Đây là hình ảnh những bông hoa sắc màu tươi tắn ở khu du lịch Bửu Long. Chắc hầu hết mọi người đều nhận ra đó là bông ngũ sắc, hay còn gọi là bông trâm ổi. Đó là 2 cái tên thông dụng (ở miền Nam - tui nghĩ vậy, vì tui nghe mọi người kêu tên này nhiều nhất).
Hoa cứt lợn, ngũ sắc hoặc bông trâm ổi ở khu du lịch Bửu Long
Tra cứu chi tiết thì cây có tên khoa học là Lantana camara L., thuộc họ Cỏ roi ngựa – Verbenaceae, cây còn có các tên khác là: Cứt lợn, bông ổi, thơm ổi, ngũ sắc, tứ thời, tứ quý...
Nghe nói là bông có tên thơm ổi vì có mùi thơm giống mùi ổi. Tên cứt lợn thì tui nghĩ chắc là tên gọi ngoài Bắc (vì nếu trong Nam phải là cứt heo), và có lẽ là người ta thấy mùi thơm của bông giống mùi... cứt lợn (heo).
Thật ra còn có một loài hoa khác mang tên cứt lợn, tên này quen thuộc và phổ biến hơn nhiều, đến nỗi người biết nó cho rằng gọi trâm ổi là hoa cứt lợn là sai. Đó là hoa có tên khoa học là Ageratum conyzoides L., thuộc họ Cúc – Asteraceae. Dân gian giải thích là toàn cây, nhất là khi vò nát, có mùi hôi rất đặc trưng, nên người dân đặt tên “cứt lợn”, “cỏ hôi”.
Hoa cứt lợn - Ageratum conyzoides
Còn một loài cây mang tên cứt lợn khác nữa, ít được biết đến hơn. Đó là cây hy thiêm, có tên khoa học là Siegesbeckia orientalis L., thuộc họ: Cúc – Asteraceae, tên dân gian là: cứt lợn, cỏ cứt heo.
Hoa cứt lợn - hy thiêm
Điệp phèo heo được trồng khá nhiều ở Sài Gòn. Có lẽ nhiều nhứt là dọc đại lộ Nguyễn văn Linh, ngoài ra còn có ở đường Võ văn Tần (quận 3), CLB Phan Đình Phùng, Công viên Tao đàn... Tuy nhiên bộ rể "ngầu" nhứt là cây ở khuôn viên Dinh Độc lập.
Có người nói sở dĩ kêu tên nó là điệp phèo heo vì trái cây điệp này cong cong như cái phèo heo, lại có người cho rằng vì rể của nó loằng ngoằng như phèo heo.
Cây điệp phèo heo ở Dinh Độc lập với bộ rễ ngoằn ngoèo
Trái điệp phèo heo cuộn vòng như ruột heo. Ảnh: HaiHLe trên VnPhoto.net
Ngoài ra, có những trường hợp cây có tên liên quan đến heo như sau:
Cây gan heo - Dicliptera chinensis (L.) Nees: Cây còn gọi là lá diễn, rau diễn, rau gan heo, thuộc họ Ô rô (Acanthaceae). Đặc biệt, tên này còn có một biến thể rất thú vị là “gan chó”. Chắc tại gan chó với gan heo nhìn giống nhau, cũng có thể gọi theo tên tiếng Hoa của nó là Cẩu can thái!
Rau gan heo. Ảnh: Báo Đà Nẵng
Một trường hợp khá ngộ nghĩnh là cây Đầu heo. Ngộ nghĩnh là vì cây còn có tên là Móng heo! Không rõ vì sao cây có tên đầu heo hoặc móng heo. Theo các tài liệu về thực vật thì cây có các tên là trám mao, đầu heo, móng heo, tên khoa học là Garuga pinnata Roxb., đây là cây gỗ thuộc họ Trám (Burseraceae). Cây đầu heo phân bố khá rộng rãi ở miền Nam Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á, Nam Á như Việt Nam, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Philippin, Ấn Độ... Ở Việt Nam, cây đầu heo được tìm thấy ở các khu rừng từ Bắc vào Nam như các tỉnh: Sơn La, Hoà Bình, Hà Nội, Ninh Bình, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Đồng Nai.
Cây đầu heo mọc trong rừng xanh, ở độ cao gần 1000 m. Là loài cây gỗ mọc nhanh, cùng với một số loài cây gỗ khác tạo thành tầng tán của rừng. Cây có hệ thống rễ cọc và rễ bạnh phát triển, có sức mạnh vững vàng, chống lại được giông bão. Hàng năm, vào mùa đông, cây đầu heo rụng lá, đến đầu mùa xuân cây lại ra hoa trước khi ra lá, nên dễ dàng nhận biết từ xa.
Trái của cây đầu heo. Ảnh: Central Pharmacy
Cỏ lông lợn/Cỏ lông heo: Đây là loại cỏ tạo thảm rất thấp, mịn, thường được gọi là cỏ nhung. Cỏ thuộc loài Zoysia tenuifolia Trin, họ Hòa thảo (Poaceae). Tên lông heo/lông lợn xuất phát từ hình thái lá/cành rất nhỏ, mịn như một lớp lông ngắn.
Cỏ lông heo. Ảnh: Greenworks.com.vn
Cây mỡ lợn/Dây mỡ lợn: Thuộc loài Hodgsonia macrocarpa (Blume) Cogn., họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Tên khác là Đài hái, Dây hái, Mướp rừng, Dây sén…
Hodgsonia macrocarpa là dây leo lớn, có quả hình cầu rất to và hạt lớn chứa nhiều dầu.
Hodgsonia macrocarpa là dây leo lớn, có quả hình cầu rất to và hạt lớn chứa nhiều dầu.
Hoa mỡ lợn - Ảnh: Cây cảnh Hải Đăng
Cây cám lợn. Ảnh: Facebook Tiến sĩ Phương thảo dược
Kể cái tên độc đáo này để kết thúc bài viết về những loại cây mang tên heo vậy.
Phạm Hoài Nhân
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét