Chợ ở đường lên chùa

Chùa Cổ Thạch là một ngôi chùa cổ, khai sơn từ năm 1835, nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 64 m, cạnh bãi biển Cà Dược. Nơi đây không chỉ là một ngôi chùa mà là một quần thể kiến trúc, am, điện, cốc được xây dựng rải rác, liên hoàn trên khu đồi đá rộng hơn 4 hecta. Ngôi chính điện nằm xen lẫn với những tảng đá to dựng đứng, kế đó là các nhà thiền, từ đường, nhà tổ, gác chuông, lầu trống, am cốc thờ tự... Đây là điểm tham quan hấp dẫn du khách, đặc biệt là những người đến bãi biển Cổ Thạch để ngoạn cảnh, tắm biển.

Đường lên chùa

Trước đây từ đường lộ (chỗ đậu xe) lên chùa phải đi một đoạn khá dài và leo dốc. Sau này, ngay từ lối vào người ta xây dựng lên một ngôi chánh điện khang trang để tiện cho khách hành hương lạy Phật. Từ ngôi chánh điện mới ở lối vào cho đến khu vực chùa cũ và các công trình phụ là cả một... cái chợ. Nơi đây bày bán đủ thứ, chủ yếu là cây thuốc dược liệu, vật phẩm tâm linh, vật phẩm lưu niệm và tất nhiên là có điểm ăn uống. Và chính cái chợ này là điều mà tui muốn kể!

Đây là một loại "trái cây" được bày bán trong chợ. Bạn có biết nó là trái gì không?

Nó chính là trái trôm. Cây trôm cho mủ trôm để chúng ta làm thứ nước giải khát, giải nhiệt ngon lành đó.

Cây trôm phát triển rất tốt ở những vùng khí hậu khô nóng, nhiều nắng. Ở Việt Nam, cây mọc tự nhiên và được trồng chuyên canh nhiều nhất ở các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ như Ninh Thuận, Bình Thuận (nay là Lâm Đồng, Khánh Hòa). Vùng đất Tuy Phong, nơi tọa lạc ngôi chùa Cổ Thạch là vùng trồng nhiều nhất và được mệnh danh là "thủ phủ mủ trôm". Đó cũng là lý do tại sao chợ ở chùa này bán nhiều sản phẩm từ cây trôm, trong đó hầu hết là mủ trôm.

Hình này là một trái trôm được bổ ra, bên trong là hột trôm. Hột trôm có thể rang ăn chơi, hoặc ép dầu. Vỏ trôm có thể làm sản phẩm thủ công mỹ nghệ hoặc... chụm lửa.

Mủ trôm được bán dưới nhiều hình dáng khác nhau: que dài, ngắn, viên...

Thứ được khai thác từ cây trôm nhiều nhất là mủ trôm, dùng làm nước uống thanh nhiệt, giải khát. Đây là phần nhựa khô thu được từ vỏ thân cây trôm. Nhựa này khi khô có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, được kéo thành dạng sợi nhọn, dạng thỏi hoặc đập dập thành từng viên nhỏ. Khi ngâm vào nước, mủ trôm sẽ nở bung thành dạng gel trong suốt, giòn nhẹ và mát.

Bên cạnh mủ trôm, nơi đây còn bán những thứ dược liệu khác, có khi không phải là đặc sản nơi đây, như nấm linh chi.

Trong hình này, ta thấy ngoài mủ trôm chiếm đa số còn có hột ươi (nơi đây gọi là hạt đười ươi), hột é, măng lay, hoa atisô đỏ...

Đặc biệt, ở góc dưới bên phải hình, ta thấy chợ còn bày bán... đá!

Đó là những mảnh quặng pyrite, được người dân gọi là đá phong thủy. Trong phong thủy, quặng pyrite với ánh kim vàng/xám bạc tự nhiên được cho là mang năng lượng kim mạnh mẽ, giúp thu hút tài lộc, may mắn và xua đuổi tà khí. Khách đi lễ chùa hoặc đi du lịch rất thích mua các viên đá/quặng nguyên bản này về đặt trên bàn làm việc, tủ kiếng hoặc bàn thờ ông Địa.

Chợ còn bày bán đủ thứ cây thuốc, dược liệu có nguồn gốc từ nhiều nơi khác trong cả nước chớ không nhất thiết phải ở khu vực Nam Trung bộ.

Và tất nhiên là nơi đây không thiếu những quán ăn, quán giải khát, phục vụ khách đi tham quan mỏi chân trên những sườn đồi.

Ảnh @tranthi_linhtrang tren luhanhvietnam.com

Phạm Hoài Nhân