Riêng tại Phước Dinh (địa điểm của nhà thờ Mồ hiện nay), vào sáng sớm hôm sau 8.1, các linh mục tuyên úy là Croc và Tri đến nhà giam đã bị thiêu rụi, chứng kiến tận mắt và đếm được 288 thi thể. Các ngài đã cho đào ba ngôi mộ lớn để an táng số nhân chứng đã hiến mạng vì đức tin này.
Từ vài tháng trước cái đêm kinh hoàng ấy, quan quân triều Nguyễn đã cho bắt những người theo đạo Công giáo, khắc vào hai bên má họ dòng chữ “Biên Hòa tả đạo” và nhốt vào các nhà lao nằm rải rác trên một địa bàn rộng lớn thuộc thành phố Bà Rịa ngày nay. Quân Pháp, sau khi tấn công vào Đà Nẵng (tháng 8.1858), đã lần lượt đánh chiếm vào các tỉnh miền Đông Nam Kỳ gồm Biên Hòa, Gia Định và Định Tường (từ Bình Thuận đến Cà Mau hiện nay). Đầu tháng 1.1862, khi quân Pháp từ Vũng Tàu chuẩn bị tiến vào Phước Lễ, biết không thể giữ được đất và thành, quan quân triều đình được lệnh rút lui. Trước khi tháo chạy, họ được lệnh phóng hỏa thiêu sống tất cả số giáo dân “Biên Hòa tả đạo” đã bị nhốt tại các nhà lao chỉ trong một đêm.
Một đoàn hành hương viếng các vị tử đạo Bà Rịa
Cuộc bách hại đạo Công giáo đã chấm dứt khi Hòa ước Nhâm Tuất (ngày 5.6.1862) được ký kết giữa đại diện triều đình Tự Đức và đại diện quân Pháp tại Việt Nam. Gần 450 vị tử đạo Bà Rịa, trong đó có 288 vị tại Phước Dinh, đã ghi tên mình vào danh sách các vị tử đạo Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử đạo Công giáo hiện diện tại Việt Nam kể từ năm 1533. Cũng từ đây, triều đình nhà Nguyễn chấm dứt các cuộc bách hại đạo trên toàn quốc.
Ngày nay, nhà thờ Mồ Bà Rịa đã trở thành địa điểm hành hương kính các vị tử đạo Bà Rịa trong và ngoài giáo phận. Đức cha Emmanuel Nguyễn Hồng Sơn, Giám mục giáo phận Bà Rịa đã viết: Tuy họ chưa từng được tuyên thánh, không có bất kỳ sử liệu cá nhân nào, không để lại câu nói nổi tiếng nào, cả tấm di ảnh cũng không còn lại, nhưng các ngài vẫn ở đó giữa lòng giáo phận, như dấu ấn tử đạo ghi đậm nét trên nếp sống Kitô hữu: “Các ngài như tấm gương khiêm cung mà luôn ngời sáng, đã sống và chết trong niềm tin, như lời mời gọi âm thầm nhưng đầy thuyết phục cho một tình yêu đến cùng, như nguồn chuyển thông sức mạnh cho các thế hệ tín hữu, để can đảm trung thành sống theo Tin Mừng và làm chứng cho Chúa Kitô”.
Nhà thờ Mồ chỉ là một ngôi nguyện đường khiêm tốn, không có dáng vẻ gì đặc biệt; nhưng là nơi lưu giữ cả một ký ức hào hùng của cộng đoàn tín hữu Bà Rịa.
Anh Khuê
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét