Hằng năm, lễ hội thường được tổ chức vào khoảng tháng 2–3 dương lịch, trước hoặc ngay sau Tết Nguyên đán, do già làng cùng những người có uy tín trong sóc bàn bạc, thống nhất. Tùy điều kiện từng nơi, lễ vật được chuẩn bị chu đáo với rượu cần, đầu heo, cơm lam, thịt nướng, xôi lá, cá lóc, cùng nhiều sản vật đặc trưng. Đặc biệt, trên cây nêu, biểu tượng trung tâm của lễ hội, treo quả bầu khô, gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, nhẹ nhàng cho mỗi gia đình.
Người Xtiêng chuẩn bị lễ vật dâng cúng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân, với các sản vật truyền thống được bày biện trang trọng.
Lễ vật cúng được chuẩn bị công phu, gồm thịt, cơm lam, cá nướng… thể hiện lòng thành kính dâng lên các vị thần linh.
Thanh niên Xtiêng tham gia rước lễ và chuẩn bị cây nêu – biểu tượng tâm linh quan trọng trong nghi lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân.
Ngay từ sáng sớm ngày diễn ra lễ, các già làng tiến hành dựng cây nêu lớn giữa sân và cây nêu nhỏ đặt trong thúng lúa, mở đầu cho chuỗi nghi thức. Trước lễ chính, đồng bào thực hiện nghi thức cúng tại nhà kho lúa, cầu mong mùa màng bội thu, lúa đầy kho, đầy bồ. Các nghi thức được tổ chức tại nhiều không gian như nhà dài, nhà chòi, nhà kho lúa và sân lễ hội, đảm bảo đúng phong tục truyền thống.
Chủ tế chuẩn bị các nghi thức trước giờ hành lễ.
Già làng dẫn đầu đoàn rước lễ từ nhà già làng và người dân mang lễ vật tiến về nhà dài cộng đồng.
Nghi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, linh thiêng, với sự tham gia của chủ tế và các già làng.
Trong không khí rộn ràng của tiếng cồng chiêng, tiếng trống vang vọng núi rừng, nghi lễ chính được cử hành trang nghiêm. Chủ tế cùng các già làng thay mặt cộng đồng dâng lễ, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, con người khỏe mạnh, cuộc sống ấm no. Những lời khấn mộc mạc nhưng chứa đựng niềm tin sâu sắc vào sự che chở của thần linh.
Già làng và chủ tế thực hiện nghi thức cúng cầu an cho gia đình.
Chủ tế trao vòng tay may mắn cho người tham gia sau nghi lễ, gửi gắm lời chúc bình an, sức khỏe đầu năm.
Trước đó, người dân trong bon (buôn) đã tất bật chuẩn bị cho ngày hội. Từ già trẻ, trai gái đều khoác lên mình trang phục truyền thống, đeo trang sức bạc, cùng hội tụ về không gian lễ hội trong niềm hân hoan. Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi nổi với các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ và trải nghiệm ẩm thực, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Đội cồng chiêng và đội tế lễ đi ba vòng quanh sân, vừa diễn tấu vừa thực hiện các điệu múa truyền thống hầu Mây Gru trong không gian lễ hội.
Việc duy trì và tái hiện nghi lễ cầu phúc, cầu an không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Xtiêng, mà còn mở ra cơ hội để du khách tiếp cận, khám phá đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng. Qua đó, những giá trị truyền thống tiếp tục được lan tỏa, bồi đắp trong dòng chảy văn hóa đương đại.
Khánh Linh
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét