11 thg 9, 2026

Mộ Bà Rịa ở Long Điền

Ở Long Điền có khu di tích Mộ Bà Rịa. Nơi đó có mộ của bà Nguyễn thị Rịa, - được cho là người mà tên đã được đặt cho vùng đất Bà Rịa - có đền thờ bà và có tượng đài kỷ niệm.

Bàu Thành: Dấu tích cổ ở Nam bộ từng là nơi huấn luyện voi chiến

Bàu Thành (Long Điền, TP.HCM) là di tích cổ gắn với thành lũy xưa, từng là nơi huấn luyện voi chiến và giữ vai trò quan trọng trong quá trình mở cõi phương nam của người Việt.

Bàu Thành, nơi huấn luyện voi chiến

Hồ Bàu Thành ở xã Long Điền (TP.HCM), không chỉ là một thắng cảnh tự nhiên mà còn được xem là di tích cổ xưa nhất của người Việt ở Nam bộ, gắn liền với quá trình khai hoang, mở cõi phương nam dưới thời các chúa Nguyễn. Nơi đây vừa là chứng tích quân sự, vừa là biểu tượng của ý chí bền bỉ của lưu dân Việt trong buổi đầu đặt chân đến vùng đất mới.

Tái hiện đàn voi tắm hồ xong đi lên bờ. ẢNH: NGUYỄN LONG

9 thg 9, 2026

Ngôi đình giữa trung tâm TP.HCM giữ nguyên 5 sắc phong triều Nguyễn hơn 170 năm

Đình Nam Chơn ở quận 1 cũ, TP.HCM là nơi lưu giữ 5 sắc phong triều Nguyễn thời vua Tự Đức từ năm 1853, mang giá trị lịch sử hơn 170 năm.

Sắc phong triều Nguyễn - "báu vật" quý của đình Nam Chơn

Giữa trung tâm TP.HCM nhộn nhịp, đình Nam Chơn hiện ra như một không gian tách biệt, lưu giữ những giá trị văn hóa xưa. Nơi đây còn bảo tồn 5 sắc phong triều Nguyễn từ năm 1853 - những "báu vật" có niên đại hơn 170 năm.

Đình Nam Chơn là ngôi đình cổ giữa trung tâm TP.HCM còn lưu giữ 5 sắc phong triều Nguyễn. ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Lăng mộ tướng quân Châu văn Tiếp ở Hắc Lăng

Danh tướng Châu văn Tiếp - một trong Gia Định tam hùng thời chúa Nguyễn Ánh - quê quán ở Phù Mỹ, Bình Định (là quê nội tui luôn đó nghen!), sinh sống ở Phú Yên, theo Nguyễn Ánh bôn ba chinh chiến khắp nơi, rồi tử trận tại Vĩnh Long. Ấy vậy nhưng ngôi mộ của ông không nằm ở bất cứ nơi nào trong các nơi kể trên, mà nằm ở Hắc Lăng, thuộc huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Khi đến viếng mộ ông ở Hắc Lăng, tui thắc mắc điều này lắm.

Mộ tướng quân Châu văn Tiếp. Dòng chữ trên bia là Lâm Hải quận công Chu Văn Tiếp chi mộ. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

7 thg 9, 2026

Ngôi chùa hơn 180 năm tuổi dưới chân núi Thùy Vân, gắn với truyền thuyết 'rồng nghỉ chân'

Chùa Long Bàn - ngôi chùa hơn 180 năm tuổi nằm cuối dãy núi Thùy Vân gắn với truyền thuyết "cửu long chầu" vẫn giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc cổ thời Nguyễn.

Tại sao gọi là chùa Long Bàn?

Đến mảnh đất Long Điền (TP.HCM), chỉ cần hỏi thăm về chùa Long Bàn, hầu như ai cũng có thể tận tình chỉ lối. Bởi, ngôi chùa hơn 180 năm tuổi này không chỉ là di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia mà còn là "chùa làng" thân thuộc của bao thế hệ nơi đây.

Phù điêu rồng chầu ở ngôi chùa hơn 180 năm tuổi - một nét đẹp điển hình của kiến trúc truyền thống Phật giáo thời Nguyễn tại Long Điền. ẢNH: TRẦN TIẾN

Châu văn Tiếp trong Sông Côn mùa lũ

Nhắc đến sự xuất hiện của nhân vật Châu văn Tiếp trong tiểu thuyết lịch sử không thể bỏ qua tiểu thuyết Sông Côn mùa lũ của Nguyễn Mộng Giác. Trong bộ Gia Long tẩu quốc của Tân Dân Tử, Châu văn Tiếp được lý tưởng hóa thành một con người nghĩa khí, trang dũng tướng võ nghệ cao cường, thậm chí là một vị thần trên thượng giới được đầu thai xuống trần để phò vua giúp nước. Trong Tây Sơn tam kiệt của Vũ Thanh, Châu văn Tiếp là hào kiệt của một gia tộc võ học lẫy lừng, người kế thừa dòng họ võ tướng này nhưng chọn con đường khác với nhà Tây Sơn. Còn trong Sông Côn mùa lũ của Nguyễn Mộng Giác, Châu văn Tiếp chỉ là một nhân vật khá nổi trội trong dòng chảy lịch sử với những chọn lựa đúng sai (mà dưới góc nhìn của tác giả tiểu thuyết thì sai nhiều hơn) và ưu nhược điểm của mình.

Bìa sách Sông Côn mùa lũ, NXB Hội Nhà văn, bản phát hành năm 2017

4 thg 9, 2026

Cao thủ võ lâm Châu văn Tiếp qua tiểu thuyết võ hiệp

Trong bài trước, tui đã kể chuyện danh tướng Châu văn Tiếp qua bộ tiểu thuyết lịch sử Gia Long tẩu quốc - Hoàng tử Cảnh như Tây - Gia Long phục quốc của Tân Dân Tử, xuất bản đầu thập niên 1930. Bữa nay xin kể tiếp chuyện cao thủ võ lâm Châu văn Tiếp qua bộ tiểu thuyết lịch sử Tây Sơn tam kiệt của Vũ Thanh, xuất bản đầu thập niên 2010.

Trước hết xin được nói qua về tác giả Vũ Thanh và bộ tiểu thuyết Tây Sơn tam kiệt

Vũ Thanh và bộ tiểu thuyết Tây Sơn tam kiệt

Tác giả Vũ Thanh ký tặng sách ở TPHCM. Ảnh: Vũ Thanh

30 thg 8, 2026

Chuyện tình của tướng quân Châu văn Tiếp qua... tiểu thuyết

Châu văn Tiếp là một danh tướng, một khai quốc công thần thời chúa Nguyễn Ánh. Ông đã từng được người đời xưng tụng là một trong Gia Định Tam Hùng (hai người còn lại là Võ Tánh và Đỗ Thanh Nhơn). Với vai trò nổi bật, trong những câu chuyện lịch sử về Gia Long - Nguyễn Ánh, hành trạng của Châu văn Tiếp được nhắc đến rất nhiều. Ở đây tui muốn nhắc đến một bộ tiểu thuyết như vậy. Đó là bộ truyện lịch sử về vua Gia Long của Tân Dân Tử.

Lăng mộ Châu văn Tiếp ở Hắc Lăng, Long Điền

24 thg 8, 2026

Châu văn Tiếp - Dấu xưa của một danh tướng

Từ Bà Rịa đi theo quốc lộ 55 về hướng Long Điền, đến chợ An Ngãi rẽ phải theo con đường nhỏ khoảng 1 km người ta sẽ bắt gặp một khu lăng mộ bề thế. Đó là Lăng Quận công Châu văn Tiếp.

Lăng quận công Châu văn Tiếp. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Cách đó không xa, khoảng 500 met theo đường đi bộ là một ngôi đình trang nghiêm. Đó là đình thần Hắc Lăng, thờ 2 vị thần là Châu văn Tiếp và Nguyễn Diên.

13 thg 8, 2026

Nhà thờ Mồ kính các vị tử đạo Bà Rịa - Biểu tượng của lòng trung thành với đức tin Công giáo

Nhà thờ Mồ, hay Trung tâm Hành hương Nhà thờ Mồ kính các vị tử đạo Bà Rịa, là tên gọi quen thuộc của một nhà nguyện nhỏ nằm cách nhà thờ Chánh tòa Bà Rịa độ 300 mét về hướng tây nam, được xây trên phần mộ của gần 300 chứng nhân đã chết vì đức tin…