Có những loài cây mang tên Heo

Khi nghĩ về những loài cây có tên liên quan đến heo/lợn, tui nghĩ ngay tới tên hoa cứt lợn.

Đây là hình ảnh những bông hoa sắc màu tươi tắn ở khu du lịch Bửu Long. Chắc hầu hết mọi người đều nhận ra đó là bông ngũ sắc, hay còn gọi là bông trâm ổi. Đó là 2 cái tên thông dụng (ở miền Nam - tui nghĩ vậy, vì tui nghe mọi người kêu tên này nhiều nhất).

Có những loài cây mang tên Mèo

Trong số các loài thực vật mang tên động vật thì tên Chó xuất hiện nhiều nhất. Sau Chó thì chắc là Mèo. Và nói đến loại cây mang tên Mèo thì nhiều người nghĩ ngay đến cây Mắt mèo, thứ cây gây ngứa gắn liền với tuổi học trò nghịch ngợm.

Thật ra có tới 2 loại cây được gọi là Mắt mèo, trái dài có lông nhìn gần giống nhau. 

Thứ nhất là cây mắt mèo còn được gọi là mai dương, tên khoa học là Mimosa pigra, lá và hoa giống cây mắc cỡ. Cây này không gây ngứa hoặc ngứa rất ít. 

Cây mắt mèo - mai dương - Mimosa pigra, mọc hoang ở gần nhà tui

Có những loài cây mang tên Chó

Sau việc tìm hiểu các loài thực vật có tên liên quan tới trứng tui mới phát hiện rằng
thực vật (kể cả cây, bông, trái) mang tên liên quan tới động vật nhiều lắm. Chắc phải đến vài trăm. Chúng nhiều đến mức tui thấy không thể liệt kê hết trong một bài viết mà phải chia ra thành nhiều bài, mỗi bài kể đến các loài thực vật có tên liên quan đến một loài động vật nhất định mà thôi.

Trước hết, trong bài này tui lục lọi tìm kiếm các loại thực vật có tên liên quan tới Chó. Xin kể ra như sau:

1. Cây chó đẻ: Đây là cái tên quen thuộc mà tui nghĩ tới đầu tiên. Cây này có tên đẹp là diệp hạ châu, vốn là loại cây thuốc nam quen thuộc (Phyllanthus urinaria), có hạt tròn nhỏ mọc dưới lá. Nghe nói có tên như vậy vì chó mẹ sau khi đẻ thường nhai lá cây này như một vị thuốc.

Tui đang mân mê lá cây chó đẻ

Khi cây... đẻ trứng

Khi nhắc đến cây trứng cá, tui bỗng nhớ tới một loài cây biết... đẻ trứng khác. Đó là cây trứng gà.

Trứng gà tức lê ki ma. Trái này xưa giờ tui vẫn kêu là ô ma, tên lê ki ma nghe nhiều qua bài hát Mùa hoa lê ki ma nở, còn tên trứng gà ít nghe hơn. Nghe nói rằng người ta gọi trái lê ki ma là trái trứng gà vì khi chín trái có màu sắc và hương vị giống tròng đỏ trứng gà khi đã luộc chín.

Trái trứng gà - lê ki ma

Vĩnh biệt cây trứng cá - Võ Hồng

Vĩnh biệt cây trứng cá là một truyện ngắn cảm động của Võ Hồng nói về đời sống gia đình, mà cụ thể là gia đình nhỏ bé của ông sau khi người vợ qua đời. Không biết ông sáng tác truyện này năm nào và in lần đầu tiên vào năm nào. Chỉ biết bản sau đây được trích từ tập Vùng trời thơ ấu, do NXB Trẻ xuất bản năm 1995. Trong tập sách này, Võ Hồng ghi: “Một số các truyện trong tập này, tác giả đã viết và đã đăng trên các tạp chí ở miền Nam trong giai đoạn 1960–1971.”

Trong truyện, tác giả để những kỷ niệm cụ thể của tuổi thơ tích tụ quanh cây trứng cá, rồi khi cây bị chặt, người đọc cảm thấy như một phần tuổi thơ cũng bị chặt theo.

Căn cứ theo nội dung truyện, nếu ta xem đây là tự truyện của tác giả và nhân vật tôi trong truyện là con gái út của ông thì thời điểm trồng cây trứng cá cô gái này 3 tuổi, đó là năm 1957. Thời điểm chặt cây trứng cá là 15 năm sau, tức 1972.

Phạm Hoài Nhân

Nhà văn Võ Hồng bên cạnh cây trứng cá, năm 1969. Nguồn ảnh: Vietsciences

Ôi, nhành cây trứng cá, tuổi thơ mau quá!

Vì nhiều lý do, cây trứng cá được coi là loài cây gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người. Không phải thiêng liêng như cây đa đầu làng, không dàn trải mênh mang như lũy tre ôm ấp xóm quê, cây trứng cá... không là gì cả nhưng len lỏi trong từng nỗi nhớ trẻ con.

Cây trứng cá xuất hiện khá nhiều trong văn học nghệ thuật. Ta hãy cùng thông qua vài hình ảnh này để tìm hiểu xem cây trứng cá đã sống trong lòng người như thế nào.

Cây trứng cá ở gần nhà tui

Cây trứng cá: Nên coi là siêu thực phẩm hay loài xâm lấn thầm lặng?

Tui đang tính viết tiếp một bài về cây trứng cá với chủ đề cây trứng cá gắn liền với tuổi thơ của nhiều người, thì bỗng nhiên đọc được một bài viết nêu lên vấn đề cây trứng cá là một loài cây xâm lấn, cần hạn chế.

Bài viết của Rachel Winks đăng trên CABI Digital Library ngày 15/8/2025, trong đó tác giả nêu rõ: Mặc dù cây trứng cá chưa trở thành một vấn đề phổ biến nghiêm trọng nhưng các chuyên gia y tế thực vật coi nó là một loại cỏ dại môi trường. Các quốc gia như Puerto Rico và Singapore liệt kê loài này là loài xâm lấn.

Thấy thông tin này khá thú vị, tui xin đăng lại tại đây để mọi người cùng tham khảo trước khi viết tiếp về "Ơi, nhành cây trứng cá, tuổi thơ mau quá!"

Cây Jamaican cherry (trứng cá) là siêu thực phẩm hay loài xâm lấn?

Cây Jamaican cherry (tức cây trứng cá, tên khoa học Muntingia calabura) có thể được xem là nguồn cung cấp dinh dưỡng dồi dào. Trái của loài cây này được đánh giá cao nhờ những lợi ích tiềm năng đối với sức khỏe, do chứa hàm lượng lớn chất chống oxy hóa, chất xơ và các loại vitamin thiết yếu. Tuy nhiên, bản thân loài cây này lại có nguy cơ xâm lấn; chúng có khả năng phát tán nhanh chóng tại các môi trường sống mới (nơi không phải là quê hương bản địa) và gây hại cho hệ sinh thái tại địa phương.

Trái trứng cá chín trên cành cây. Nguồn ảnh: iStock

Bẻ một nhành cây, nhành cây trứng cá...

Có một loại trái cây ăn khá ngon, vị ngọt ngọt, mùi thơm thơm, con nít rất khoái ăn (người lớn và già như tui cũng khoái) nhưng không thể mua được. Lý do là... không ai bán, cho dù mua ngoài chợ, mua trong siêu thị hay mua online.

Trái này tròn tròn, nhỏ như viên bi. Cây mọc ở rất nhiều nơi tại miền Nam, đặc biệt ở khu vực gần nhà tui nhiều lắm, hái ăn thoải mái.

Đó là cây trứng cá.

Quả dại rừng trong bữa cơm của người dân Tây Nguyên

Từ một loài cây mọc hoang nơi ven suối, sườn đồi, cà đắng đã trở thành nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn của đồng bào Tây Nguyên. Vị đắng đặc trưng của loại quả nhỏ bé này, góp phần tạo nên nét riêng cho văn hóa ẩm thực đại ngàn.

Vị đắng đặc trưng

Đi khắp núi rừng Tây Nguyên, lữ khách dễ bắt gặp những bụi cây thân thảo cao ngang ngực, lá xanh hình mác, điểm những chùm hoa tím nhạt nhỏ xinh. Đó là cây cà đắng - loại thực phẩm dân dã đã gắn bó từ lâu với đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây.

Người dân hái cà đắng về chế biến món ăn.

Chiêm ngưỡng cây vải tổ hơn 100 năm tuổi tại Bắc Ninh

Cây vải tổ là niềm tự hào của người trồng vải Bắc Ninh. Ảnh: Thanh Thương- TTXVN

Là cây đầu dòng của vùng vải sớm Phúc Hòa, cây vải tổ là biểu tượng văn hóa, ký ức và niềm tự hào của nhiều thế hệ người dân địa phương.

Cây gạo trăm tuổi nở rực ở Trà Giang

Cây hoa gạo cổ thụ hơn 100 tuổi được người dân xã Trà Giang bảo vệ, chăm sóc, mỗi độ tháng 3 về lại nở đỏ rực một góc trời như mời gọi du khách về thưởng ngoạn.

Từ trung tâm xã Trà Giang xuôi theo những con đường nhỏ, hai bên là ruộng lúa xanh mướt, tán hoa gạo bất ngờ hiện ra như đốm lửa hồng thắp sáng cả khoảng trời. Cây hoa gạo nằm trong không gian miếu Bàu Vừng.

Từ trên cao, cây gạo cổ thụ hơn 100 năm tuổi bên miếu Bàu Vừng, thôn An Tráng, xã Trà Giang, mỗi độ tháng 3 lại nở đỏ rực giữa cánh đồng.

Ngọt thơm mùa ngô chín bên bờ Ngàn Sâu

Khi cái nắng tháng Tư bắt đầu vàng ruộm cũng là lúc người dân vùng bãi bồi Ngàn Sâu (Hà Tĩnh) rộn ràng vào mùa thu hoạch ngô.

Dọc bãi bồi sông Ngàn Sâu thuộc huyện Hương Khê cũ, những luống ngô xanh mướt trải dài mang theo sức sống căng tràn.

Khách Việt kể cảm giác ôm 'cây thần' hơn 1.000 tuổi

Du khách đến xã Ngọc Chiến thường chụp ảnh, ôm cây sa mu đại thụ hơn 1.000 năm tuổi gần thủ phủ hoa sơn tra Nậm Nghiệp để cảm nhận năng lượng tích cực.

Nằm ở bản Nà Tâu, xã Ngọc Chiến, cây du sam núi đất (hay cây sa mu đại thụ) có tuổi đời hơn 1.000 năm. Cây được Hội cây Di sản công nhận là "Cây di sản Việt Nam" tháng 3/2023. Cây cao trên 35 m, đường kính trên 100 cm, thân xum xuê.

Sa mu đại thụ được coi như báu vật trấn bản của người địa phương, cũng là điểm du lịch nổi tiếng. Ở bản, người dân địa phương gọi là "cây thần", "sa mu đại thụ" hay "Co mạy pé" (tiếng địa phương). Cây được người bản địa giữ lời thề bảo vệ "vị thần" che chở cho bản.

Du khách chụp ảnh với cây sa mu đại thụ. Ảnh: NVCC

Sản vật miền Tây có múi giống mít, vị chua ngọt như măng cụt hút khách tìm mua

Nhờ phần ruột mềm dẻo, vị chua ngọt giống măng cụt lại có thể làm sinh tố, lắc muối ớt hoặc dầm đường nên sản vật này được người miền Tây và thực khách gần xa ưa chuộng, tìm mua.

Gùi là loại cây mọc hoang dã, phân bổ chủ yếu ở một số tỉnh miền Tây như An Giang, Tây Ninh… và khu vực Tây Nguyên, nơi còn lưu giữ những cánh rừng già tự nhiên.

Quả của loại cây này có vị chua ngọt, trước đây chưa được ưa chuộng nhưng dần trở thành sản vật lạ miệng, hút khách gần xa tìm mua vì sạch, lành lại tươi ngon.

Theo người dân địa phương, mùa quả gùi bắt đầu từ khoảng tháng 3 đến tháng 5 dương lịch hằng năm. Khi đó, quả gùi chín vàng lúc lỉu trên cành, bà con lại rủ nhau vào rừng hái về, đem bán cho thương lái hoặc để thưởng thức.

Quả gùi là sản vật "trời ban" của núi rừng miền Tây, nhất là ở An Giang. Ảnh: SG Nguyen

Món ngon từ điều

Đồng Nai là “thủ phủ” trồng điều của cả nước với tổng diện tích trên 176 ngàn hécta, chủ yếu tập trung ở phía Bắc của tỉnh. Từ lâu, hạt điều không chỉ là mặt hàng nông sản xuất khẩu mà còn có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon mang hương vị đặc trưng.

Hạt và quả điều trở thành nguyên liệu chính cho nhiều món ngon được sử dụng trong các bếp ăn, chế biến món ăn hằng ngày cũng như những sản phẩm đặc sản làm quà, trong đó một số món ngon được nhiều người biết đến như: hạt điều rang muối, kẹo hạt điều, điều sấy tẩm gia vị, xôi hạt điều, canh chua quả điều, lá nhíp xào hạt điều, thịt kho quả điều…

Giá trị đặc biệt của những cây đại cổ thụ ở chùa Côn Sơn

Trong khuôn viên chùa Côn Sơn (thành phố Hải Phòng) có những cây đại cổ thụ đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.

Những cây đại cổ thụ bên cạnh mái chùa Côn Sơn cổ kính

Dạo bước dưới hàng thông cổ thụ rồi lách qua cánh cổng chùa Côn Sơn rêu phong, du khách như lạc vào một không gian tĩnh mịch, mà ở đó thời gian như ngưng đọng.

Kia mái chùa cổ kính, đây tiếng chuông trầm mặc rồi tan dần theo những làn hương trầm vương vấn. Trước mắt du khách hiện ra những gốc cây đại sù sì, rêu mốc và hợp với cảnh vật nơi này một cách lạ lùng.

Ngày lạnh lên Mộc Châu hái dâu tây chín mọng

Không chỉ có đồi chè xanh mướt hay những thung lũng hoa mận trắng trời, Mộc Châu (Sơn La) còn thu hút du khách bởi các vườn dâu tây chín đỏ.


Mùa dâu tây tại Mộc Châu thường bắt đầu từ tháng 11 và kéo dài đến hết tháng 4 năm sau. Thời điểm dâu chín rộ và ngon nhất vào khoảng tháng 1 đến tháng 3. Dưới tiết trời se lạnh và cái nắng hanh đặc trưng của vùng cao, dâu tây Mộc Châu có vị ngọt thanh, chút chua nhẹ đặc trưng và hương thơm dịu mát.

Những ngày này, các vườn dâu tây tại Mộc Châu luôn tấp nập khách ghé thăm. Đặc biệt, các gia đình thường tranh thủ dịp cuối tuần để đưa con nhỏ đến vui chơi và trải nghiệm hái dâu tại chỗ.

Vườn dâu tây ở Mộc Châu thu hút khách du lịch vào mùa thu hoạch. Ảnh: Đặng Huyền

Cây dầu rái cổ thụ 'độc nhất vô nhị' ở miền Tây

Giữa những tán cây xanh quen thuộc trên đường Sơn Thông (P.Nguyệt Hóa, Vĩnh Long - trước đây là P.7, TP.Trà Vinh, Trà Vinh), có một cây dầu rái cổ thụ đặc biệt khiến ai đi ngang cũng phải dừng lại ngắm nhìn.

Ông Trần Thanh Hồng (62 tuổi) cho biết, hơn 10 năm mưu sinh với nghề chụp ảnh dạo cũng là chừng ấy thời gian ông "bám trụ" ở khu vực này để chụp ảnh cho du khách đến chiêm ngưỡng cây dầu rái cổ thụ "độc nhất vô nhị" ở miền Tây.

Cây dầu rái trên đường Sơn Thông với tán lá xòe rộng như chiếc dù khổng lồ. ẢNH: DUY TÂN

Quýt hồng Ba Muôi - điểm check in thú vị kỳ nghỉ Tết Dương lịch

Dịp nghỉ Tết Dương lịch, Vườn quýt hồng Ba Muôi tại Cần Thơ là điểm tham quan thu hút rất đông du khách tìm đến. Với gần 7.000 m2 đất canh tác, có khoảng 1.500 gốc quýt hồng đặc sản, hơn 1 ngàn gốc quýt đường, tạo nên một không gian xanh mướt trĩu quả.

Dịp nghỉ Tết Dương lịch, nhiều du khách đến tham quan vườn quýt hồng Ba Muôi ở Cần Thơ để chụp những bức ảnh đầy sắc màu đầu năm mới.

Cây đa làng Phong Hồ

Với người dân làng Phong Hồ (nay thuộc khối phố 2A, phường Điện Bàn Đông) cây đa đầu làng là biểu tượng hồn quê sâu nặng gắn bó cùng bao kỷ niệm buồn vui của người làng từ thời thơ ấu cho đến lúc trưởng thành.

Cây đa làng Phong Hồ - biểu tượng hồn quê sâu nặng. ẢNH: SONG THANH