Độc đáo làng “cao niên” Triêm Tây

Từ phố cổ Hội An qua cầu Cẩm Kim, chúng tôi gặp ngay con đường men theo lạch nước Bến Quế dẫn vào thôn Triêm Tây. Một miền xanh mát hiện ra bên bến sông quê. Dưới hàng tre lao xao gió, những ngôi nhà mái ngói ẩn hiện bên những lối đi có tên Chè Tàu, Me Xanh…

Mới chỉ ba năm trước, làng Triêm Tây (xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) còn đứng trước nguy cơ bị xóa tên trên bản đồ hành chính do nạn sạt lở quá dữ dội, may nhờ một kiến trúc sư Việt kiều Pháp tiếc ngôi làng xinh đẹp nên đã làm kè sinh thái bảo vệ Triêm Tây trước những con nước lớn. Tiếp đó, UNESCO và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đã phối hợp đào tạo cho dân làng những kỹ năng cần thiết để phát triển bền vững du lịch cộng đồng. Cũng như phần lớn làng mạc miền Trung, Triêm Tây chỉ còn người già vì giới trẻ đã ra thành phố gần hết. Nhưng không sao, du khách nước ngoài lại tỏ ra thích thú khi được các lão nông tri điền dẫn đi thăm thú.

Làng nhìn từ trên cao

Thành cổ Ngọc Vừng có từ thời Nguyễn

Sở dĩ phải khẳng định như vậy, khơi lại vấn đề bởi vì lâu nay, nhiều người quen gọi là thành nhà Mạc mà không có một căn cứ lịch sử nào.

Di tích thành cổ Ngọc Vừng có tên cổ là Bảo Tĩnh Hải (đồn Tĩnh Hải), nằm ở ven bãi biển Trường Chinh thuộc thôn Bình Ngọc, xã Ngọc Vừng (huyện Vân Đồn), cách thị trấn Cái Rồng 29 km, cách thành phố Hạ Long 34 km.

Các bản vẽ mặt bằng, mặt cắt ngang và mặt đứng của Thành cổ Ngọc Vừng. 

Ti Tốp – Hòn đảo ghi dấu tình hữu nghị Việt – Nga

Là một hòn đảo nằm trên Vịnh Hạ Long, từ lâu Ti Tốp đã trở thành một trong những điểm du lịch hấp dẫn nhất được nhiều du khách lựa chọn trong hành trình tham quan Vịnh của mình.

Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, sơn thủy hữu tình, đảo Ti Tốp là nơi ghi dấu tình hữu nghị Việt - Nga. Tên hòn đảo này là do Bác Hồ đặt theo tên nhà du hành vũ trụ người Nga: Ghéc - Man Ti Tốp, nhân dịp ông cùng Bác Hồ đến thăm Vịnh Hạ Long và dừng chân tại đảo vào năm 1962.

Du khách tham quan tượng đài Anh hùng vũ trụ G.M Ti Tốp trên đảo Ti Tốp, Vịnh Hạ Long. 

Sông Moóc - "Sa Pa thu nhỏ"

Nằm ở lưng chừng núi, bản Sông Moóc, xã Đồng Văn (huyện Bình Liêu) được bao bọc bởi núi cao, mây phủ, chập chùng ruộng bậc thang dát một màu lúa chín, thấp thoáng những ngôi nhà cổ và thác nước hiền hòa xa xa... Cảnh quan trong lành, yên bình, hoang sơ đặc trưng này, được du khách, "phượt thủ" ví là "Sa Pa thu nhỏ" của vùng cao Bình Liêu.

Sông Moóc, "bản lưng chừng núi..." với cảnh quan nên thơ, không khí trong lành. 

Bản Sông Moóc có diện tích tự nhiên trên 375ha. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp là 69ha. Nằm ở độ cao trên 1000m, toàn bộ bản nằm trên sườn hệ thống núi Phiêng Chè-Cao Ba Lanh. Do đó, bản Sông Moóc phân hóa độ cao rõ rệt, nơi thấp nhất chỉ cao hơn mực nước biển khoảng 300m, nhưng nơi cao nhất lại hơn mực nước biển trên 700m.

Da trâu gác bếp - món ăn lạ lùng của Hòa Bình

Nói tới các món ăn từ trâu, thường người ta chỉ nghĩ tới thịt trâu tươi hoặc thịt trâu gác bếp,… Nhưng chẳng mấy ai biết rằng, da trâu cũng được coi là đặc sản của người Mường ở Hòa Bình. Nếu có dịp được thưởng thức canh da trâu hay nộm da trâu, chắc hẳn thực khách nào cũng thốt lên lời khen ngợi.

Chính bởi đặc điểm dai, cứng và đanh, nên da trâu thường được biết đến là nguyên liệu làm mặt trống. Thế nhưng, qua bàn tay chế biến khéo léo của người Mường, da trâu lại có vị giòn, đậm đà rất ngon.

Sau khi làm thịt những chú trâu, bà con người Mường thường giữ lại phần da, làm sạch lông rồi xiên vào que và treo lên gác bếp. Miếng da trâu được hun khói trong vài tháng, bám màu khói của các loại củi gỗ nên đen sì, cứng và khô. Thoạt đầu, nhìn những miếng da trâu gác bếp ấy, chẳng ai nghĩ đó lại là đặc sản của vùng cao. 

Tuy được gác trong bếp nhiều tháng nhưng da trâu vẫn giữ được vị đặc trưng. 

Phiêu diêu đỉnh đèo

Với nhiều người, Mã Pí Lèng là con đèo hiểm trở nhất, hoặc ít nhất là một trong "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam (gồm: Mã Pí Lèng, Pha Đin, Khau Phạ và Ô Quy Hồ). Hiểm trở nhất, chứ không phải dài nhất, vì Mã Pí Lèng "chỉ" dài 20 km (dài nhất là đèo Khánh Vĩnh nối Nha Trang và Đà Lạt, 33 km). Hiểm trở, vì phải lên nhiều dốc thật cao, qua nhiều cua thật gắt. Kỳ vĩ,vì giữa cao nguyên đá chập chùng, mây ở dưới chân, nhìn xuống là vực sâu thăm thẳm lởm chởm đá tai mèo.

Một đoạn đèo Mã Pí Lèng. Ảnh: PHN

Về nơi còn lưu giữ tục nhuộm răng đen

Là một trong những bản đầu tiên của cả nước được đón nhận danh hiệu văn hóa, đến nay bản Bộng vẫn còn lưu giữ được những nét đẹp cổ truyền, trong đó có tục nhuộm răng đen. 

Bà con dân tộc Thái ở bản Bộng, xã Thành Sơn (Anh Sơn) vẫn còn lưu giữ được những ngôi nhà sàn cổ. Ảnh: Công Khang

Từ ngã ba Cây Chanh – nơi dòng sông Con hòa vào sông Cả (sông Lam), men theo con đường gập ghềnh tiến vào thung lũng Thành Sơn (Anh Sơn). Từ trung tâm xã qua chiếc cầu treo bắc qua sông Con, phía bên kia là bản Bộng. Con đường dẫn về bản thấp thoáng bóng cây cọ và những ngôi nhà sàn cổ kính. Trước mái hiên, những cụ già ngồi nhai trầu bỏm bẻm, lưng địu cháu nhỏ, tay thoăn thoắt với xe chỉ và con thoi.

Độc đáo giàn phơi lúa rẫy của đồng bào vùng cao .

Những chiếc giàn phơi lúa rẫy từng gắn bó với cuộc sống nương rừng của người vùng cao. Sau khi gặt về người ta xếp lên giàn phơi chờ cho khô hẳn mới chuyển vào kho.

Một chiếc kép hình thang ngược của người dân bản Na Khốm, xã Yên Na, huyện Tương Dương. Ảnh: Hồ Phương 

Bản Na Khốm xã Yên Na huyện Tương Dương là bản Thái cổ có lịch sử hàng trăm năm, nơi có nhiều người từng là chức sắc thời phong kiến nay vẫn sống chủ yếu nhờ nghề làm rẫy.

Ngọt lịm mùa 'hồng ngâm' ở ngoại ô thành Vinh

Các xã vùng ngoại ô thành phố Vinh như Nghi Ân, Nghi Đức đang vào mùa hồng. Những cây hồng đã được trồng lâu năm được nhiều người ưa thích bởi vị ngọt thơm.

Tháng 9 âm lịch hàng năm, tại xã Nghi Ân, Nghi Đức (ngoại ô thành phố Vinh), những vườn hồng bắt đầu đến mùa chín độ. Người dân nơi đây trồng chủ yếu 2 loại hồng vuông và hồng trứng. Trong ảnh, những quả hồng vuông đã bắt đầu ngả màu vàng, loại hồng này sẽ ăn ngon và ngọt nếu được ngâm với nước lã chứ không phải chín cây. Ảnh: Thiên Thiên

Hương vị tuổi thơ trong chén chè huỳnh tinh

Được dịp về quê, cô bạn ở Sài thành có hỏi bột huỳnh tinh là gì? Nghe nói bột này ăn mát nên cô ấy muốn kiếm một ít cho đứa con nhỏ ăn dặm. Bỗng dưng việc tìm bột huỳnh tinh hay còn gọi là mì tinh cho cô bạn, vô tình gợi lại cho tôi nhớ một thời thơ ấu cùng chén chè huỳnh tinh của mẹ.

Tôi còn nhớ như in, để có được mẻ bột huỳnh tinh thơm tho, trắng mịn rất công phu. Mẹ tôi đào củ huỳnh tinh trồng sau vườn nhà, chọn những củ già, xay thành bột, cho nước và bột vào chậu, ngâm một đêm cho tinh bột lắng xuống, kết tinh lại dưới đáy chậu, hôm sau mang bột ra phơi nắng đến khô.

Củ huỳnh tinh được mẹ chế biến thành món chè hấp dẫn trong ký ức tuổi thơ tôi.