20 thg 9, 2016

Những con cá ngừ đại dương nửa tạ trên biển Phú Yên

Cá ngừ đại dương được ngư dân Phú Yên gọi là cá “bò gù”, vì lưng cá gù, thịt đỏ như thịt bò. Mỗi con cá nặng 40-50kg, cũng có nhiều con lên đến cả tạ, gấp đôi cân nặng người lớn. 


Là nơi khởi đầu nghề câu cá ngừ đại dương của Việt Nam, đến nay Phú Yên có khoảng 950 tàu công suất trên 90CV đến 400CV chuyên khai thác loài hải sản này ở vùng biển xa bờ. Nếu cộng cả các tàu của Bình Định, Khánh Hòa, Quảng Ngãi...chuyên khác thác loại hải sản này tại ngư trường Phú Yên thì con số lên đến hơn 2.000 tàu.


Ngư trường khai thác cá ngừ đại dương thuộc vùng biển nước sâu thường cách đất liền trên 200 hải lý. Mỗi chuyến câu cá ngừ kéo dài cả tháng trên biển nên các tàu khai thác phải là tàu công suất lớn với trang thiết bị hiện đại.


Mỗi con cá ngừ bình quân khoảng 40 đến 50 kg, cá biệt có khi lên đến một tạ, nặng gấp đôi một người lớn. 


Để chuyển cá từ hầm chứa của tàu lên bờ, các bạn thuyền phải dùng ròng rọc kéo.


Cá ngừ đại dương là tên địa phương để chỉ loại cá ngừ mắt to và cá ngừ vây vàng. Ngày trước, ngư dân Phú Yên ra khơi không bắt loại cá này vì không quen tiêu thụ, và cũng chưa biết cách chế biến.


Do một sự tình cờ, ngư dân trong vùng vớt được những lưỡi câu lớn của người nước ngoài đánh bắt bỏ lại. Họ mang về đánh thử ra một số lưỡi câu theo mẫu, sau đó cũng đi câu loại cá này và tìm cách tiêu thụ. Thấy hiệu quả hơn so với các loại cá khác, nhiều ngư dân mạnh dạn bước vào nghề này, từ đó hình thành những đội tàu ra khơi hàng tháng để câu cá ngừ đại dương.


Ở vùng biển này, đàn ông đi xa khơi đánh bắt, công việc trên bờ phần lớn do phụ nữ đảm nhiệm. 


Có những con cá nặng phải đến năm người khiêng.


Hiện nay, nghề câu cá ngừ đại dương đang phát triển mạnh ở Phú Yên và các tỉnh lân cận như Bình Định, Khánh Hòa… song Phú Yên vẫn là tỉnh có sản lượng khai thác lớn nhất. Gần đây đã có doanh nghiệp nước ngoài đến Phú Yên đặt vấn đề liên kết để khai thác, chế biến cá ngừ xuất khẩu với quy mô lớn.Trong ảnh: Công nhân sơ chế cá ngay tại bến trước khi cấp đông.


Hiện giá bán cá ngừ đại dương được doanh nghiệp tại Phú Yên thu mua với mức 135.000 đồng/kg, giảm 15.000 đồng/kg so với đầu tháng 3, song mức giá này vẫn rất cao bởi có những thời điểm giá cá rớt xuống chỉ còn 60.000-70.000 đồng/kg. 


Theo kinh nghiệm nhiều năm của ngư dân Phú Yên, thường vào khoảng cuối năm trước đến tháng 2 âm lịch năm sau, cá ngừ đại dương sẽ di chuyển vào vùng biển phía Bắc nước ta, khoảng từ Đà Nẵng trở ra, sau đó lại đi dần về phía Nam. Vào chính vụ, khoảng tháng 3 đến tháng 5 âm lịch, cá ngừ đại dương tập trung nhiều ở ngư trường thuộc quần đảo Trường Sa, Côn Đảo, đôi khi đến gần Phú Quốc.


Từ đầu tháng 3/2014 đến nay, hầu hết các tàu câu cá ngừ đại dương của Phú Yên đều có lãi. Riêng tại TP Tuy Hòa, 195 tàu của ngư dân phường 6 đã liên tục bám biển, đạt sản lượng bình quân từ 1,5 đến trên 3 tấn/tàu/chuyến. Nhiều tàu lãi hơn 300 triệu đồng/chuyến biển.


Ngoài xuất khẩu và xuất đi các thị trường lớn như TP.HCM, Hà Nội, cá ngừ đại dương là nguồn thực phẩm chính mà các nhà hàng, quán ăn tại địa phương chế biến rất nhiều món ăn độc đáo phục vụ khách du lịch và dân địa phương. 


Mắt cá ngừ đại dương hầm thuốc bắc là một trong những đặc sản nổi tiếng tại các nhà hàng lớn.

Xuân Anh