Di tích cấp tỉnh Bình Phước: Thành đất hình tròn Thuận Phú 2

Di tích Thành đất hình tròn Thuận Phú 2 tọa lạc tại ấp Tân Phú, xã Thuận Phú, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.

Di tích Thành đất hình tròn Thuận Phú 2 có diện tích 130.529,9 m², toàn bộ bề mặt di tích được trồng cây cao su thuộc Nông trường Tân Thành, Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú. Di tích được đào thám sát vào tháng 4/2019, gồm 11 hố với tổng diện tích 28 m², thu được 3.176 hiện vật gốm, 82 hiện vật đá. Qua đợt đào thám sát, có thể khẳng định di tích Thành đất hình tròn Thuận Phú 2 là loại hình cư cứ có phòng thủ của người tiền sử cách ngày nay khoảng 3.500 đến 3.000 năm. Đây là một mảng văn hóa cổ đặc biệt trong cả một dòng chảy văn hóa ở khu vực Đông Nam Á thời tiền sử.

Di tích cấp tỉnh Bình Phước: Thác Đăk Mai 1

Di tích Thác Đăk Mai 1 tọa lạc tại xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước.

Thác Đăk Mai 1 là một thắng cảnh tự nhiên đẹp, còn lưu giữ được nhiều nét hoang sơ. Thác nằm giữa hai ngọn đồi cao với dòng nước chảy từ hướng Tây sang Đông, chiều rộng mặt thác lên đến 45 m. Trong một năm, Thác Đăk Mai 1 có sự khác nhau: vào mùa mưa lượng nước đổ về lớn với chiều cao từ 8  m đến 10m tạo vẻ đẹp hùng vĩ, từng khối nước khổng lồ đổ xuống, tung bọt trắng xóa; vào mùa khô, lượng nước đổ về ít hơn, nước trong hơn, thác lại trở nên hiền hòa và thơ mộng.

Di tích cấp tỉnh Bình Phước: Thác Đứng

Di tích Thác Đứng tọa lạc tại 02 xã: Đoàn Kết và Minh Hưng, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước.

Thác Đứng còn có một tên gọi khác theo cách gọi của người S’tiêng – là N’Hai Lien Por. Theo tiếng S’tiêng thì “N’Hai” có nghĩa là chiều cao, “Lien” có nghĩa là đá và “Por” có nghĩa là máng nước. N’Hai Lien Por có thể hiểu theo nghĩa là máng nước chảy từ ghềnh đá ở trên cao xuống.

Cầu Đăk Lung – Một chứng tích lịch sử

Đối với nhiều du khách, Phước Long luôn nằm trong lịch trình tham quan, tìm hiểu khi đến Bình Phước. Phước Long không chỉ được biết đến với danh hiệu “thủ phủ cây điều” hay những danh lam thắng cảnh đẹp như Núi Bà Rá, Hồ Thác Mơ… mà Phước Long còn biết đến là vùng đất giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, với nhiều chiến công đi vào lịch sử dân tộc. Phước Long là nơi các chiến sỹ cách mạng của ta hoạt động cách mạng khi bị thực dân Pháp giam cầm tại nhà tù Bà Rá như nữ tướng Nguyễn Thị Định, Tô Ký…; Phước Long là tỉnh đầu tiên của miền Nam được giải phóng, là nơi anh hùng Nguyễn Thành Trung trở về an toàn sau khi ném bom Dinh Độc Lập năm 1975. Những chứng tích còn in dấu tại các di tích: Núi Bà Rá – Thác Mơ, di tích Miếu Bà Rá, di tích Vườn cây lưu niệm bà Nguyễn Thị Định, Nhà tù Bà Rá… và khi nói đến Phước Long, chúng ta không thể không nhắc đến Cầu Đăk Lung, nơi cách đây 44 năm, hơn 300 đồng bào vô tội đã tử nạn dưới làn mưa bom của Mỹ – ngụy.

Cầu Đăk Lung ngày nay (Ảnh: Nguyễn Thị Huyền)

Khám phá Cẩm Thanh, ngôi làng đẹp nhất thế giới của Việt Nam

Nằm giữa những rặng dừa nước và những con lạch thủy triều, Cẩm Thanh âm vang nhịp sống miền sông nước. Những chiếc thúng tre lướt qua rừng dừa Bảy Mẫu, những người lái đò đang thả lưới dưới bóng lá đung đưa... Đó chính là những mô tả đầy chất thơ của Forbes khi nói về làng sinh thái Cẩm Thanh của Việt Nam, một trong 50 ngôi làng vừa được bình chọn là đẹp nhất thế giới của năm 2025.

Từ trên cao nhìn xuống, Cẩm Thanh đẹp như một bức tranh sông nước hữu tình. Ảnh: Tất Sơn/Báo ảnh Việt Nam

Ngôi chùa cổ có pho tượng lạ giữa lòng Hà Nội

Điều khiến chùa Bộc trở nên đặc biệt là sự tồn tại của một pho tượng lạ. Tượng được thờ dưới hình thức tượng Đức Ông nhưng lại mang vóc dáng, thần thái của một vị đế vương.

Trên phố Chùa Bộc (phường Đống Đa, Hà Nội) - nơi từng là chiến địa khốc liệt đại phá quân Thanh - vẫn còn đó một ngôi chùa cổ mang tên chùa Bộc. Chùa còn có tên chữ là Sùng Phúc tự, Thiên Phúc tự.

Tam quan ngoại nằm ngay sát hè phố chùa Bộc, gồm 3 cổng xây cuốn vòm 2 tầng 8 mái, lợp ngói giả ống. Đỉnh nóc mái đắp hình mặt trời lửa với những đầu đao bay vút lên không trung, bên dưới treo bức hoành phi đề 3 chữ “Thiên Phúc tự”.

Độc đáo 'vũ điệu dâng trời' của người Cơ Tu

Với người Cơ Tu, Tâng tung da dá - "vũ điệu dâng trời" không chỉ là một nghi thức trong lễ hội, mà còn là biểu tượng của niềm tin và sức sống. Trong vòng xoay âm dương giữa trời và đất, họ gửi gắm khát vọng bình yên, no đủ cho buôn làng.

Điệu múa của cộng đồng

Khi mùa rẫy đã xong, thóc lúa đầy kho, người Cơ Tu ở vùng cao Đà Nẵng lại rộn ràng mở hội. Giữa sân làng, bên cây nêu cao vút, tiếng trống ngân vang, chiêng ngân dài. Từ khắp nếp nhà sàn, trai gái kéo về, vòng tay nối vòng tay, hòa cùng nhịp điệu Tâng tung da dá - điệu múa mà họ gọi bằng cái tên kính cẩn "vũ điệu dâng trời".

Từ bao đời nay, người Cơ Tu vẫn gìn giữ Tâng tung da dá như một phần máu thịt của văn hóa bản làng. Điệu múa hiện diện trong hầu hết các lễ hội lớn: mừng lúa mới, dựng nhà Gươl, cưới hỏi... Trong không gian rộn ràng tiếng chiêng, trống, khèn bè, tiếng hú vọng dài theo triền núi, nhịp chân rộn rã của cộng đồng hòa vào nhịp thở của núi rừng.

Tâng tung da dá là điệu múa truyền thống, đặc trưng của người Cơ Tu mang tính tập thể rất cao.

Trà ướp sen Tây Hồ - nét tinh hoa của người Hà Nội

Giữa lòng Hà Nội, có một loại trà đặc biệt được xem là “báu vật” của văn hóa Việt Nam: trà ướp sen Tây Hồ. Thức uống này không chỉ mang hương vị tinh tế mà còn chứa đựng tâm hồn thanh nhã, sự khéo léo và tình yêu thiên nhiên của người Hà Nội.

Nghề ướp trà sen Tây Hồ là một nghề truyền thống có lịch sử rất lâu đời, hiện nay đang được lưu giữ bởi trên 30 gia đình ở làng Quảng An, phường Tây Hồ.

Dinh Cô Long Hải: Nơi huyền thoại và đức tin hòa vào biển cả

Trên dải bờ biển phía Nam Việt Nam, có một ngôi đền cổ kính giữ một vị thế tuyệt đẹp: lưng tựa vào đồi Kỳ Vân, mặt hướng trọn ra Biển Đông lộng gió. Đó là Dinh Cô, một địa danh thuộc TP. Hồ Chí Minh (trước đây là tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu), nơi huyền thoại, lịch sử và đời sống tâm linh của ngư dân hòa quyện làm một. Đây không chỉ là một di tích, mà còn là trái tim tín ngưỡng của cả một vùng đất.

Bức ảnh tư liệu quý giá chụp lại khung cảnh Dinh Cô và bãi biển Long Hải vào năm 1965.

Ngay từ những bậc thang đầu tiên, du khách đã có thể cảm nhận được nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Những mái ngói âm dương cong vút, những chi tiết trang trí tinh xảo về rồng, phượng và hoa lá, cùng những hàng cột uy nghi tạo nên một không gian trang nghiêm nhưng cũng rất hài hòa với cảnh quan thiên nhiên xung quanh.

Chuyện chưa kể về cây trái cố đô Huế - Kỳ cuối: Bồi đắp cho Huế xanh

Ở Huế xưa nay, việc xây mới công trình gì cũng dễ bị dư luận phản ứng vì đối chọi di tích, di sản. Nhưng việc đầu tư cho công viên và cây xanh đường phố có lẽ đã chạm vào "giá trị cốt lõi" của Huế nên được người dân ngợi khen nức nở.

Ba cây chà là canary trồng ở vòng xoay trung tâm TP Huế - Ảnh: THÁI LỘC

Tỉnh đã và đang biến những nơi trước đây ý đồ làm resort, dịch vụ như cồn Dã Viên, đồi Vọng Cảnh, Thiên An... thành công viên công cộng để dân mình hưởng hết.

Ông PHAN NGỌC THỌ (chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế)

Cứu cây kim cương

Đến Huế, anh bạn chuyên ngành lâm sinh ở Sài Gòn không tin vào mắt mình khi chứng kiến ba cây "kim cương", tên gọi khác của chà là canary ở bùng binh trung tâm, giao lộ các đường Hùng Vương, Hà Nội, Đống Đa, Lê Quý Đôn, Bến Nghé. "Đây là lần đầu mình thấy chà là canary cổ thụ, đẹp như vậy mà lại nằm giữa miền Trung, thiệt lạ lùng và quá quý giá" - anh bạn ngẩn ngơ dưới tán cây trên đám cỏ giữa xung quanh xe cộ đông đúc.

Trước đó, khi thực địa cây xanh, chuyên gia thực vật Đỗ Xuân Cẩm vô cùng bất ngờ khi nhận ra bốn cây chà là cổ thụ quý giá nằm trong khuôn viên Công ty xăng dầu, cách bùng binh hiện nay vài chục bước chân. Dựa vào thân cây, ông Cẩm đoán định tuổi cả trăm năm, trồng từ thời Pháp. Sau đó, ông được Sở Khoa học công nghệ Thừa Thiên Huế mời góp ý bản thuyết minh việc bàn giao trụ sở xăng dầu cho một doanh nghiệp, kèm theo đốn hạ bốn cây chà là. Sở đã đề nghị giữ bốn cây quý theo ý kiến của ông. Bốn cây sau đó "được cứu", chính quyền TP Huế bứng về trồng tạm ở một khu đất trên đường Lâm Hoằng, phường Vỹ Dạ...

Ông Nguyễn Văn Thành, nguyên chủ tịch UBND TP Huế, kể câu chuyện đằng sau việc cứu và trồng lại cây ấy. Hồi đó, UBND TP Huế được giao giải tỏa hai kiốt gần bốn cây chà là để giao đất cho doanh nghiệp. Để "dễ bề ăn nói" với dân, ông Thành đề nghị thêm hạng mục cải tạo bùng binh này, nhờ vậy là giải tỏa trôi chảy. Nhưng vị trí bùng binh quá "nhạy cảm". Nhiều cuộc họp, rất nhiều giải pháp được đưa ra bàn bạc. Có ý kiến cần làm tượng đài hoặc kiến trúc biểu tượng dạng cổng như "Khải Hoàn môn"...

Ông Thành đưa ngay ý kiến rằng cũng phải chừa phần cho con cháu sau này có nhiều thời gian và trình độ hơn để tính toán giải pháp bài bản chứ không nhất thiết phải xây ngay, tốn kém mà chưa chắc hợp lý. Chọn trồng cây xanh, ông chợt nhớ đến mấy cây chà là nên gọi ngay chuyên gia Đỗ Xuân Cẩm. "Quá hay, vì cũng là cây kỷ niệm, nằm gần đó, lại là giống cây quý nhập nội mà cả nước không dễ chi có" - ông Cẩm hưởng ứng. Đến nay nghĩ lại, ông Thành vẫn rất bằng lòng, bởi chà là vừa đẹp, vừa mang ý nghĩa kỷ niệm, không choán tầm nhìn, phù hợp với bùng binh xe cộ đông đúc bậc nhất của thành phố.

640 cổ thụ

Chà là nằm trong số hàng loạt loại cây quý du nhập từ nhiều phương trời về trồng cả trăm năm trước ở Huế. Đó có thể là loài bao báp nguồn gốc châu Phi mà cổ thụ tuổi hàng trăm năm nằm sau UBND phường Phước Vĩnh. Những hàng thốt nốt, nhạc ngựa gốc miền Nam cao lớn nằm ở công viên ven sông Hương. Hay "đại thụ" me tây trên đường Bạch Đằng, trong sân trường Nguyễn Chí Diểu; những cây xà cừ cổ lão; hàng long não hay hàng muối tuổi mấy đời người tồn tại khắp nơi...

Phó giám đốc Trung tâm Công viên cây xanh Huế Đặng Ngọc Quý cho biết có khoảng 640 cổ thụ đường kính gốc từ 70 cm trở lên tại công viên và đường phố. Con số ấy vô cùng ý nghĩa đối với đô thị không lớn, lại nằm trong vùng bão như Huế, đang là nguồn giống quan trọng của trung tâm này.

Nhiều người tin rằng, việc chọn cây rừng, bản địa hay di thực về trồng đường phố, công viên ở Huế bắt đầu từ thời thuộc Pháp, khoảng đầu thế kỷ 20. Một số tư liệu, hình ảnh cũ thể hiện thành Huế thời ấy nhiều tuyến đường nào cây ấy. Nhiều đường mang tên cây dân gian còn truyền: Hàng Đoát, Hàng Me, Phượng Bay, Long Não... Tiếc cho chiến tranh, bão tố, cả sự thờ ơ của con người mà nhiều cây xanh cũng lụi tàn.

Những đường Hàng Me, Hàng Đoát chỉ còn trong hoài niệm. Cũng may đến nay một số đường vẫn còn loài chủ đạo như long não (Lê Lợi), muối (Đoàn Thị Điểm), phượng vĩ (Lê Duẩn, Đặng Thái Thân), đoát (Nguyễn Đình Chiểu), lim xẹt (23 Tháng 8, Lê Huân, Ngô Quyền), bồ đề (Huỳnh Thúc Kháng, Bạch Đằng)...

Hơn 10 năm trở lại, chính quyền TP Huế đã đầu tư chỉnh trang hạ tầng, lát đá hè phố, không ít đoàn các thành phố đến học hỏi kinh nghiệm. Riêng cây xanh đường phố, chính quyền đã nỗ lực thống kê, đánh số, trồng xen, trồng mới thành nên nhiều tuyến rợp bóng cây xanh. Có rất nhiều tuyến mới trồng những loại cây thường xanh cho hoa tuyệt đẹp vừa được nhập về từ miền Bắc, miền Nam, Tây Nguyên và cả nước ngoài. Nhiều đoạn ven Ngự hà và sông An Cựu đẹp nhất trong số đó...