Một nơi lưu giữ ký ức

Nằm sau cánh cổng Ðại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn là một khu nhà mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính được xây dựng cách đây 163 năm. Công trình này là nơi lưu giữ những hiện vật văn hóa, tư liệu lịch sử và hình ảnh gắn liền với hành trình phát triển của giáo phận: Nhà Truyền thống TGP TPHCM. 

Không gian trưng bày trong Nhà Truyền thống TGP TPHCM - Ảnh: Quốc Thịnh

7 cung đường bộ hay nhất tại Việt Nam

Các tác giả James Pham và Joe Bindloss từ Lonely Planet chọn ra 7 hành trình đường bộ ấn tượng tại Việt Nam. Bài đăng trên Lonely Planet ngày 26/10/2026 với tựa đề là "7 Best Road Trips in Vietnam". Đây là bình chọn mang tính cá nhân của 2 tác giả chớ không phải cuộc bầu chọn chính thức, tui đăng lên để có một góc nhìn từ người nước ngoài thôi. Tui có nhờ AI rút gọn bài viết một chút cho đỡ dài.

7 cung đường bộ hay nhất tại Việt Nam

1. Vòng cung Hà Giang (Ha Giang Loop)

• Khởi hành: Hà Giang
• Đích đến: Hà Giang
• Ước lượng khoảng cách: 350 km

Một con đường quanh co tại Hà Giang. Ảnh: Jon Chica/Shutterstock

Nhắc đến những cung đường phượt đỉnh nhất Việt Nam thì Hà Giang chắc chắn phải đứng đầu bảng. Hành trình dài khoảng 350 km này sẽ đưa bạn băng qua những dãy núi cao chót vót, thung lũng sâu hun hút và các bản làng của ít nhất 10 dân tộc thiểu số. Điểm nhấn gây thương nhớ nhất chính là đèo Mã Pí Lèng huyền thoại, nơi ôm trọn dòng sông Nho Quế xanh ngắt màu ngọc bích bên dưới. Đừng quên dành hẳn một buổi để đi thuyền dạo sông Nho Quế hay tạt vào các bản làng thưởng thức thịt trâu gác bếp. Cảnh sắc hoang sơ nơi đây đẹp tựa một bức tranh thủy mặc cổ, khiến bất cứ ai mê dịch chuyển cũng phải xiêu lòng và muốn thử sức một lần trong đời.

2. Từ Cao Bằng đến thác Bản Giốc 

Thác Bản Giốc kết thúc tuyến đường từ Cao Bằng đến Bản Giốc. Ảnh: Peter Stuckings/Shutterstock

• Khởi hành: Cao Bằng
• Đích đến: Bản Giốc
• Ước lượng khoảng cách: 80 km

Chỉ dài chừng 80 km nhưng cung đường từ Cao Bằng đến thác Bản Giốc sẽ chiêu đãi bạn một bữa tiệc thị giác vô cùng mãn nhãn với khung cảnh mục đồng yên bình. Bạn sẽ được lái xe băng qua những thung lũng xanh mướt, làng bản nhà sàn ẩn hiện và các hồ nước trong vắt. Trên đường đi, hãy ghé qua đèo Mã Phục với bảy khúc cua uốn lượn đẹp đến ngỡ ngàng ôm lấy những thửa ruộng bậc thang bên dưới. Đích đến cuối cùng là thác Bản Giốc hùng vĩ – một trong những thác nước tự nhiên đẹp và lớn nhất Đông Nam Á. Cảm giác đứng ngắm làn nước ào ạt đổ xuống qua các tầng đá phủ đầy rêu xanh hay ngồi bè tre ngắm thác chắc chắn sẽ là phần thưởng vô giá cho chuyến đi.

3. Đèo Hải Vân (Đà Nẵng đi Lăng Cô)

Một khúc cua gấp trên con đường gần đèo Hải Vân. Ảnh: Romas_Photo/Shutterstock

• Khởi hành: Đà Nẵng
• Đích đến: Bãi biển Lăng Cô
• Ước lượng khoảng cách: 20 km

Được mệnh danh là "thiên hạ đệ nhất hùng quan", đoạn đường đèo dài khoảng 20 km nối liền Đà Nẵng và vịnh Lăng Cô (Thừa Thiên Huế) luôn nằm trong top những cung đường ven biển đẹp nhất thế giới. Một bên là vách núi xanh thẳm của dãy Trường Sơn, bên kia là biển cả mênh mông sóng vỗ tạo nên khung cảnh kỳ vĩ đến nghẹt thở. Lên đến đỉnh đèo, bạn có thể dừng chân ở Hải Vân Quan để săn mây, check-in và nhấm nháp một ly cà phê sữa đá đậm đà vị Việt Nam. Đây là cung đường ngắn nhưng chứa đựng sự bùng nổ cảm xúc bậc nhất, cực kỳ thích hợp cho những ai thích ôm cua và ngắm cảnh biển trời bao la.

4. Từ Đà Lạt đi Nha Trang

Khung cảnh mờ sương tại Đà Lạt. Ảnh: Khang Duong

• Khởi hành: Đà Lạt
• Đích đến: Nha Trang
• Ước lượng khoảng cách: 134 km

Nếu bạn muốn đổi gió từ không khí se lạnh của phố núi sang cái nắng vàng rực rỡ của miền biển, hãy chọn cung đường nối giữa Đà Lạt và Nha Trang dài tầm 134km. Bắt đầu từ thành phố ngàn hoa với thông reo vi vu, xe sẽ lăn bánh qua quốc lộ 27C uốn lượn quanh những sườn đồi, qua các ngôi làng nhỏ của người dân bản địa. Cảnh quan thay đổi liên tục từ núi non hùng vĩ sang những thung lũng xanh tươi rồi dần mở ra chân trời biển cả. Kết thúc hành trình, không gì tuyệt vời hơn bằng việc được thả mình vào làn nước mát rượi tại bãi biển Nha Trang xanh ngắt, khép lại một chuyến đi mang trọn vẹn hương vị của cả núi rừng lẫn biển khơi.

5. Từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Mỹ Tho

Chợ nổi tại Cần Thơ. Ảnh: Adrien Jean cho Lonely Planet

• Khởi hành: TP Hồ Chí Minh
• Đích đến: Mỹ Tho
• Ước lượng khoảng cách: 70 km

Tạm rời xa phố thị ồn ào và khói bụi của Sài Gòn để đến với miền Tây sông nước qua hành trình ngắn chừng 70km về Mỹ Tho. Dù vùng đồng bằng sông Cửu Long với những cánh đồng lúa phẳng lì có thể khiến vài người thấy quen thuộc, nhưng bù lại, cảnh quan hai bên đường sẽ nhanh chóng chuyển sang những hàng dừa xanh rợp bóng và rặng chuối yên bình ngay khi bạn vừa ra khỏi vùng ngoại ô. Đây là chuyến đi nhẹ nhàng, chậm rãi giúp bạn hòa mình vào nếp sống hi hòa, mộc mạc của người dân miền Tây, đồng thời thưởng thức vô số món ăn dân dã đậm chất Nam Bộ ngay tại cửa ngõ của đồng bằng sông Cửu Long.

6. Khám phá đảo Côn Sơn (Côn Đảo) 

Phong cảnh ven đường và tầm nhìn ra biển ở Côn Đảo. Ảnh: Tuan Nguyen Duy/Shutterstock

• Khởi hành: Đầm Trầu
• Đích đến: Bến Đầm
• Ước lượng khoảng cách: 25 km

Không quá ồn ào với những cung đường xuyên Việt dài hàng ngàn cây số, Côn Sơn lại mang đến một trải nghiệm phượt đảo cực kỳ nên thơ và sâu lắng. Khi thuê xe máy chạy dọc theo các cung đường ven biển ở đây, bạn sẽ được ôm trọn vào lòng những sườn đồi phủ xanh rợp bóng cây, các di tích nhà tù lịch sử mang dấu ấn thời gian, và đặc biệt là những bãi cát trắng mịn màng ẩn hiện theo thủy triều. Chạy xe lướt qua những cung đường quanh co uốn lượn sát mép nước, hít hà hương vị mặn mòi của biển cả rồi dừng chân tại Bãi Đầm Trầu để ngắm máy bay hạ cánh ngay trên đầu sẽ là một trải nghiệm khó quên.

7. Đường Hồ Chí Minh huyền thoại

Một hang động trong rừng ở Vườn quốc gia Cúc Phương. Ảnh: Mike Workman/Shutterstock

• Khởi hành: TP Hồ Chí Minh
• Đích đến: Hà Nội
• Ước lượng khoảng cách: 1.880 km

Dành riêng cho những “phượt thủ” thực thụ thích chinh phục thử thách lớn, cung đường Hồ Chí Minh huyền thoại nối liền từ Nam ra Bắc với chiều dài lên tới hàng ngàn cây số chính là đỉnh cao của sự phiêu lưu. Hành trình này đưa bạn đi qua vô vàn thái cực cảnh quan khác nhau của đất nước. Dọc đường đi, bạn đừng quên dừng chân khám phá Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng với những hang động kỳ vĩ lớn nhất thế giới, hay ghé thăm Vườn quốc gia Cúc Phương cổ kính trước khi hòa mình vào nhịp sống tấp nập tại thủ đô Hà Nội. Đây không chỉ là một chuyến road trip đơn thuần mà còn là hành trình chạm đến lịch sử và thiên nhiên kỳ diệu của Việt Nam.

James Pham & Joe Bindloss

Lonely Planet - 27/10/2026

Có những loài cây mang tên Khỉ

Loài cây mang tên Khỉ mà tui nghĩ đến trước tiên là cây Sọ khỉ. Nhớ hồi nẳm, khi tìm hiểu kỷ lục về cây to nhất Sài Gòn còn sống tui được biết đó là cây sọ khỉ có danh số 1552 trong Thảo cầm viên Sài Gòn. Tui bèn đi vô đó và chụp hình cây Sọ khỉ đó như sau.

Đây là cây sọ khỉ có danh số 1552.

Có những loài cây mang tên Lân

Vì đã nhắc đến những loài cây mang tên Long (Rồng) nên sẵn tiện xin kể những loài cây mang tên Lân, dù rằng số cây mang tên Lân không nhiều.

Trong số đó, trước tên xin kể đến cây Đầu Lân hay Ngọc Kỳ Lân. Nơi tui gặp cây/hoa này là Thảo cầm viên Sài Gòn.

Đồng Văn quảng bá tinh hoa ẩm thực vùng Cao nguyên đá

Nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Hoa Tam giác mạch năm 2026, chiều 25/10/2026, tại khu vực Phố cổ Đồng Văn, UBND xã Đồng Văn (Tuyên Quang) tổ chức Hội thi Ẩm thực xã Đồng Văn lần thứ II năm 2026, với chủ đề “Đồng Văn kể chuyện – Hương vị của Đá”.

Hội thi nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống của các dân tộc, đồng thời giới thiệu, quảng bá những sản vật, nông sản và nguyên liệu đặc trưng của vùng Cao nguyên đá đến đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Người dân và du khách hào hứng tham quan, trải nghiệm, tìm hiểu các món ăn đặc sản được chế biến từ nguyên liệu đặc trưng của vùng Cao nguyên đá tại Hội thi Ẩm thực xã Đồng Văn lần thứ II năm 2026. Ảnh: Đức Thọ - TTXVN

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội của đồng bào Tây Nguyên

Cuối tháng 10 hàng năm, khi những cánh đồng lúa của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội.

Với đồng bào Bahnar nhánh Giơ Lâng là lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với người Xơ Đăng là lễ Mừng lúa mới, đều mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Cơm nguội, có vô số loài cây tên cơm nguội!

Trong những bài viết vừa qua, tui đã kể ra được 3 loài cây mang tên cơm nguội. Đó là: 

• Cây cơm nguội đường phố ở Hà Nội, được nhắc đến trong lời ca "cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ: của Trịnh Công Sơn. Cây này có tên khoa học là Celtis sinensis Pers.

• Cây cơm nguội trong bài thơ Bông cơm nguội của Mường Mán, là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Ardisia quinquegona Blume, thuộc họ Đơn nem Myrsinaceae.

• Cây cơm nguội, còn có tên là cây nổ, có ở Long Khánh quê tui. Cũng là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Flueggea virosa, thuộc họ Thầu dầu - Euphorbiaceae.

Vậy còn cây gì mang tên cơm nguội nữa không?

Hái bông cơm nguội bên thềm cũ

Không phải chỉ đến bài Nhớ mùa thu Hà Nội cây cơm nguội mới được nhắc đến trong thơ ca. Từ trước 1975, ở miền Nam nhà thơ Mường Mán đã có bài thơ Bông cơm nguội rất dễ thương như vầy:

BÔNG CƠM NGUỘI

Hái bông cơm nguội bên thềm cũ

Nhớ thuở quế trầm chưa mất nhau

Loài hoa anh tặng em ngày ấy

Giờ hết nguội rồi bỗng biết đau.

Người đọc có thể không biết bông cơm nguội là bông gì, hình dáng ra sao, có hương thơm không, nhưng chỉ hai chữ cơm nguội là đã gợi lên cảm giác cũ kỹ, mộc mạc, xa vắng. 

Nhà văn, nhà thơ Mường Mán còn là họa sĩ và nhà biên kịch. Ông vừa qua đời ngày 28 tháng 1 năm nay. Ảnh: Facebook PHUC DIEN KIM

Nhớ cây cơm nguội

Trong bài Nhớ mùa thu Hà Nội, Trịnh Công Sơn nhớ:

Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ

Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu

Cây bàng lá đỏ thì tui thấy nhiều rồi, còn "cây cơm nguội vàng" tui tò mò muốn biết nó ra làm sao. Ra Hà Nội đi loanh quanh, hổng có ai chỉ nên tui chả biết cây cơm nguội là cây nào!

Chán, tui về quê nhà Long Khánh kiếm cây cơm nguội. Ở Long Khánh cây cơm nguội thiếu gì, như trong hình nè.

Cây và trái cơm nguội, tức trái nổ. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Có những loài cây mang tên Rồng

Khi nói đến những loài cây mang tên chim, cái tên được nhắc đến đầu tiên là Phượng, và điều đó khiến tui nhớ đến một con vật thần thoại khác thường đi đôi với Phượng. Đó là Rồng.

Xương rồng trên bãi biển Cổ Thạch. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Loài thực vật mang tên rồng được nghĩ đến trước tiên ắt hẳn là cây xương rồng. Xương rồng thì rất quen thuộc với mọi người và có vô số loại. Chỉ tính xương rồng làm kiểng thôi chắc cũng hàng trăm loại, do đó không có thời giờ liệt kê ra hết các loại xương rồng đâu.