11 thg 10, 2014

Những con đường mang tên chức sắc tôn giáo ở Sài Gòn

Đường phố thường mang tên những danh nhân lịch sử - văn hóa, hiếm có tên đường là tên những vị chức sắc tôn giáo (nhất là sau 1975). Thế nhưng hiếm không phải là không, ở TPHCM có những con đường mang tên của các vị chức sắc ấy.

Nhiều nhất là Phật giáo, điều này chắc không cần phải giải thích. Có lẽ quen thuộc nhất là những con đường Sư Vạn Hạnh, Thích Quảng Đức,,, có người còn kể tên Trần Nhân Tôn với giải thích rằng ông chính là Phật hoàng, Gần hơn, có Sư Thiện Chiếu (1898 - 1974), thế nhưng sát với thời nay nhất và đúng là một chức sắc cao cấp của Phật giáo chính là Ni sư Huỳnh Liên (1923 - 1987). Đường Ni sư Huỳnh Liên nằm ở quận Tân Bình.


Vậy có vị chức sắc công giáo nào được đặt tên cho đường phố TPHCM không? Có người cắc cớ nói đó là... Alexandre De Rhode, vì ông là giáo sĩ. Không, ý tôi muốn hỏi tên một vị chức sắc thời hiện đại kìa. Có đó bạn, đó là đường Nguyễn văn Bình. Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn văn Bình (1910 - 1995) là vị Tổng giám mục của Tổng giáo phận Sài Gòn (rồi sau đó là TPHCM) suốt từ 1960 đến 1995. Không có gì khó hiểu khi tên ông được đặt cho một con đường cạnh Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn.


Câu hỏi này sẽ khó hơn: Có vị chức sắc đạo Cao Đài nào được đặt tên cho đường phố Sài Gòn không? Đa số mọi người sẽ trả lời là Không. Nhưng thật ra là có! Đó là đường Cao Triều Phát. Ông Cao Triều Phát (1889-1956), là một chức sắc cao cấp của Cao Đài Minh Chơn ĐạoHội trưởng Cao Đài Cứu Quốc 12 phái hiệp nhất, Chưởng quản Cửu Trùng Đài Hội Thánh Cao Đài Duy Nhứt. (Trước 75 thì có đường Trình Minh Thế). Ông Cao Triều Phát còn là một nhân sĩ yêu nước, nên tên ông được đặt cho một con đường ở quận 7.


Và tiếp tục là câu hỏi:  Có vị chức sắc đạo Hòa Hảo nào được đặt tên cho đường phố Sài Gòn không? À, Sài Gòn có đường Hòa Hảo, nhưng ý tôi muốn hỏi là tên người kìa, có hay không nhỉ? Có thể gọi là có, đó là đường Huỳnh văn Trí. Ông Huỳnh văn Trí (1903 - 1979), còn được gọi là Mười Trí, thật ra không hẳn là chức sắc đạo Hòa Hảo, nhưng ông được giáo chủ Huỳnh Phú Sổ kết nghĩa anh em và vẫn được gọi là sư thúc Hòa Hảo. Ông nguyên là phó thủ lĩnh Bình Xuyên của một nhóm cướp nổi tiếng, Mặc dù vậy, ông là đảng viên đảng Công sản Việt Nam từ 1936 và đã hoạt động từ thời kỳ đó. Tên ông được đặt cho một con đường ở Bình Chánh.


Và bây giờ đến... Hồi giáo. Theo tôi biết thì không có vị chức sắc Hồi giáo nào được đặt tên đường ở Sài Gòn cả. Nhưng biết đâu lại có? Ai biết xin nói dùm nghe!

Phạm Hoài Nhân