21 thg 10, 2015

Cá thác lác Gia An

Nói đến Gia An (Tánh Linh) là nói đến Biển Lạc. Biển Lạc là một từ địa phương, được người dân miền Trung, Nam bộ trong quá trình lưu lạc đến vùng đất mới đặt tên cho một cái hồ rộng như biển. Đến thời danh sĩ Việt Nam Nguyễn Thông (1827–1884) khi được triều đình nhà Nguyễn chấp thuận kế hoạch thám sát vùng La Ngư, Ba Dần (Hàm Tân mới, Tánh Linh và Đức Linh ngày nay) đã gọi Biển Lạc là Lạc Hải. 



Lạc Hải thời Nguyễn Thông bốn bề rừng nguyên sinh vây phủ. Trên là rừng xanh, bước xuống vài bước là nước, nước mênh mông. Ban ngày mặt nước xanh trong, đêm xuống thì lao xao cá nhảy. Trước năm 1980 của thế kỷ XX, Biển Lạc vẫn là địa danh đầy sức thu hút, gợi nỗi tò mò cho bao người. Thời đó, cá Biển Lạc được xe đò chở xuống bán tại La Gi, Phan Thiết… trong số đó ngon nhất là cá thác lác. Cá thác lác ăn phù du sinh vật trong hồ (rộng 1.000 ha khi nước cạn và khi nước đầy đến 3.000 ha, có phần giáp với huyện Đức Linh) nên khá béo và thơm thịt. Ngày nay cảnh quan hồ không còn như cũ, nước hồ cũng thấp đi vào mùa nắng, và do chỗ mất rừng, phù du sinh vật trong nước ít đi, song như là tặng phẩm của trời, cá thác lác Biển Lạc vẫn ngọt thịt và thơm. Hiện nay trong lòng hồ vẫn có không ít người làm bè nuôi cá và đánh bắt cá. Vào đầu mùa mưa, những người đánh bắt cá thường đánh được khá nhiều cá thác lác và đem bán ở chợ Gia An. Cá thác lác mua về, dùng dao mỏng xẻ dọc thân cá, rồi dùng muỗng cạo thịt, thêm gia vị trước khi giã nhuyễn sẽ trở thành một thực phẩm vừa ngon vừa bổ dưỡng. Có thể dùng thịt cá thác lác vò viên nấu cháo, chiên thành bánh chả. Mùa mưa này, biết chồng lam lũ, đi mưa về nắng, sức khỏe có phần giảm sút, người vợ yêu chồng, buổi sáng mua cá chuẩn bị sẵn, tối về nấu cho chồng một tô cháo cá, thêm hành tiêu và nhớ không quá đặc. Chồng ăn đến đâu, mồ hôi trán rịn ra đến đó, chẳng mấy chốc thì khỏe trở lại. Chính vì vậy mùa này ở Gia An có rất nhiều chị mua cá thác lác gởi đi xa cho bà con, cũng như nấu cho chồng con mình thưởng thức.

Mùa mưa đang tới, ai về Gia An xin hãy tìm mua cá thác lác!

Trần Thị La Gi