2 thg 11, 2014

Đến 'Tiểu Vương cung Thánh đường' Phú Nhai

Đó là ngôi nhà thờ to nhất Đông Nam Á nằm ở xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định cách thủ đô Hà Nội khoảng 90km, nhà thờ Phú Nhai. 

Tôi để ý tới nhà thờ Phú Nhai không phải vì "nghe đồn" đó là ngôi nhà thờ to nhất Đông Nam Á mà ấn tượng vì một lý do hoàn toàn cảm tính khác, đó là người ta gọi nhà thờ Phú Nhai bằng một cái tên vô cùng đẹp đẽ: Tiểu Vương cung Thánh đường. 

Nhà thờ Phú Nhai nằm ở xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường. Nhà thờ gốc được xây dựng vào năm 1886 với phong cách kiến trúc Gothic mang đậm dấu ấn Tây Ban Nha, đến năm 1993, nhà thờ Phú Nhai được xây lại theo phong cách Gothic Pháp. 


Tiểu Vương cung Thánh đường là một tước hiệu mà nhà thờ Phú Nhai được giáo hoàng từ Tòa thánh Vatican phong. Theo các văn bản ghi chép tại nhà thờ Phú Nhai thì trên toàn thế giới, thiên chúa giáo đứng đầu là Vatican và 4 địa chỉ thiên chúa giáo lớn khác ở Roma-Italia gồm nhà thờ chính tòa Thánh Gioan Laterano, nhà thờ Thánh Phêrô, đền thờ Đức Bà Cả,thánh địa Thánh Phaolo Ngoại thành được gọi là các Đại Vương cung Thánh đường. Đây là 5 “đầu não” quan trọng nhất điều hành toàn bộ hệ thống thiên chúa giáo trên toàn thế giới. Sau 5 Đại Vương Cung Thánh Đường này là 1575 Tiểu Vương cung Thánh đường khác nằm rải rác ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới, 1575 Tiểu Vương cung Thánh đường này có trách nhiệm điều hành toàn bộ các nhà thờ thiên chúa giáo dưới quyền trong một phạm vi địa lý và giáo dân nhất định.

Theo Website của Ủy Ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam (ubdkcg.org.vn ), để trở thànhmột Tiểu Vương cung Thánh đường, nhà thờ đó phải là nhà thờ cổ kính được xây dựng từ lâu theo các kiến trúc cổ điển, to đẹp. Nhà thờ chỉ giành riêng cho việc thờ phụng, là nơi lưu giữ di hài các thánh nhân hay các hoạ phẩm, điểu khắc có giá trị nghệ thuật….Ngoài ra nhà thờ cũng phải có một ban lễ tân đủ sức đảm nhiệm việc phục vụ các lễ hội lớn vì Giáo hoàng chỉ hành lễ ở các Đại và Tiểu Vương cung Thánh đường. 

Nhà thờ Phú Nhai chính là 1 trong 1575 Tiểu Vương cung Thánh đường danh giá đó. 

Nhà thời được xây dựng lại có chiều dài 80m, rộng 27m và chiều cao 30m 

Tôi đến Tiểu Vương cung Thánh đường Phú Nhai vào một ngày trời đẹp nắng. Quả thật đó là một ngôi nhà thờ đẹp với lối kiến trúc Gothic cũng như một không gian kiến trúc được bố trí khá văn minh với hào nước xung quanh, cầu đá đặc trưng của vùng Nam Định, Ninh Bình dẫn qua hào nước vào sân trước của nhà thờ. 

Xung quanh sân, tường, vườn nhà thờ là rất nhiều điêu khắc mô tả lại các điển tích thiên chúa giáo công phu và đẹp mắt, phía trong trần nhà thờ, trên các cánh cửa gỗ, các bậc cửa ra vào cũng có vô vàn các tác phẩm điêu khắc gỗ tinh vi khác. 

Phía bên ngoài nhà thờ là một quần thể giáo dân được quy hoạch khá bài bản với một dãy phố chính lớn dẫn thẳng vào cổng nhà thờ càng làm cho vị trí của nhà thờ trở lên linh thiêng và hài hòa với cảnh quan xung quanh. Xa hơn nữa là các xóm làng với những trục đường lớn nhỏ đều hướng về nhà thờ. Xa hơn nữa là đồng xanh mây trắng gợi lên cảm giác vô cùng no đủ và yên bình của một giáo phận nổi tiếng ở Việt Nam, giáo phận Bùi Chu. 

Những bức tượng bên trong Nhà thờ Phú Nhai 

Bên trong Tiểu vương cung Thánh đường 

Có nhiều câu chuyện lịch sử liên quan tới nhà thờ Phú Nhai gắn liền với giáo phận Bùi Chu mà bạn có thể dễ dàng tìm thấy trên internet, người viết bài này là một người ngoại đạo nên không dám bàn sâu về tôn giáo, chỉ mạo muội viết về cảm xúc của mình khi tình cờ có dịp thăm thú nơi đây. Được biết hiện nay trên toàn thế giới có 1575 Tiểu Vương cung Thánh đường thì tại Việt nam-một đất nước nhỏ bé nằm ở vùng trũng Đông Nam Á và không phải là 1 nước theo thiên chúa giáo lại có tới 4 Tiểu Vương cung Thánh đường là Tiểu Vương cung Thánh đường Sài Gòn (nhà thờ Đức Bà), Tiểu Vương cung Thánh đường La Vang(Quảng Trị), Tiểu Vương cung Thánh đường Phú Nhai (Nam Định) và Tiểu Vương cung Thánh đường Sở Kiện( Hà Nội).

Trừ một số quốc gia có truyền thống theo đạo thiên chúa ở châu Âu như Ý, Pháp, Đức …và một số quốc gia thuộc địa khác thì Viêt Nam là một trong những nước có tỷ lệ người dân tham gia thiên chúa giáo khá đông ở châu Á.

Theo những ghi chép về quá trình du nhập Thiên chúa giáo vào Việt Nam thì đó là những năm đầu tiên của thế kỷ 16 ,khi đó các thầy tu, các nhà truyền giáo theo những con thuyền buôn của người Phương Tây chạy dọc theo bờ biển Việt nam và đem thiên chúa giáo đến với những người dân vùng ven biển. Điều này lý giải là cho tới ngày nay các vùng ven biển của Việt Nam có rất nhiều người theo thiên chúa giáo. Không khó để nhận ra đó là Nam Định, Quảng Bình, Quảng Trị, Nha Trang… với rất nhiều nhà thờ mọc lên sát biển.

Gạt ra ngoài những yếu tố chính trị và tôn giáo, với riêng tôi, nhà thờ Phú Nhai chỉ đơn giản là một ngôi nhà thờ đẹp. Cũng như bao ngôi nhà thờ khác trên thế giới bao la này, nhà thờ Phú Nhai cũng có những câu chuyện riêng của nó. 

Chỉ với cái tên “Tiểu Vương cung Thánh đường” với tôi đã đủ lôi cuốn rồi. 

Nguyễn Mạnh Hà - Ảnh: Internet