Bí mật của tô hủ tiếu trứ danh đất Mỹ Tho

Nhiều người cho rằng, hủ tiếu sa tế Mỹ Tho là một bản giao hưởng của gia vị, của sự giao thoa văn hóa Việt - Hoa, và của cả những bí mật gia truyền nằm vỏn vẹn trong một tô nước dùng sền sệt mà chỉ cần cách tiệm chừng vài chục mét, khứu giác đã bị đánh thức.

Đến Mỹ Tho (Đồng Tháp) đừng tìm hủ tiếu sa tế ở những nhà hàng máy lạnh phà phà, cái "linh hồn" của món này thường nằm ở những tiệm ăn gia truyền nép mình trong những con phố cũ.

Hủ tiếu sa tế Mỹ Tho không mời gọi bằng sự thanh tao của xương ống, mà đập vào mắt người ăn bằng một màu vàng sậm sóng sánh, đặc quánh. Bí mật nằm ở gần 20 loại gia vị hòa chung với nồi nước lèo hầm từ xương bò đậm đà, những muỗng sa tế sánh đặc… tất cả trải qua nhiều công đoạn nấu, trộn kỳ công mới cho ra được phần nước dùng chuẩn vị rất riêng mà không thể tìm thấy ở món hủ tiếu khác.

Tô hủ tiếu sa tế Mỹ Tho. ẢNH: THANH QUÂN

Về An Giang, đắm mình trong hương vị bánh Kà tum

Về với vùng đất Bảy Núi An Giang, du khách không chỉ bị mê hoặc bởi cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ mà còn bởi những giá trị văn hóa ẩm thực độc bản. Trong đó, bánh Kà tum - món bánh truyền thống của đồng bào Khmer xã Ô Lâm (tỉnh An Giang), một biểu tượng của sự khéo léo, kết tinh từ hương vị đất trời và tấm lòng hiếu khách của người dân nơi đây.

Chị em phụ nữ người dân tộc Khmer trên địa bàn xã Ô Lâm học cách đan vỏ bánh Kà tum tại nhà của Nghệ nhân Néang Phương.

Đặc sản giòn tan độc đáo, có tiền cũng khó mua ở ngôi làng Hà Nội

Làng cổ Đường Lâm (phường Sơn Tây, Hà Nội) không chỉ hấp dẫn du khách bởi lịch sử lâu đời, vẻ đẹp cổ kính, bình yên mà còn có nền ẩm thực dân dã nhưng ấn tượng.

Sản phẩm du lịch trải nghiệm ẩm thực truyền thống Bắc Bộ - Làng cổ Đường Lâm là một trong hai sản phẩm du lịch của Việt Nam được vinh danh, trao Giải thưởng Sản phẩm Du lịch bền vững ASEAN 2024.

Trong mâm cỗ ngày tết Nguyên đán hay các dịp đặc biệt, người dân Đường Lâm thường trổ tài thực hiện những món ăn kỳ công.

Đặc sản giải ngán đầu năm ở Tây Bắc, khách Hà Nội vượt trăm km đến thưởng thức

Khi hoa ban nở rộ ở Tây Bắc, du khách khắp nơi đổ về đây chiêm ngưỡng khung cảnh đẹp như tranh, kết hợp thưởng thức loạt món đặc sản thơm ngon từ loài hoa nức tiếng.

Hoa ban là loài hoa đặc trưng của núi rừng Tây Bắc, thường nở rộ vào khoảng cuối tháng 2, đầu tháng 3 âm lịch.

Vào thời điểm này, bà con dân tộc Thái ở Sơn La, Điện Biên… lại tranh thủ vào rừng, hái đầy giỏ hoa ban, đem về mang ra chợ bán như một thứ rau sạch hay chế biến món ăn trong nhà, làm phong phú cho bữa ăn hàng ngày của gia đình.

Khoảng tháng 2, 3 âm lịch, hoa ban và măng rừng được bày bán phổ biến ở Tây Bắc. Đây là 2 trong số các nguyên liệu làm nên món nộm trứ danh ở vùng cao. Ảnh: Trịnh Cường

Sản vật miền Tây có múi giống mít, vị chua ngọt như măng cụt hút khách tìm mua

Nhờ phần ruột mềm dẻo, vị chua ngọt giống măng cụt lại có thể làm sinh tố, lắc muối ớt hoặc dầm đường nên sản vật này được người miền Tây và thực khách gần xa ưa chuộng, tìm mua.

Gùi là loại cây mọc hoang dã, phân bổ chủ yếu ở một số tỉnh miền Tây như An Giang, Tây Ninh… và khu vực Tây Nguyên, nơi còn lưu giữ những cánh rừng già tự nhiên.

Quả của loại cây này có vị chua ngọt, trước đây chưa được ưa chuộng nhưng dần trở thành sản vật lạ miệng, hút khách gần xa tìm mua vì sạch, lành lại tươi ngon.

Theo người dân địa phương, mùa quả gùi bắt đầu từ khoảng tháng 3 đến tháng 5 dương lịch hằng năm. Khi đó, quả gùi chín vàng lúc lỉu trên cành, bà con lại rủ nhau vào rừng hái về, đem bán cho thương lái hoặc để thưởng thức.

Quả gùi là sản vật "trời ban" của núi rừng miền Tây, nhất là ở An Giang. Ảnh: SG Nguyen

Đặc sản Điện Biên có món nhiều người ngại thử, có món được ví như 'thần dược'

Đặc sản Điện Biên gây ấn tượng bởi sự đa dạng, có nhiều món được chế biến từ nguồn nguyên liệu "trời ban" nhưng không phải ai cũng dám thử như: nhộng ong đất dầm trám đen, sâu chít...

Sâu chít

Sâu chít là loại ấu trùng sống ký sinh trong thân cây chít (hoặc cây le, cây đót), được tìm thấy chủ yếu ở các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, trong đó phổ biến hơn cả là ở Điện Biên.

Nhiều năm nay, sâu chít được người địa phương khai thác làm thực phẩm và dược liệu. Chúng còn được bà con ví như “thần dược”, truyền tai nhau rằng sâu chít có giá trị dinh dưỡng cao, giúp tăng cường sức khỏe và bồi bổ cơ thể.

Mùa thu hoạch sâu chít thường vào cuối thu đầu đông, chừng từ tháng 11 đến tháng 12 hằng năm, hoặc tháng 1 đến tháng 2 âm lịch.

Đây được xem là thời điểm sâu chít đạt kích thước to, béo mũm và có chất lượng tốt nhất, cho năng suất cao.

Sâu chít là ấu trùng sống ký sinh trong thân cây chít nên nhiều người dè chừng, không dám nếm thử. Ảnh: Phạm Thanh Loan

Con cá gì đây?

Bạn có thấy tảng đá bự mà tui đang đứng kế bên hông? Bạn thấy nó giống cái gì?Cụ thể hơn, tui nói là nó giống con cá. Điều mà tui muốn đố bạn là nó giống con cá gì?

Đặc sản bánh cống Khmer bán ở ven quốc lộ

Món bánh đặc sản của người Khmer ở Sóc Trăng có lớp vỏ giòn, nhân đậu xanh, thịt và tôm, lâu nay là thức quà hấp dẫn du khách.

Dọc quốc lộ 1, đoạn từ cầu Bưng Cốc đến chợ Đại Tâm, phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ, hơn chục chòi bánh cống bày bán tập trung trên đoạn đường khoảng 500 m. Từ 14h mỗi ngày, mùi bột chiên và dầu sôi lan tỏa khắp khu vực, thành “tín hiệu” quen thuộc.

Bà Nguyễn Thị Phụng, 59 tuổi, người có hơn 20 năm làm nghề cho biết, bánh cống xuất hiện tại đây từ hơn 30 năm trước, do một người dân địa phương truyền nghề lại.

Món ngon từ điều

Đồng Nai là “thủ phủ” trồng điều của cả nước với tổng diện tích trên 176 ngàn hécta, chủ yếu tập trung ở phía Bắc của tỉnh. Từ lâu, hạt điều không chỉ là mặt hàng nông sản xuất khẩu mà còn có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon mang hương vị đặc trưng.

Hạt và quả điều trở thành nguyên liệu chính cho nhiều món ngon được sử dụng trong các bếp ăn, chế biến món ăn hằng ngày cũng như những sản phẩm đặc sản làm quà, trong đó một số món ngon được nhiều người biết đến như: hạt điều rang muối, kẹo hạt điều, điều sấy tẩm gia vị, xôi hạt điều, canh chua quả điều, lá nhíp xào hạt điều, thịt kho quả điều…

Đặc sắc món ăn nấu ống lồ ô

Cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) gắn liền với thiên nhiên nên có nguồn thực phẩm đa dạng, phong phú. Từ nguyên, vật liệu dân dã, người dân đã chế biến các món ăn ngon, độc đáo, trong đó có các món ăn nấu trong ống lồ ô.

Lồ ô là một loại cây quen thuộc đối với đồng bào các DTTS. Không chỉ sử dụng để dựng nhà, làm các vật dụng phục vụ đời sống hằng ngày như gùi, rổ rá, nia, sàng... mà lồ ô còn là loại dụng cụ nhà bếp đặc biệt dùng để nấu ăn.

Theo Nghệ nhân Ưu tú A Jar, ở thôn Plei Đôn, phường Kon Tum, các món ăn được nấu trong ống lồ ô khá đa dạng như cơm, canh, thịt, cá... Trong đó, cơm nướng ống (cơm lam) là món ăn được nhắc đến đầu tiên trong danh mục ẩm thực của đồng bào DTTS. Gạo dùng để nấu cơm lam phải là loại nếp được trồng trên rẫy.

Sau khi vo gạo xong cần phải ngâm 4 - 6 tiếng đồng hồ, nếu ngâm chưa đủ thì cơm sẽ khô, cứng, nếu quá lâu gạo bị chua, cơm nấu lên không ngon. Khi nướng, ống lồ ô phải dựng nghiêng, không đặt nằm ngang và phải thường xuyên xoay tròn ống để hạt gạo chín đều, có vị dẻo thơm của nếp quyện lẫn vị ngọt của nước từ thân ống lồ ô, rất đặc trưng. 

Các món ăn nấu trong ống lồ ô thu hút du khách.

Mứt dừa Bến Tre - vị ngọt kết nối tình thân mỗi độ Tết đến, Xuân về

Những ngày cuối năm, khi nắng miền Tây chậm rãi trải trên mặt sông rồi len qua những vườn dừa rợp bóng, vùng đất Bến Tre xưa - nay hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Long - lại bước vào mùa làm mứt Tết. Từ những gian bếp nhỏ ven kênh rạch, mùi thơm béo của dừa sên đường lan nhẹ trong gió, gợi lên cảm giác thân quen của Tết, của sum vầy và của một miền quê yên bình.

Công đoạn phân loại dừa tại cơ sở làm mứt dừa tư nhân Thanh Thanh (xã Lương Hòa, tỉnh Vĩnh Long). Ảnh: Sơn Nghĩa/Báo ảnh Việt Nam

Bến Tre từ lâu được biết đến là quê hương của cây dừa, nơi dừa hiện diện trong từng nếp sinh hoạt đời thường. Từ thân, lá, gáo đến nước và cơm dừa, tất cả đều được người dân tận dụng để phục vụ đời sống. Trong dòng chảy ấy, mứt dừa ra đời như một món quà dân dã, chắt lọc từ nguồn nguyên liệu dồi dào và văn hóa “cây nhà lá vườn” của cư dân miền sông nước.

Tản mạn về bánh mứt Tết Huế

Mỗi năm, khi những nụ hoàng mai bắt đầu chúm chím nhú xanh như hạt ngọc bích nhỏ xinh lung linh trong làn nắng xuân ở trước sân nhà thì cũng là lúc các bà, các chị thạo việc nữ công gia chánh xứ Huế lại chộn rộn vào mùa làm bánh, mứt Tết để trước thì dâng cúng gia tiên, sau cho con cháu, bạn bè thưởng thức cái phong vị Tết xứ Thần kinh.

Ông Nguyễn Xuân Lạng, một trong những nghệ nhân cuối cùng còn gìn giữ nghề làm bánh sâm, bánh dứa truyền thống ở Huế. Ảnh: CTV Lê Huy Hoàng Hải

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Bánh thành phẩm được dán tem mác. Ảnh: Đỗ Huyền/TTXVN

Những ngày cuối năm, khi gió bấc se sắt thổi, khi những mái ngói rêu phong quanh đền Đô trầm mặc trong làn sương mỏng, làng nghề bánh phu thê Đình Bảng (nay thuộc phường Từ Sơn, Bắc Ninh) lại bừng lên nhịp điệu riêng của mùa Xuân.

Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ những gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Hậu Giang giữ gìn phong tục gói bánh Tét truyền thống

Người dân ở một số vùng quê tỉnh Hậu Giang vẫn giữ phong tục gói bánh Tét vào ngày giỗ hay Tết đến xuân về. Bánh làm từ nếp trắng nguyên hạt, phần nhân làm từ đậu xanh, mỡ lợn, chuối xiêm. Chiếc bánh Tét truyền thống được gói bằng lá chuối xanh, buột chặt bằng dây lạt. Bánh sau khi chín được cắt miếng, hiện rõ phần nếp trắng tinh bao trọn nhân vàng, gợi nhớ về hình tượng cánh đồng lúa chín bội thu và tượng trưng cho sự đủ đầy, sung túc, nhiều ước vọng tốt đẹp trong năm mới.

Công đoạn làm nhân bánh Tét thường được thực hiện từ 1 - 2 ngày trước khi gói bánh. Ảnh: Nguyễn Hằng - TTXVN

Về Bảy núi ăn bánh Kà tum để năm mới sung túc, đủ đầy

Nguyên liệu làm bánh Kà tum rất quen thuộc, gồm có gạo nếp, đậu trắng, dừa, đường cát, muối…và phần lá câu thốt nốt để làm vỏ bánh. Ảnh: Công Mạo-TTXVN

Kà tum theo tiếng Khmer có nghĩa là “trái lựu” - loại bánh được gói bằng lá cây thốt nốt. Bánh Kà tum mang ý nghĩa của sự đủ đầy, sung túc chỉ xuất hiện trong các dịp lễ, Tết truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer An Giang như: Chol Chnam Thmay, Sen Dolta, Ok om bok. Điều đặc biệt, loại bánh này chỉ có duy nhất ở vùng đất Ô Lâm, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Giữ hương men rượu cần

Trong bức tranh đa sắc màu của các dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S, rượu cần hiện lên như một biểu tượng văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số miền núi. Tại vùng đất Đông Nam Bộ, nơi hội tụ của những cư dân địa phương lâu đời và những cộng đồng di cư theo dòng lịch sử, rượu cần không chỉ là thức uống mà còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, cầu nối giao thoa văn hóa các dân tộc.

Từ xã Lộc Quang đến vùng lõi Bù Gia Mập và cả huyền thoại sóc Bom Bo, hương men rượu cần đang kể những câu chuyện khác nhau về sức sống mãnh liệt của bản sắc.

Sản vật 'trời ban' ở Quảng Ngãi ăn giòn mát, làm món trộn càng ngon

Tầm trong và sau Tết (khoảng từ tháng 2 đến tháng 5 dương lịch) là thời điểm người dân Lý Sơn (Quảng Ngãi) khai thác sản vật này, đem về chế biến thành nhiều món hấp dẫn.

Ở đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) có một sản vật quen thuộc với người bản địa nhưng còn khá xa lạ với du khách thập phương, được gọi với cái tên thân thương là rau bồng bồng, cum cúm.

Thực chất đây là một loại rong sụn thường xuất hiện ở vùng biển miền Trung nhưng phổ biến hơn cả là ở Lý Sơn, nhất là khu vực đảo An Bình (đảo Bé).

Rau cum cúm thân tròn, không dài, chỉ chừng 10-15cm, phân thành nhiều nhánh nhỏ xòe ra như san hô và có các màu sắc khác nhau.

Chúng mọc thành từng đám ở mực nước tầm 1-5m, bám trên đá hay lẩn khuất trong những rạn san hô ngầm, cách bờ đảo khoảng chục mét.

Canh thụt - nét độc đáo trong văn hóa ẩm thực của đồng bào M’nông

Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nơi tiếng chiêng ngân vang thẩm thấu qua muôn ngàn màu sắc của lễ hội, ẩm thực của đồng bào M’nông luôn mang một màu sắc riêng biệt, độc đáo; không cầu kỳ, không nặng về hình thức mà ẩn chứa trong đó sự mộc mạc, tinh túy và hơi thở núi rừng. Trong đó, canh thụt được xem là đặc sản tiêu biểu, phản ánh rõ nét văn hóa lao động, sinh hoạt và triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên của cư dân bản địa.

Trong mâm cơm truyền thống của người M’nông không thể thiếu món canh thụt.

Bánh hỏi lòng heo Phú Long - món ngon giữ hồn ẩm thực địa phương

Trong hành trình khám phá vùng Lâm Đồng biển xanh dịp cuối năm, giữa vô vàn thức quà của biển, nhóm bạn từ TP Hồ Chí Minh vẫn nhất quyết chọn bánh hỏi lòng heo Phú Long. Món ăn dân dã, quen thuộc ở nhiều nơi, nhưng theo họ, “nếu không thưởng thức thì chuyến đi chưa thật trọn vẹn”.

Chị Bùi Xuân Thảo - chủ quán bánh hỏi lòng heo Quỳnh (bìa trái) chia sẻ món ăn sáng dân dã nhưng được nhiều thực khách yêu thích

Sản vật miền Tây có tên gọi dễ nhầm lẫn, thịt béo chắc, giá đắt hơn cua

Tuy có tên gọi dễ khiến người nghe nhầm lẫn nhưng sản vật này lại được ưa chuộng ở miền Tây vì thịt chắc, béo và thơm, dần trở thành đặc sản yêu thích của thực khách trên cả nước.

Cá heo miền Tây (còn gọi là cá heo nước ngọt) là sản vật nổi tiếng thường xuất hiện vào mùa nước nổi (khoảng từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch) tại một số địa phương như Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau…

Loại cá này có kích thước nhỏ cỡ 3 đầu ngón tay, thân dẹt, màu xanh nhạt, da trơn láng, còn đuôi và vây nổi bật với màu cam. Khi bị bắt lên khỏi mặt nước, chúng cũng có thể phát ra tiếng “éc éc” đặc trưng nên được gọi là cá heo.

Nhiều người khi nghe tên thường nhầm lẫn cá heo miền Tây với cá heo nước mặn. Tuy nhiên, cá heo ở miền Tây được sử dụng làm thực phẩm, là nguyên liệu chế biến nên nhiều món đặc sản.

Cá heo nước ngọt là sản vật mùa nước nổi ở vùng sông nước miền Tây. Ảnh: Ngọc Trà Nguyễn