Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Dấu xưa ở đình Ba Vát

Đình Ba Vát còn gọi là Phước Mỹ Trung, nơi lưu dấu chứng tích trận đánh lịch sử xảy ra vào thế kỷ 18 ở thôn Phước Hạnh, làng Phước Mỹ Trung, H.Tân An, Vĩnh Long (nay thuộc H. Mỏ Cày Bắc, Bến Tre).

Những dấu tích lịch sử

Trải qua hàng trăm năm, chợ Ba Vát nhiều lần thay đổi nhưng ngôi đình bên cạnh vẫn còn lưu giữ chứng tích xưa. Ba Vát là nơi diễn ra trận đánh cuối cùng của Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương với quân Tây Sơn. Đồn binh thất thủ, Tân Chính vương bị bắt rồi bị giết. Vì vậy, đình Phước Mỹ Trung hiện có một chi tiết đặc biệt là thờ cả thần và thánh.

Chợ Ba Vát năm 2019. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Dấu ấn thời khai hoang lập ruộng

Bửu Hương tự, còn gọi là đền thờ Quản Cơ, tọa lạc ấp Bờ Dâu, xã Thạnh Mỹ Tây, H.Châu Phú (An Giang). Người địa phương quen gọi là dinh Đức Cố Quản.

Đây là cơ sở tín ngưỡng của tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương, cũng là nơi thờ tự các vị anh hùng kháng Pháp trong cuộc khởi nghĩa Láng Linh - Bãi Thưa (1867 - 1873), do Quản Cơ Trần Văn Thành lãnh đạo.

Khai hoang lập ruộng

Quản Cơ Trần Văn Thành (1823 - 1873) người thôn Bình Thạnh Đông, tổng An Lương, huyện Đông Xuyên, phủ Tuy Biên, An Giang (nay thuộc H.Phú Tân, An Giang). Ông xuất thân từ gia đình nông dân, có sức mạnh và thông suốt binh thư đồ trận. Năm 19 tuổi, ông nhập ngũ, tham gia bảo vệ biên giới. Nhờ lập nhiều công trạng nên ông nhanh chóng được thăng Suất Đội rồi Phó Quản Cơ.

Mái đền lợp ngói ống, trên nóc xây một cổ lâu gắn tượng lưỡng long tranh châu. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Mỹ Tho cũ, Định Tường xưa

Sau khi đồn Kỳ Hòa thất thủ, đô đốc Charner cho mở các cuộc hành quân lấn chiếm ra vùng lân cận, trong đó có Mỹ Tho. Họ tới Mỹ Tho qua ngã kinh Bưu Điện (Arroyo de La Poste) và sông cửa Tiểu.

Cồn Rồng, còn gọi là Long Châu

Ngày 26.3.1861, Charner cử trung tá Bourdais đem tàu chiến, pháo hạm, cùng một số sà lan chở 3 đại đội thủy quân lục chiến và một phân đội lính Tây Ban Nha ngược sông Vàm Cỏ Tây đến Tân An rồi theo kinh Bưu Điện tiến về Mỹ Tho, nhưng bị quân ta chặn đánh quyết liệt. Sau nhiều lần được tăng viện, họ phá được 9 đập chướng ngại cùng 6 đồn của quân ta ở hai bên bờ kinh và chịu tổn thất nặng nề: trung tá Bourdais bị giết. Ngày 12.4.1861, giặc Pháp chiếm thành Định Tường.

Cây đa “tiền dinh” hiện vẫn còn, dù đã bị gãy nhiều nhánh. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Huyền tích Phù Sơn tự

Giữa cánh đồng mênh mông bát ngát, từ xa đã nhìn thấy tượng Phật Quan Âm và Phật Di Đà cao chừng 30 m, uy nghi sừng sững. Đó là Phù Sơn tự (còn gọi là Núi Nổi), tọa lạc tại giồng Trà Dên, thuộc xã Tân Thạnh, TX.Tân Châu, An Giang.

Chuyện chiếc thuyền bị chìm

Phù Sơn tự là ngôi chùa không xưa lắm nhưng chứa nhiều câu chuyện kỳ bí, có thể bổ sung vào kho tàng huyền thoại Thất Sơn. Núi Nổi thật ra chỉ là ngọn đồi nhỏ cao chừng 10 m so với mặt ruộng, bao gồm đất và đá chất chồng lên nhau trên một diện tích chưa tới 1 ha. Dân gian gọi là Núi Nổi theo truyền thuyết khá ly kỳ, vì mỗi năm vào mùa nước nổi tràn đồng, ngọn núi này chưa bao giờ bị ngập. Chẳng hạn, trận lũ lịch sử năm 2000, toàn vùng châu thổ sông Cửu Long bị ngập lụt nhưng đỉnh Núi Nổi vẫn "bất khả xâm phạm".

Phù Sơn tự. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Dấu vết xưa ở Giồng Thành

Nằm giữa ngôi vườn xanh mát ở P. Long Sơn, TX.Tân Châu (An Giang), Long Hưng tự còn có tên khác là chùa Giồng Thành. Đây là một trong những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng tại An Giang và cũng là nơi ghi dấu lịch sử của tiền nhân thời khai hoang, mở cõi.

Dấu vết thành xưa

Trước năm 1960, chùa Giồng Thành ở giữa cánh đồng cô tịch, bên phải rạch Cái Vừng. Đường vô chùa phải qua con lộ đất hai bên trồng nhiều cây to bóng mát. Bấy giờ, dân địa phương xem ngôi chùa là một thắng cảnh của Tân Châu. Mặc dù mang tên Long Hưng tự nhưng ít phổ biến, người ta biết nhiều với tên Giồng Thành vì ngôi chùa nằm ngay vị trí cái nền thành cũ ngày xưa. Theo địa bạ Minh Mạng năm 1836, ở thôn Long Sơn có 2 sở đất lập thổ bảo, tức thành đắp bằng đất. Sau này người ta còn phát hiện vài di tích như hào thành và nền cột cờ xung quanh chùa.

Chùa Giồng Thành còn có tên Long Hưng cổ tự. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Ngôi đình trăm cột trên đất cù lao

Trải qua hàng trăm năm, dù thời gian có biến đổi nhưng nhiều di tích vẫn tồn tại, lưu dấu một thời tiền nhân đi mở cõi đất phương Nam.

Tọa lạc ở ấp Long Hậu, xã Long Khánh A, H.Hồng Ngự (Đồng Tháp), đình Long Khánh được vua Tự Đức ban sắc phong Bổn cảnh Thành hoàng ngày 29.11.1852. Tuy nhiên, do nằm trên đất cù lao, thế đất không ổn định, ngôi đình phải nhiều lần di dời. Hoành phi, câu đối, các đồ tự khí xưa dần dần hư hỏng, thất lạc.

Ngôi đình có hơn 100 cột. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Độc đáo “27 phong vị ẩm thực Điện Biên”

Sáng 8/2/2026, tại chợ du lịch Mường Thanh, phường Điện Biên Phủ, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên tổ chức Liên hoan ẩm thực "27 phong vị ẩm thực Điện Biên", nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống được hun đúc qua bao thế hệ của đồng bào các dân tộc tỉnh Điện Biên.

Sự kiện còn là dịp để quảng bá hình ảnh Điện Biên – điểm đến giàu bản sắc, thân thiện, mến khách, nơi văn hóa ẩm thực gắn chặt với trải nghiệm du lịch, phát triển kinh tế và sinh kế bền vững của cộng đồng các dân tộc ở cực Tây Tổ quốc.

Sự kiện thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự. Ảnh: Trung Kiên - TTXVN

Rực rỡ sắc màu hội diều sáo Nha Bích

Ngày 31/1/2026, tại xã Nha Bích, tỉnh Đồng Nai đã diễn ra chương trình biểu diễn và thi Diều sáo nghệ thuật với 19 đội, gần 200 nghệ nhân, vận động viên tham gia đến từ các Câu lạc bộ diều của tỉnh Đồng Nai và các địa phương khác như Thành phố Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Tây Ninh… tham gia ở các nội dung: Trưng bày và biểu diễn nghệ thuật diều sao; thi diều sáo vượt câu liêm.

Những danh nhân văn hóa Việt Nam thờ tại đình Phước Lễ, Bà Rịa

Đình Phước Lễ tọa lạc tại Trung tâm thương mại, thuộc khu phố 3, phường Phước Trung, thị xã Bà Rịa. Đây là ngôi đình có lịch sử lâu đời và các đối tượng thờ tự trong tòa chánh điện đều là những danh nhân văn hóa dân tộc nổi tiếng.

Đình Phước Lễ xưa

Theo lời truyền lại của các bậc tiền nhân và lời kể của các bậc cao niên trong vùng, đình Phước Lễ có từ cách đây khoảng trên 200 năm. Thời kỳ đó, đình được dựng khá lớn tại khu Lò Than ở trong rừng, sau đó do khu Lò Than quá hẻo lánh nên đình được chuyển về như vị trí hiện nay. Với kết cấu toàn bằng các loại danh mộc, đình Phước Lễ lúc đó quy mô còn lớn hơn đình Long Hương. Đến năm 1948, đình thần bị thực dân Pháp đốt cháy, sắc phong bị thất lạc. Từ năm 1956- 1959, đình được xây dựng lại với kiến trúc hiện đại.

Điểm đến du lịch quốc tế Sapa được ưa chuộng nhất châu Á năm 2026

Theo bảng xếp hạng New Horizons 2026 do nền tảng du lịch kỹ thuật số Agoda công bố, Sa Pa (Lào Cai, Việt Nam) đã vươn lên vị trí số 1, trở thành điểm đến phát triển nhanh nhất và được du khách quốc tế ưa chuộng nhất châu Á. Kết quả này cho thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ của “phố núi trong sương” trên bản đồ du lịch khu vực và quốc tế.

Sa Pa vốn nổi tiếng bởi có nhiều địa điểm du lịch đẹp với những dãy núi hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang trùng điệp và không khí trong lành của miền núi Tây Bắc. Ảnh: TTXVN

Trong bảng xếp hạng năm nay, Sa Pa dẫn đầu danh sách New Horizons, xếp trên các điểm đến như Okayama (Nhật Bản), Bandung (Indonesia), Matsuyama và Takamatsu (Nhật Bản). Danh sách phản ánh xu hướng mới của du khách quốc tế khi ngày càng tìm kiếm những điểm đến giàu bản sắc, ít đông đúc nhưng mang lại trải nghiệm sâu sắc về thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Chùa Gò Kén, những chuyện thuở ban sơ

 Cây kén là cây gì trong tên chùa Gò Kén?

Chùa Thiền Lâm ở Tây Ninh có tên dân gian là chùa Gò Kén, lời giải thích cho cái tên này được người dân kể lại một cách thống nhất và rõ ràng: chùa nằm trên một cái gò đất cao mọc đầy dây kén, gọi là Gò Kén.

Chùa Gò Kén 2025. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Không ai thắc mắc hay nghi ngờ gì về xuất xứ cái tên Gò Kén hết, nhưng dây kén là dây gì thì nhiều người không biết (trong đó có tui).

Cận cảnh băng giá ở đỉnh Mẫu Sơn khi nhiệt độ còn -0,1 độ C

Băng giá xuất hiện trên đỉnh Mẫu Sơn, xã Mẫu Sơn, Lạng Sơn khi nhiệt độ giảm xuống -0,1 độ C. Nhiều cây cỏ, lan can kim loại, công trình bị phủ một lớp băng mỏng.

Nhiều du khách đã tới đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn) để tận hưởng không khí băng giá lúc 10h sáng 22-1 - Ảnh: Trạm Khí tượng Mẫu Sơn

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 22-1, ông Hoàng Quốc Huy - Trạm trưởng Trạm khí tượng Mẫu Sơn (xã Mẫu Sơn, Lạng Sơn) - cho biết nhiệt độ thấp nhất đo được tại Mẫu Sơn hôm nay chỉ còn -0,1 độ C. "Đây là mức thấp nhất trong đợt không khí lạnh lần này", ông Huy cho hay.

Ngôi nhà sàn của bác sĩ Yersin ở Nam Tây Nguyên

Tôi có dịp thường xuyên đến ở và làm việc trong chính ngôi nhà sàn ấy. Mỗi lần dừng chân, tôi luôn có cảm giác như trở lại một vùng không gian xưa, nơi từng vang lên những bước chân của các nhà khoa học tiên phong.

Tôi may mắn được gặp ngôi nhà ấy rất sớm - ngày 5.11.1975, khi đoàn chúng tôi trên đường đi tìm cây giống thông ta (Pinus merkusii) để trồng rừng cảnh quan núi Ngự Bình - Huế, công trình của cả nước trên đất cố đô sau ngày đất nước thống nhất. Xe dừng ở Trạm Thực nghiệm Lâm học Lang Hanh, một cơ sở nhỏ nằm bên quốc lộ 20, nhưng là nơi duy nhất ở miền Nam khi đó có gieo ươm thông ta.

Yersin tại Nha Trang vào năm 1892. Ảnh: Institut Pasteur

Đà Lạt 1985 – thành phố rừng trong miền ký ức

Đã hơn bốn mươi năm trôi qua, nhưng ký ức về Đà Lạt mùa xuân 1985 với tôi vẫn còn nguyên vẹn. Đó là một mùa đặc biệt, khi thiên nhiên cao nguyên Lang Biang rực rỡ trong nắng xuân, khi những người làm nghề rừng tất bật với công việc phòng cháy chữa cháy, và khi một bài báo nhỏ về Đà Lạt gắn liền với sự kiện lịch sử của tỉnh Lâm Đồng đã trở thành kỷ niệm sâu sắc trong tôi.

Một sáng đầu tuần mùa khô năm ấy, tôi bất ngờ được nhà báo Nguyễn Mậu Siệc, khi đó là thư ký tòa soạn báo Lâm Đồng, ghé cơ quan - Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm lâm sinh Lâm Đồng, trên đường Hùng Vương. Anh là một nhà báo trẻ, nhiệt tình, có tâm luôn dành nhiều ưu ái cho ngành lâm nghiệp.

Gặp tôi, anh đi thẳng vào đề: “Anh viết giúp mình một bài cho số báo Tết Ất Sửu nhé. Chủ đề về thiên nhiên, môi trường Đà Lạt, kết hợp với du lịch thì càng hay. Khoảng 600 chữ thôi, tuần sau nộp nhé!”. Lời đề nghị đến bất ngờ, nhưng tôi vui vẻ nhận lời. Với người làm nghề rừng như tôi, viết về Đà Lạt - Thành phố ngàn hoa, thành phố ngàn thông - vừa là niềm vui lớn vừa là nguồn cảm hứng.

Bảo vật quốc gia ở chùa Giám

Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám, xã Cẩm Giang (Hải Phòng) được nhiều người biết đến không chỉ là một cối kinh Phật mà còn là tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu của kiến trúc dân gian.

Tòa Cửu phẩm Liên hoa ở chùa Giám được công nhận là bảo vật quốc gia. ẢNH: THÀNH CHUNG

Tấm bia đá trên lưng rùa ở chùa Gò Kén

Bước vào chùa Gò Kén, ta sẽ thấy ngay trong sân chùa trước chánh điện một con rùa mang bia đá trên lưng.

Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Điều lạ là trên bia ngoài một số chữ Hán như thường thấy trong các công trình tín ngưỡng cổ, người ta lại thấy những chữ tiếng Pháp. Bia này là gì và những chữ trên đó có ý nghĩa gì?

"Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa"

Lễ khai mạc chương trình Du lịch năm 2026 với chủ đề "Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa" đã được tổ chức vào tối 17/1, tại Quảng trường 8/5, hứa hẹn mở màn cho một năm du lịch sôi động tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, điểm đến thiên nhiên hàng đầu thế giới.

Lễ khai mạc chương trình Du lịch năm 2026 với chủ đề "Mộc Châu - Hẹn ước mùa hoa" mở màn bằng màn diễu hành xe hoa đường phố nhiều sắc màu, giới thiệu, quảng bá các loại hoa rực rỡ trên cao nguyên Mộc Châu, như: Hoa đào, hoa mận, hoa ban, hoa lan, hoa lau, cúc họa mi…

Diễu hành xe hoa đường phố giới thiệu, quảng bá các loại hoa rực rỡ trên cao nguyên Mộc Châu. Ảnh: Quang Quyết - TTXVN

Ảnh hiếm về 9 di sản thế giới ở Việt Nam hơn 30 năm trước

Bộ ảnh 9 di sản thế giới ở Việt Nam tái hiện vẻ đẹp trầm mặc của những di sản văn hóa, thiên nhiên... qua ống kính một phượt thủ lão làng.

Hình ảnh 30 năm trước của 9 di sản thế giới ở Việt Nam qua ống kính của phượt thủ đời đầu Nguyễn Trí Dũng (78 tuổi, Cần Thơ). Ông Dũng chụp lại những di sản trong các chuyến công tác, du lịch dọc miền đất nước.

Cận cảnh bia điện Nam Giao - đàn tế trời đất Thăng Long xưa

Tấm bia đá duy nhất còn lại của đàn Nam Giao Thăng Long nơi vua tế trời cầu mưa thuận gió hòa nhận là Bảo vật quốc gia.

Bia điện Nam Giao hiện nằm trong quần thể hệ thống Trưng bày ngoài trời và không gian tưởng niệm tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Hiện vật quý hiếm này là một minh chứng cho lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Theo Đại Việt Sử ký toàn thư viết: “Giáp Tuất, năm thứ 15 (1154) tháng 9, vua ngự ra cửa nam thành Đại La xem đắp đàn Viên Khâu” (Nam Giao). Như vậy, chính vào thời Lý, đàn tế trời (còn được gọi là đàn Hoàn Khâu hay Viên Khâu) đã được lập tại kinh đô Thăng Long.

Sang đời vua Lê Thần Tông (1619 - 1643) đã cho khôi phục các nghi lễ tế tại đàn này và gọi là Nam Giao. Cũng theo Đại Việt Sử ký toàn thư: “Trước đây, đàn Nam Giao đã có điện, nhưng quy mô còn nhỏ hẹp. Đến đây Vương sai làm thêm.

Lễ hội hoa lê Hồng Thái - điểm hẹn mùa Xuân vùng cao Tuyên Quang

Lễ hội hoa lê Hồng Thái không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo, mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa du lịch đặc sắc, trở thành điểm hẹn mùa Xuân hấp dẫn của vùng cao Na Hang.

Mỗi độ Xuân về, xã Hồng Thái lại bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Đó là mùa hoa lê nở, mùa của sắc trắng tinh khôi phủ khắp núi rừng, khiến vùng cao nơi đây như hóa thành một miền cổ tích giữa đại ngàn Tuyên Quang. Lễ hội hoa lê Hồng Thái không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo, mà còn mở ra không gian trải nghiệm văn hóa du lịch đặc sắc, trở thành điểm hẹn mùa Xuân hấp dẫn của vùng cao Na Hang.

Hoa lê Hồng Thái bung nở trắng muốt trên những thân cây cổ thụ, tạo nên khung cảnh như mây phủ giữa núi rừng Na Hang. Ảnh: TTXVN phát