc Bộ qua nhiều thế kỷ.
ĐỖ TUẤN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét