Cưới 2 lần, ở rể 3 năm: Chuyện lạ mà sâu sắc trong hôn nhân người Thái xứ Thanh

Ở các bản người Thái miền Tây Thanh Hóa, để tình yêu “đơm hoa kết trái”, đôi lứa phải đi qua một hành trình rất riêng: Cưới 2 lần và 3 năm ở rể mới trọn nghĩa vợ chồng.

Phong tục ấy không chỉ độc đáo, mà còn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh quan niệm về hôn nhân, gia đình và sự gắn kết cộng đồng.

Không gian tái hiện lễ cưới hai lần của đồng bào Thái Thanh Hóa thu hút đông đảo du khách tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ hội Nàng Han - nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Thái trắng

Lễ hội Nàng Han được phục dựng và duy trì thường niên từ năm 2009 đến nay, nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhân dân mạnh khỏe, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Ngày 4/4, đông đảo người dân và du khách tham gia, hòa mình vào Lễ hội Nàng Han tại xã Phong Thổ tỉnh Lai Châu.

Tương truyền, Nàng Han xuất thân trong một gia đình người Thái ở Chiềng Sa (nay là xã Phong Thổ). Nàng đứng đầu cuộc khởi nghĩa của đồng bào 16 xứ Thái, quật cường đánh giặc xâm lược phương Bắc.

Lễ hội Nàng Han được tổ chức vào ngày 15/2 âm lịch hàng năm. Ảnh: Nguyễn Oanh/TTXVN

Lễ hội Chá Mùn: Từ mạch nguồn sông núi đến giá trị Di sản phi vật thể Quốc gia

Chạm đất Yên Thắng sau cung đường dài trắc trở. Tiếng cồng chiêng từ hội diễn của bà con đã rộn rã tự bao giờ. Mỗi dịp tết đến xuân về, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, cùng các trò chơi, trò diễn truyền thống của bà con người Thái lại được địa phương kêu gọi tổ chức, thu hút nhiều du khách và con em gần xa...

Tiềm năng du lịch của Yên Thắng khi được thiên nhiên ưu đãi.

Tết của người Thái ở Mường Lò

Không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của đồng bào dân tộc Thái ở mảnh đất Mường Lò (Lào Cai) ngày càng trở nên rộn ràng, vui tươi, phấn khởi.

Không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của đồng bào dân tộc Thái ở mảnh đất Mường Lò (Lào Cai) ngày càng trở nên rộn ràng, vui tươi, phấn khởi. Người dân háo hức chuẩn bị quần áo mới, những lễ vật độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc mình để chào đón một năm mới với nhiều may mắn.

Giữ hương men rượu cần

Trong bức tranh đa sắc màu của các dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S, rượu cần hiện lên như một biểu tượng văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số miền núi. Tại vùng đất Đông Nam Bộ, nơi hội tụ của những cư dân địa phương lâu đời và những cộng đồng di cư theo dòng lịch sử, rượu cần không chỉ là thức uống mà còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, cầu nối giao thoa văn hóa các dân tộc.

Từ xã Lộc Quang đến vùng lõi Bù Gia Mập và cả huyền thoại sóc Bom Bo, hương men rượu cần đang kể những câu chuyện khác nhau về sức sống mãnh liệt của bản sắc.

Xăng Khan đậm bản sắc văn hóa đồng bào Thái

Lễ Xăng Khan là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An. Với người Thái, đây không chỉ là một lễ hội mà chính là không gian văn hóa để con người bày tỏ lòng biết ơn thần linh, tổ tiên và tri ân những người làm nghề mo.

Theo các già làng và thầy mo, Lễ hội Xăng Khan đã tồn tại từ rất lâu đời, khi đất trời còn hoang sơ thì Xăng Khan đã hiện hữu trong đời sống cộng đồng người Thái. Lễ hội gắn chặt với lịch sử hình thành bản làng và sự phát triển của đồng bào Thái ở xứ Nghệ.

Xăng Khan là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.

Khói lam trong nếp nhà người Thái

Độc đáo sắc màu, không gian văn hóa chợ phiên Mường Chon

Nằm trên địa bàn bản Tông (xã Bình Chuẩn, tỉnh Nghệ An), dưới chân núi Pù Huột, bao quanh là những dãy núi trùng điệp, chợ phiên Mường Chon là chợ phiên duy nhất, có quy mô lớn tại địa phương vùng cao này.

Hoạt động từ tháng 11/2020, chợ phiên Mường Chon tổ chức họp vào ngày Thứ Bảy, Chủ nhật của tuần thứ 3 hằng tháng, bày bán các sản phẩm, sản vật truyền thống, đặc trưng trong đời sống, sinh hoạt của cộng đồng các dân tộc tại địa phương và các xã lân cận. Đặc biệt, với những nét hấp dẫn độc đáo và không gian văn hóa đa sắc riêng có, chợ phiên Mường Chon là nơi bảo lưu, trao truyền, phát huy những giá trị văn hóa độc đáo, tiêu biểu mang đậm sắc màu văn hóa của các dân tộc vùng cao miền Tây xứ Nghệ. Chợ cũng là nơi để các doanh nghiệp, hợp tác xã tìm kiếm cơ hội liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. 

Ngay từ sáng sớm, hoạt động bày bán hàng hóa, nông sản của cộng đồng người Thái tại khu vực cổng chợ phiên Mường Chon đã diễn ra đông vui, nhộn nhịp.

Về Mường Than đi hội xòe

Cánh đồng Mường Than, tỉnh Lai Châu lâu nay được coi là một trong “tứ đại ruộng bậc thang, cánh đồng lớn” của vùng Tây Bắc. Các xã Than Uyên, Mường Kim, Khoen On, Mường Than đều nằm trong lòng chảo Mường Than này. Nơi đây, sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc trong chương trình Tết Độc lập tỉnh Lai Châu 2025. Trong đó, màn đại xòe với hơn 2.500 người dân và du khách tham gia sẽ là điểm nhấn của Tết Độc lập năm nay.

Màn đại xòe với hơn 2.500 người dân và du khách tham gia sẽ là điểm nhấn của Tết Độc lập năm nay. (Ảnh: Trọng Bảo)

Về bản Vều trải nghiệm du lịch cộng đồng: Check-in nhà sàn, tắm sông Giăng và 'học' làm người Thái giữa miền Tây xứ Nghệ

Nằm nép mình trong thung lũng thuộc “vùng đệm xanh” của Vườn Quốc gia Pù Mát, bản Vều của xã Anh Sơn mang vẻ đẹp yên bình với sông Giăng hiền hòa, khí hậu trong lành cùng không gian sinh thái mộc mạc. Đến đây, du khách không chỉ được “trốn nắng” giữa thiên nhiên mát lành, mà còn có cơ hội hòa mình vào đời sống cộng đồng đậm bản sắc người Thái.

Cách trung tâm xã Anh Sơn khoảng 16 km, bản Vều nằm trong một thung lũng được ví như “vùng đệm xanh” của Vườn Quốc gia Pù Mát, nơi có sông Giăng uốn lượn hiền hòa giữa núi rừng. Ảnh: Tiến Đông

Cuốn hút ẩm thực người Thái trên đất Tây Nguyên

Đến Tây Nguyên lập nghiệp, cộng đồng dân tộc Thái mang theo nhiều bản sắc văn hóa quý, trong đó có các món ăn đậm hương vị núi rừng Tây Bắc. Ấn tượng là, đã có nhiều đồng bào Thái phát triển món ăn truyền thống của dân tộc mình thành sản phẩm hàng hóa trên đất Tây Nguyên mang lại thu nhập cao.

Mâm cơm với các món ăn truyền thống của người Thái. (Ảnh: Lê Hường)

Khăn piêu kết tinh văn hóa Thái

Chiếc khăn piêu của những cô gái Thái không chỉ là trang phục mà còn là kết tinh của tâm hồn, tình yêu, ký ức và niềm tự hào của dân tộc. Qua từng đường kim, mũi chỉ, khăn piêu kể chuyện đời, chuyện bản làng, và trở thành biểu tượng sống động của văn hóa Thái Tây Bắc - một bản sắc vẫn rạng rỡ, bền bỉ giữa đời sống hôm nay.

Thiếu nữ Thái duyên dáng với chiếc khăn piêu. Ảnh TL

Cá dầm xanh nướng: Đặc sản của người Thái ở Pù Luông

Khi đến với vùng đất Pù Luông (Thanh Hóa), có một món đặc sản của người Thái làm nhiều du khách luôn phải nhắc đến đó là Cá dầm xanh nướng. Món ăn này chứa đựng câu chuyện về sự giao hòa của thiên nhiên và văn hóa ẩm thực độc đáo của người Thái trên vùng đất Pù Luông.

Pù Luông có hệ thống những con suối mát lạnh quanh năm, trở thành ngôi nhà lý tưởng của loài cá dầm xanh quý hiếm. Dân gian ví von loài cá này là "ngũ quý hà thủy" hay "cá tiến vua" bởi độ quý hiếm và giá trị ẩm thực thượng hạng của nó.

Lễ hội Hết chá - Di sản văn hóa của người Thái trắng ở Sơn La

Vào dịp tháng 3 hằng năm, khi hoa mạ nở vàng, hoa ban nở trắng núi rừng, người Thái trắng ở xã Đông Sang, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La lại rộn ràng vui Lễ hội Hết Chá. Lễ hội Hết Chá là phong tục tín ngưỡng tâm linh độc đáo, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của người Thái trắng nơi rẻo cao Tây Bắc.

Lễ hội Hết Chá là một trong những di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, mang đậm dấu ấn tâm linh và truyền thống lâu đời của người Thái trắng. (Ảnh Trần Thắng)

“Cáy man mọ” - món ăn đãi khách quý của đồng bào Thái Sơn La

Sơn La được du khách biết đến là vùng đất nhiều cảnh đẹp, con người thân thiện, hiếu khách, có ẩm thực độc đáo của các dân tộc. Trong văn hóa ẩm thực, đồng bào Thái Sơn La có món “Cáy man mọ” (tức là gà mái non hấp) đòi hỏi sự cầu kỳ, khéo léo của người chế biến.

Nguyên liệu và gia vị chế biến món "Cáy man mọ”

Một trong những hình thức chế biến món ăn ngon của đồng bào Thái là món “mọ”, tức là sản phẩm tẩm ướp gia vị đem hấp cách thủy với bột gạo nếp. Với trí tưởng tượng, tính ước lượng và tính sáng tạo tuyệt vời, người Thái có thể chế biến “mọ” từ tất cả các sản phẩm rau, củ, quả, song hấp dẫn nhất vẫn là món “Cáy man mọ” (tức là gà mái non hấp) đòi hỏi sự cầu kỳ, khéo léo tài hoa từ người chế biến.

Nghi thức lễ hát múa ăn mừng dưới cây bông của đồng bào dân tộc Thái

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động của ngày hội “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” xuân Ất Tỵ 2025, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) bà con đồng bào dân tộc Thái đến từ huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức tái hiện trích đoạn nghi thức lễ hát múa ăn mừng dưới cây bông (Kin Chiêng Boọc Mạy) đặc sắc.

Lễ vật cúng trong lễ Kin Chiêng Boọc Mạy. Ảnh: Hoàng Tâm

Kin Chiêng Boọc Mạy là lễ tục tiêu biểu, đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2017. Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy được diễn ra vào dịp đầu năm mới, nhằm mục đích tạ ơn thần linh, mở hội ăn mừng sau một năm lao động để cầu cho dân làng bình an, mạnh khỏe, ngô lúa tốt tươi…

Lễ mừng cơm mới của người Thái ở Mường Lát

Những lễ hội văn hóa của người Thái ở Mường Lát (Thanh Hóa) luôn gắn liền với nhịp sống lao động nông nghiệp. Một trong những lễ hội đặc sắc, mang đậm dấu ấn văn hóa và tâm linh chính là Lễ mừng cơm mới. Được tổ chức vào đúng mùa thu hoạch, Lễ mừng cơm mới là dịp để người Thái cảm ơn đất trời và tưởng nhớ, tri ân với những người đã khuất.

Người Thái chọn những sản vật ngon nhất để dâng lên trời đất, tổ tiên.

Thôn Rộc Răm tự hào có lễ hội Kin Chiêng Boọc Mạy

Với người dân thôn Rộc Răm, xã Xuân Phúc (Như Thanh), lễ hội Kin Chiêng Boọc Mạy là niềm tự hào, là sự khởi đầu một năm mới mang những điều may mắn đến với mọi người.

Nghi thức rước cây bông trong lễ hội Kin Chiêng Boọc Mạy của đồng bào dân tộc Thái thôn Rộc Răm, xã Xuân Phúc (Như Thanh). Ảnh: CHI ANH

Đặc sắc lễ hội Kìn chiêng bốc mạy của người Thái

“Kìn chiêng bốc mạy” là lễ hội tiêu biểu, đặc sắc nhất của đồng bào dân tộc Thái, diễn ra vào thời điểm đất trời lập xuân, với không khí vui tươi, rộn rã, là sợi dây bền chặt gắn kết cộng đồng dân tộc Thái.

Vừa qua, tại nhà rông Kon Klor (phường Thắng Lợi, thành phố Kon Tum), trong không gian sôi động của Liên hoan cồng chiêng, xoang các DTTS tỉnh lần thứ II, Đội nghệ nhân dân tộc Thái ở thôn 4 (xã Ia Đal, huyện Ia H’Drai) đã tái hiện sinh động, đặc sắc lễ hội Kìn chiêng bốc mạy và tạo ấn tượng sâu đậm cho người xem.

Nắng chiều rợp bóng vàng dưới mái nhà rông Kon Klor, Đội nghệ nhân Thái đen ở thôn 4 (xã Ia Đal) với 30 thành viên đủ mọi lứa tuổi nhanh chóng bước ra sân khấu và thực hiện màn tái hiện lễ hội Kìn chiêng bốc mạy trong sự háo hức, mong chờ của khán giả.

Sắc màu văn hóa Thái ở vùng cực Bắc Tây Nguyên

Trong 10 năm hình thành và phát triển, huyện biên giới Ia H’Drai (Kon Tum) được hội tụ bởi nhiều mạch nguồn văn hóa, từ đó hình thành và phát triển nhiều loại hình văn hóa dân gian phong phú, đa dạng, mang sắc thái riêng của 8 dân tộc anh em cùng sinh sống. Về tham gia Liên hoan cồng chiêng, xoang các dân tộc thiểu số tỉnh Kon Tum lần thứ II, đội nghệ nhân xã Ia Đal, huyện Ia H’Drai đã trình diễn Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Sắc màu văn hóa Thái” và tạo được ấn tượng đẹp với bạn bè và du khách gần xa.

Đội nghệ nhân xã Ia Đal, huyện Ia H’Drai trình diễn tiết mục Thổi Sáo và Khắp Thái bài Cảm ơn Đảng