Bến Nhà Rồng - Câu chuyện lịch sử bên bờ sông Sài Gòn

Bên dòng sông Sài Gòn lặng lẽ chảy qua năm tháng, Bến Nhà Rồng (Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh) là một chứng tích lịch sử đầy tự hào của Thành phố mang tên Bác. Chính tại nơi đây, 115 năm trước, chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành với tên Văn Ba đã xin làm phụ bếp trên con tàu Amiral Latouche Tréville rời thương cảng Sài Gòn đi ra nước ngoài tìm đường cứu nước.

Bến Nhà Rồng nằm sát bên sông Sài Gòn, thuộc phường Xóm Chiếu, Tp. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Được xây dựng vào đầu thế kỷ XX, Bến Nhà Rồng từng là trụ sở của hãng vận tải biển Messageries Maritimes. Công trình mang dáng dấp kiến trúc phương Tây, song trên mái lại nổi bật hình ảnh lưỡng long chầu nguyệt đậm nét Á Đông. Sự giao thoa hài hòa ấy, theo thời gian, đã trở thành biểu tượng cho một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Nơi đây đánh dấu sự kiện ngày 5 tháng 6 năm 1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống con tàu Amiral Latouche Trévillen ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Bến Nhà Rồng, nơi ghi dấu sự kiện lịch sử về việc chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Bến Nhà Rồng, tên chính thức là Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Ngày 5/6/1911, chính từ bến cảng này, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lặng lẽ rời Tổ quốc, bắt đầu hành trình bôn ba tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Không lễ tiễn đưa, không lời hẹn ước ồn ào, Người ra đi chỉ với hai bàn tay trắng và một niềm tin sắt đá tìm ra con đường giải phóng dân tộc. Khoảnh khắc ấy đã biến Bến Nhà Rồng từ một bến cảng ven sông thành địa danh lịch sử, nơi ghi dấu sự khởi đầu của hành trình làm thay đổi vận mệnh đất nước.

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bảo tàng. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh được chia thành các chủ đề gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Mô hình tàu Amiral Latouche Tréville, con tàu đã đưa người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Mô hình nhà số 9 (ngõ Compoint, quận 17, Paris, Pháp) nơi Nguyễn Ái Quốc ở từ 15/07/1921 đến 14/03/1923. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Viên gạch Nguyễn Ái Quốc dùng để sưởi ấm vào những ngày đông giá rét trong thời gian sống ở nhà số 9, ngõ Compoint, quận 17, Paris, Pháp. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Micro Chủ tịch Hồ Chí Minh dùng để đọc Tuyên ngôn độc lập vào ngày 02/09/1945. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Máy đánh chữ Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng trong thời gian ở Hà Nội. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Đôi dép cao su của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Những kỉ vật về cuộc đời của Bác được trưng bày tại Bến Nhà Rồng. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Năm 2026 đánh dấu tròn 115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (1911-2026). Một trăm mười lăm năm - quãng thời gian đủ dài để dân tộc Việt Nam đi qua bao biến động, từ mất nước đến độc lập, từ chiến tranh đến hòa bình và phát triển. Dòng sông từng tiễn Người ra đi năm ấy, hôm nay soi bóng một đô thị hiện đại, năng động, mang tên Bác - biểu tượng cho khát vọng vươn lên mạnh mẽ trong thời đại mới.

Tượng thanh niên Nguyễn Ái Quốc ở Pháp năm 1920 do tác giả Phạm Đình Tiến tặng Bảo tàng. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Áo và dải băng tang quân Giải phóng miền Nam sử dụng để viếng Bác. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Bức tranh "Chủ tịch Hồ Chí Minh với các anh hùng dũng sĩ miền Nam năm 1965" của tác giả Võ Văn Vinh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Các bạn trẻ kí lưu niệm khi đến tham quan Bảo tàng. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Đứng trước Bến Nhà Rồng hôm nay, người ta dễ cảm nhận cuộc đối thoại thầm lặng giữa quá khứ và hiện tại. Những đoàn khách dừng chân, lặng nhìn ra dòng sông rộng mở, như hình dung lại khoảnh khắc lịch sử cách đây hơn một thế kỷ khi Người lên tàu ra đi tìm đường cứu nước. Dòng sông Sài Gòn vẫn miệt mài chảy, mang theo phù sa của đất trời và lưu giữ ký ức về một quyết định lịch sử đã định hình con đường đi của dân tộc.

Rất đông các bạn trẻ đến tham quan Bảo tàng để tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Một buổi tham quan Bảo tàng của các bạn trẻ Tp. Hồ chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Du khách nước ngoài tham quan Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Các bạn trẻ chụp ảnh lưu lại hình ảnh những kỉ vật về cuộc đời của Bác Hồ. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Ngày nay, Bến Nhà Rồng – Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật, tư liệu, mà còn là không gian văn hóa giàu cảm xúc. Những gian trưng bày giản dị nhưng gợi mở, kể câu chuyện về một con người vĩ đại với lối sống khiêm nhường, về một hành trình bắt đầu từ lòng yêu nước chân thành. Không gian ấy không áp đặt cảm xúc, mà mời gọi mỗi người tự lắng lại để suy ngẫm.

Khi hoàng hôn buông xuống trên sông Sài Gòn, ánh nắng cuối ngày phủ nhẹ lên mái Nhà Rồng, bến sông lại trở về với vẻ trầm mặc vốn có. Một trăm mười lăm năm đã trôi qua, nhưng câu chuyện bắt đầu từ nơi đây vẫn còn nguyên giá trị – như lời nhắc nhở bền bỉ về tinh thần dấn thân, khát vọng độc lập và niềm tin vững bền vào con đường phía trước của dân tộc Việt Nam.

Bài & ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Báo ảnh Việt Nam - 25/02/2026