30 thg 6, 2015

Độc đáo lễ cúng nhà Gươi giữa núi rừng Trường Sơn

Đối với đồng bào Cơ Tu, nhà Gươi là nơi hết sức quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh của làng. 

Nhà Gươi của đồng bào Cơ Tu ở thôn Aréc 1, xã A Vương, H.Tây Giang, Quảng Nam 

Và đây cũng chính là nơi gìn giữ, lưu truyền các tập tục của đồng bào Cơ Tu; phổ biến các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và cũng là nơi tiếp đón khách quý của làng... 

Được tách ra từ thôn Aréc (xã A Vương, H.Tây Giang, Quảng Nam) thành 2 thôn: Aréc 1 và Aréc 2, nên ở làng mới, người dân thôn Aréc 1 phải làm lại nhà Gươi. Ngoài tiền hỗ trợ của chính quyền địa phương, thì tất cả con dân trong làng đều góp công, góp của để làm cho nhà Gươi của làng mình to và đẹp hơn. 

Việc làm nhà Gươi theo già làng ở đây kéo dài khá lâu vì phải vào rừng chọn cây, chọn ngày đốn hạ, rồi khởi công, dựng cột, lợp mái... Mỗi khâu, mỗi hạng mục đều được làm một cách tỉ mỉ, cẩn trọng từng họa tiết. Nhà Gươi nằm ở trung tâm của làng và thường được dựng ngay sát nhà của già làng để tiện việc chăm nom. 

Hôm đoàn chúng tôi đến thôn Aréc 1 cũng là lúc làng này đang tổ chức cúng nhà Gươi mới. Lễ cúng trang trọng với nhiều thức cúng được chính tay người dân trong làng bắt về từ những con suối chảy qua làng, từ những cánh rừng hay nương rẫy của đồng bào... 

Theo tập tục bao đời, muốn giết gà, mổ heo thì già làng phải đưa cả gà hay heo vào bàn thờ đặt giữa nhà Gươi lạy xin tổ tiên. Nếu tổ tiên đồng ý thì mới... cắt tiết. Sau đó, từng món sẽ được dọn lên cúng. Trong lễ cúng có đánh chiêng, trống rất sôi động. 

Chuẩn bị gạo nếp để làm các món ăn 










Các món ăn truyền thống của đồng bào Cơ Tu được bày biện lên nhà Gươi cúng tổ tiên trước khi dọn đãi khách 


Làm gà, heo đều phải cúng khi con vật còn sống trước khi giết mổ 


 Đánh trống, chiêng để tổ tiên chứng giám 

Mâm cúng nhà Gươi của đồng bào Cơ Tu ở trên đỉnh Trường Sơn hùng vĩ 

Bài, ảnh: Hữu Trà