20 thg 1, 2015

Độc đáo câu cá bằng chai

Thông thường, câu cá thì phải có cần, dây nhợ, mồi và lưỡi câu. Tôi biết, có hai nơi là Phan Thiết và Đà Nẵng, câu cá không có cần câu, “lưỡi” và mồi câu rất lạ. Nói là lạ vì mồi là bột mì. Thay cho lưỡi câu là chai nhựa. Cách này chỉ dùng để câu cá đối.

Cá đối thường sống thành đàn, nhiều nhất là vùng nước lợ, đặc biệt ở cửa sông. Cá đối chỉ ăn tảo, trầm tích nên không thể câu bằng mồi sống. Thông thường, cá cỡ hai ngón tay, dài khoảng 15cm. Trước đây, bắt cá đối thường dùng lưới là chủ yếu.

Dân Đà Nẵng “câu” cá đối bằng chai hoặc hộp nhựa hình ống, đường kính chừng 5 - 7cm, một bên dùi lỗ để buộc dây cước nối với cần. Mồi là nhúm bột mì, loại thức ăn mà cá đối rất ghiền. Nghe mùi thơm của bột, cá tranh nhau lủi vào, lọt thỏm. Thấy động, người câu kéo cần lên là trúng phóc, không chạy đi đâu được vì cá đối không biết “cài số de” như nhiều loài cá khác. Loại câu này không cần học, chỉ nhìn qua thao tác là có thể hành nghề và kiếm cá dễ dàng, ai cũng câu được. Thời điểm tốt nhất để "hành nghề" là xế chiều. 




Dân Phan Thiết cũng câu bằng chai nhưng có chút khác biệt: là các loại chai nước suối, nước ngọt bằng nhựa PET; cắt làm đôi, lấy phần trên, nắp vặn chặt; cổ chai đựng bột nhử cá. Hai bên thành chai có đục lỗ để buộc dây câu. Cách làm này giúp chai dễ chìm khi ngập nước và giữ thăng bằng tốt hơn.

Chiều chiều, dọc bờ sông Cà Ty (còn gọi là sông Mương Mán) hay sông Phú Hài, có nhiều dân địa phương, du khách, thi thoảng có cả người nước ngoài hào hứng câu cá bằng chai. Mới nhìn cứ tưởng họ nghịch nước: dùng tay thả dây xuống bờ sông, giật, kéo chai lên, đổ nước vào thùng… chơi. Đến gần, mới hay họ đang câu cá bằng chai, rất độc đáo. Đảm bảo, ai câu cũng có cá chứ không khó khăn và điệu nghệ như câu cá bình thường. Nửa giờ là có cá đối nhậu lai rai. Cách câu này không phá sức hoặc làm tổn thương cá nên cá sống lâu hơn.

Cuối thu, đầu đông là mùa cá đối đẻ trứng. Dân sành ăn không thể bỏ qua món cá đối trứng còn nhảy đành đạch, bỏ lên bếp than nướng mộc rồi chấm muối ớt, tương hoặc nước mắm giằm ớt thì ngon điếc mũi. Cá đối có thể kho cà chua, kho thơm, kho dưa chua, kho cải chua… cho nhừ rồi ăn cả xương. Các món riêu cá đối, chiên xù, hấp cách thủy cuốn bánh tráng cũng không thể bỏ qua. Nhớ là phải ăn cả đầu vì “Bán ruộng đầu cầu, ăn đầu cá đối”.

Đi nhiều nước, chưa thấy nơi nào có sáng kiến câu cá bằng chai độc đáo như ở Việt Nam. Các công ty lữ hành đang rục rịch đưa vào tour chương trình mới “Thi câu cá bằng chai”, “Thi chế biến món ngon từ cá đối”... Du khách có thể quây quần hát hò rồi thưởng thức các chiến lợi phẩm tự chế biến, còn gì thú vị hơn.

NGUYỄN VĂN