Hồi sinh nghề làm gốm gọ

Nằm về phía Tây Bắc Quốc lộ 1A, dưới chân đồi Ngọc Sơn, trên dải đất Nai Hoa, bên dòng sông Luỹ, thôn Bình Đức (còn gọi là làng Gốm Gọ) xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng từ lâu được biết đến như cái nôi của nghề gốm Chăm truyền thống. Nơi đất, lửa, nước hòa vào nhau dưới bàn tay khéo léo của nghệ nhân Chăm để tạo nên những sản phẩm mộc mạc mà thấm đẫm văn hóa dân tộc.

Công đoạn đưa sản phẩm gốm gọ đã nung đủ lửa ra ngoài

Đình Nhị Châu ở phường Hải Dương

Di tích lịch sử văn hóa đình Nhị Châu, nơi tôn thờ hai vị Thành hoàng là Mai Ngô và Mai Độ, hai anh em có công lớn giúp vua Trần Nhân Tông lãnh đạo quân dân Đại Việt đánh thắng giặc Nguyên Mông xâm lược lần thứ 3 (năm 1288).

Đình Nhị Châu (nay ở phường Hải Dương, thành phố Hải Phòng), nơi tôn thờ nhị vị Thành hoàng là Mai Ngô và Mai Độ.

Bảo vật quốc gia ở chùa Giám

Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám, xã Cẩm Giang (Hải Phòng) được nhiều người biết đến không chỉ là một cối kinh Phật mà còn là tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu của kiến trúc dân gian.

Tòa Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám được công nhận là bảo vật quốc gia. ẢNH: THÀNH CHUNG

Cổ kính đình làng Phong Lâm

Giữa không gian làng quê yên ả, đình Phong Lâm (xã Gia Phúc, Hải Phòng) toát lên vẻ trầm mặc với mái ngói rêu phong, hàng cột gỗ lim vững chãi và những đường chạm khắc tinh xảo.

7 tấm bia cổ được lưu giữ tại đình Phong Lâm.

Đình Phong Lâm được khởi dựng từ khá sớm, ban đầu có quy mô nhỏ, đến thời Nguyễn xây dựng lại khang trang. Văn bia hiện còn tại di tích cho biết vào các năm Kỷ Mùi (1859), Thành Thái 5 (1893) và Hoàng triều Duy Tân (1907 - 1916), nhiều người dân trong làng đóng góp tiền, ruộng trùng tu ngôi đình.

Tấm bia đá trên lưng rùa ở chùa Gò Kén

Bước vào chùa Gò Kén, ta sẽ thấy ngay trong sân chùa trước chánh điện một con rùa mang bia đá trên lưng.

Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Điều lạ là trên bia ngoài một số chữ Hán như thường thấy trong các công trình tín ngưỡng cổ, người ta lại thấy những chữ tiếng Pháp. Bia này là gì và những chữ trên đó có ý nghĩa gì?

Quả bầu khô và ẩm thực Tây Nguyên

Nếu cây lúa rẫy là nguồn lương thực chủ lực của đồng bào miền núi, thì các loại bầu, bí, dưa, cà… lại là nguồn thực phẩm thiết yếu gắn bó với đời sống hằng ngày. Trong đó, quả bầu không chỉ được dùng làm món ăn mà còn mang nhiều công dụng trong sinh hoạt và đặc biệt giữ vị trí quan trọng trong văn hóa ẩm thực của hầu hết các dân tộc ở dãy Trường Sơn - Tây Nguyên.

Vỏ quả bầu khô gác bếp

Cúng vía bếp - Nghi lễ quan trọng của người Mường

Nằm trong chuỗi hoạt động tháng “Tết bản làng” trong tháng 1 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP. Hà Nội), đồng bào dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ vừa tổ chức tái hiện tục cúng vía bếp - một trong những nghi lễ dân gian quan trọng, mang đậm yếu tố tâm linh trong đời sống tinh thần của người Mường.

Mâm cúng vía bếp của đồng bào Mường

Tục cúng vía cho bếp (Khồông bếp) là nghi lễ quan trọng khi sửa bếp của người Mường. Đây không chỉ đơn giản là việc sửa sang lại nơi nấu nướng, mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc bởi người Mường coi bếp lửa như linh hồn của ngôi nhà, bảo vệ gia đình, mang lại sự ấm no, thịnh vượng và xua đuổi tà khí.

Xăng Khan đậm bản sắc văn hóa đồng bào Thái

Lễ Xăng Khan là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An. Với người Thái, đây không chỉ là một lễ hội mà chính là không gian văn hóa để con người bày tỏ lòng biết ơn thần linh, tổ tiên và tri ân những người làm nghề mo.

Theo các già làng và thầy mo, Lễ hội Xăng Khan đã tồn tại từ rất lâu đời, khi đất trời còn hoang sơ thì Xăng Khan đã hiện hữu trong đời sống cộng đồng người Thái. Lễ hội gắn chặt với lịch sử hình thành bản làng và sự phát triển của đồng bào Thái ở xứ Nghệ.

Xăng Khan là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.

Thung Nham - Xứ sở chim trời giữa lòng di sản Ninh Bình

Vào mùa cao điểm sinh sản, từ tháng 8 đến tháng 4 âm lịch, số lượng chim tại Vườn chim Thung Nham lên tới hàng chục nghìn cá thể. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Khi nhắc đến Ninh Bình, người ta thường nghĩ ngay đến Quần thể danh thắng Tràng An hùng vĩ, những cánh đồng lúa xanh mướt hay vẻ đẹp trầm mặc của cố đô Hoa Lư. Tuy nhiên, ẩn mình giữa lòng di sản thiên nhiên và văn hóa thế giới ấy còn tồn tại một "xứ sở" diệu kỳ, nơi hàng ngàn loài chim hội tụ, cất cánh bay lượn giữa không gian núi non trùng điệp - đó chính là Vườn chim Thung Nham.

Nằm trong Khu du lịch sinh thái Thung Nham, thuộc phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Vườn chim Thung Nham không chỉ là một điểm đến hấp dẫn mà còn là "lá phổi xanh", là minh chứng sống động cho sự đa dạng sinh học của vùng đất này. Được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, Quần thể danh thắng Tràng An nay càng thêm phần phong phú với sự hiện diện của một trong những vườn chim tự nhiên lớn nhất miền Bắc.

140 năm Phong trào Cần Vương (1885 - 2025): Khởi nghĩa Hương Khê và thủ lĩnh Phan Đình Phùng

Phan Đình Phùng, hiệu Châu Phong, tự Tôn Cát, sinh năm 1847 tại làng Đông Thái, xã Yên Đồng, H.La Sơn, phủ Đức Thọ (nay thuộc xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) trong một gia đình nổi tiếng thi thư, có tới mười hai đời nối nhau đỗ đạt và ra làm quan.

Một người cương trực

Năm 29 tuổi (1876), Phan Đình Phùng thi đỗ cử nhân khoa Bính Tý, năm sau (1877) đỗ Tiến sĩ.

Phan Đình Phùng ra làm quan, nhanh chóng được triều đình nhà Nguyễn bổ nhiệm vào các chức vụ quan trọng. Do đức tính liêm khiết và cương trực, ông được vua Tự Đức cho giữ chức Ngự sử tại Đô sát viện, một vị trí có quyền chỉ trích các quan lại đồng liêu, dẫn đến việc loại bỏ được nhiều kẻ bất tài, tham nhũng. Vua Tự Đức đã từng khen ngợi: "thử sự cửu bất phát, phùng Phùng nải phát" (việc này đã lâu không ai phát giác ra, nay gặp Phùng mới phát hiện được).

Năm 1884, Phan Đình Phùng được bổ nhiệm làm Tham biện Sơn phòng Hà Tĩnh.

Chân dung Phan Đình Phùng. Ảnh: TL