Mật ngữ 200 năm tuổi của ngôi làng ngoại thành Hà Nội

Ngoài tiếng phổ thông, người làng Đa Chất, xã Đại Xuyên (huyện Phú Xuyên cũ) có một ngôn ngữ riêng với hàng nghìn từ lóng từng giúp giữ bí mật nghề đóng cối tre.

Bên dòng sông Nhuệ, những quán nước ở làng Đa Chất, xã Đại Xuyên thi thoảng lại vang lên những cuộc hội thoại lạ lẫm. Người lạ nghe cảm giác như "tiếng nước ngoài", nhưng lại phát ra từ những nông dân thuần hậu. Đó là "Tõi Xưỡn" - thứ tiếng lóng độc nhất vô nhị của vùng đất này.

"Dân làng tôi không học sách vở, chỉ truyền khẩu để giữ nếp", ông Nguyễn Văn Nghinh, 67 tuổi, một trong những người thạo "Tõi Xưỡn" nhất làng, mở đầu câu chuyện. Thứ tiếng này ngấm vào máu thịt ông từ thuở bé, khi theo cha chú đi đóng cối khắp các tỉnh phía Bắc.

Ông Nguyễn Văn Phường, 66 tuổi, người làng Đa Chất đang đọc sách tài liệu về ngôn ngữ của làng, tháng 1/2026. Ảnh: Quỳnh Nguyễn

Hai an toàn khu - một dòng lịch sử

Trong thế kỷ XX, An toàn khu (ATK) Định Hóa và ATK Chợ Đồn là những địa danh lịch sử, biểu tượng của ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và niềm tin tất thắng của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù lớn mạnh. Trải qua thời gian, hai vùng đất từng là “Thủ đô kháng chiến” và phòng tuyến vững chắc của cách mạng nay lại tiếp tục song hành trong một chặng đường mới - chặng đường bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử gắn với phát triển bền vững trong không gian tỉnh Thái Nguyên sau sáp nhập.

Nhân dân đến tham quan, dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích lịch sử sinh thái ATK Định Hóa.

Ngôi làng 'cổ tích' của người tí hon ở Đà Lạt

Rũ bỏ mặc cảm ngoại hình, những người cao chưa đầy một mét tìm thấy cuộc đời mới khi hóa thân thành cư dân ngôi làng cổ tích dưới chân đồi ở Tà Nung.

Qua cánh cổng gỗ dẫn xuống thung lũng, một thế giới khác mở ra với những ngôi nhà mái cỏ thấp. Đầu làng, "chàng thợ rèn" Nguyễn Văn Lợi vung búa tạ giáng xuống đe. Dù chỉ là đạo cụ, cú gồng mình của chàng trai cao 90 cm khiến du khách thích thú. Cách đó vài bước, hai người chị của Lợi trong trang phục nông dân đon đả mời trà, thân hình nhỏ bé lọt thỏm giữa những ổ bánh mì khổng lồ.

Những người tí hon tại ngôi làng hobbit ở Tà Nung, Đà Lạt tổ chức sinh nhật cho chị Tình năm 2024. Trong hình là Hiền, Hưng, Lợi, Tình, Hằng (từ phải qua). Ảnh: GOD Valley

Bản 'cổ tích giữa lưng chừng trời' ở Lai Châu, hoa đào, hoa cải nở đẹp như tranh

Ở xã Tả Lèng, tỉnh Lai Châu, nơi cách Hà Nội hơn 400 km, cách Sa Pa khoảng 50 km, có một bản làng người Dao nhỏ, nằm nép mình bên sườn núi, mang vẻ đẹp bình yên và nên thơ giữa bạt ngàn mây trời, núi non trùng điệp vùng Tây Bắc.

Đó là Sì Thâu Chải, nơi còn được cộng đồng mê du lịch gọi là "bản chữa lành", "bản cổ tích".

Bản nhỏ này là nơi sinh sống của hơn 60 hộ dân tộc Dao, nằm cheo leo ở độ cao gần 1.500 m so với mực nước biển. Đứng từ trên điểm cao của bản, du khách có thể phóng tầm mắt chiêm ngưỡng toàn cảnh thị trấn Tam Đường (cũ), những dãy núi trập trùng hay biển mây trắng muốt.

Năm 2024, du lịch cộng đồng bản Sì Thâu Chải được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh, trở thành điểm đến lý tưởng trên bản đồ du lịch Lai Châu.

Bản du lịch cộng đồng Sì Thâu Chải là nơi nhiều du khách ưu ái gọi là "bản cổ tích". Ảnh: Lê Thu Thảo

Du khách thích thú khám phá hang động Tiên Cá trong lòng đất ở Ninh Bình

Động Tiên Cá mang vẻ đẹp bí ẩn và huyền ảo uốn lượn trong lòng núi đá vôi, là điểm đến đang được nhiều du khách trong nước và quốc tế lựa chọn tham quan, khám phá.

Để xuống động Tiên Cá trong lòng đất, du khách phải vượt qua cây cầu sắt

Động Tiên Cá là hang động xuyên thủy mang đặc điểm hang động karst (đá vôi) nằm trong khu du lịch Thung Nham (Ninh Bình). Động có chiều dài hơn 500 m, nơi rộng nhất khoảng 40 m, nơi cao nhất 30 m, tạo nên không gian kín gió, hoang sơ và đầy hấp dẫn.

Làng hoa giấy đẹp mê ở Vĩnh Long dịp giáp Tết, khách vượt xa tới check-in

Khung cảnh tràn ngập màu sắc rực rỡ ở làng hoa giấy Phú Sơn (Vĩnh Long) thu hút đông đảo du khách tới tham quan, chụp hình trong những ngày cận kề tết Nguyên đán 2026.

Nằm bên dòng sông Cái Lách hiền hòa, làng hoa giấy Phú Sơn thuộc xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long (xã Phú Sơn, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre cũ) nổi lên như một điểm đến đầy sức hút với du khách gần xa.

Ngôi đền nghìn năm tuổi thờ 'ngựa thần', nổi tiếng linh thiêng ở Hà Nội

Là nơi trấn giữ phía Đông kinh thành Thăng Long xưa, đền Bạch Mã mang vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm, cùng nhiều câu chuyện văn hóa - lịch sử gắn liền với Thủ đô Hà Nội.

Đền Bạch Mã tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, giữa khu phố tấp nập người qua lại. Bước chân qua cổng đền, du khách sẽ đi vào không gian tĩnh mịch, trong lành, tách biệt hẳn với sự ồn ào, nhộn nhịp bên ngoài.

Đây là nơi nhiều người dân, du khách lựa chọn ghé đến trong những ngày đầu năm mới Bính Ngọ 2026 để cầu bình an, may mắn.

Ngôi đền nằm tại khu vực trung tâm phố cổ, có đông du khách ghé thăm. Ảnh: Nguyễn Huy

'Xuyên không' ở ngôi làng cổ Hà Nội, nơi thời gian như ngủ quên

Cách trung tâm Hà Nội không xa, có những ngôi làng cổ dường như “ngủ quên” giữa nhịp sống hiện đại - nơi du khách có thể tìm kiếm cảm giác bình yên, đầy hoài niệm.

Trong kỳ nghỉ tết Nguyên đán Bính Ngọ, du khách có thể dành thời gian ghé thăm những ngôi làng cổ Hà Nội, không chỉ để săn những khung hình đẹp, đậm màu thời gian, mà còn lắng nghe và cảm nhận những câu chuyện văn hóa, nếp sống xưa vẫn âm thầm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Vùng đất Hóa An xưa và nay

Phường Hóa An (TP. Biên Hòa) xưa thuộc làng Tân An và thôn Tân Hóa. Năm 1899, thôn Tân Hóa và làng Tân An sáp nhập thành làng Hóa An (Tổng Chánh Mỹ Thượng, H.Phước Chánh, phủ Phước Long, tỉnh Biên Hòa). Vào thời vua Tự Đức (1847-1883), làng Hóa An vỏn vẹn chưa tới 20 nhà.

Một góc nơi khuôn viên chùa Hiển Lâm (Hóc Ông Che). Ảnh: Đ.PHÚ

Với vùng đất được hình thành từ khá lâu đời, cư dân P. Hóa An góp phần làm đa dạng, phong phú về phong tục tập quán, văn hóa, con người của xứ Biên Hòa - Đồng Nai xưa và nay.

Giữ hương men rượu cần

Trong bức tranh đa sắc màu của các dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S, rượu cần hiện lên như một biểu tượng văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số miền núi. Tại vùng đất Đông Nam Bộ, nơi hội tụ của những cư dân địa phương lâu đời và những cộng đồng di cư theo dòng lịch sử, rượu cần không chỉ là thức uống mà còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, cầu nối giao thoa văn hóa các dân tộc.

Từ xã Lộc Quang đến vùng lõi Bù Gia Mập và cả huyền thoại sóc Bom Bo, hương men rượu cần đang kể những câu chuyện khác nhau về sức sống mãnh liệt của bản sắc.