Trên địa bàn tỉnh hiện vẫn còn nhiều ngôi nhà, giếng nước, tường rào được xây bằng đá ong từ cách đây hàng trăm năm.
Vật liệu xây dựng cổ xưa
Đá ong là loại đá tự nhiên có cấu trúc xốp, nhiều lỗ rỗng, màu đỏ nâu đặc trưng. Ngày trước, đá ong là vật liệu chủ yếu dùng để xây tường nhà. Những viên đá ong được đẽo gọt phẳng, ghép nối bằng vữa, tạo nên các mảng tường chắc chắn, giàu tính thẩm mỹ. Kỹ thuật giấu mạch thường được áp dụng để tạo cảm giác như các viên đá được xếp chồng lên nhau tự nhiên mà không dùng vữa. Những ngôi nhà có tường vách xây bằng đá ong mát mẻ vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông.
Trên thế giới, đá ong từng là vật liệu xây dựng quan trọng trong một số công trình thời cận đại như cầu Kompong Kdei (Camphuchia), xây dựng vào thế kỷ XII dưới thời vua Jayavarman VII), có kết cấu vòm từ những tảng đá ong lớn. Dù không sử dụng chất kết dính, cây cầu hơn ngàn năm tuổi vẫn sừng sững với thời gian.
Ngôi nhà đá ong của ông Nguyễn Ngọc Thanh, ở xã Vạn Tường.
