Bên dòng Lộ Cảnh Giang

Nhiều lần theo các nhóm làm phim địa chí, từ những trang sách cũ và những chỉ dẫn điền dã, chúng tôi đã đi dọc Lộ Cảnh Giang, một dòng xanh biếc đi qua lịch sử.

Bản đồ sông Cổ Cò nối Đà Nẵng và Hội An (đoạn in đậm song song bờ biển) trong những thế kỷ trước. Ảnh: Tư liệu

Bảo tàng với 2.500 xác động vật trong rừng Cát Tiên

Bảo tàng Thiên nhiên lưu giữ khoảng 2.500 mẫu động vật với nhiều loài đặc hữu quý hiếm hoặc đã tuyệt chủng tại Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Mở cửa cho khách tham quan vào năm 2015, Bảo tàng Thiên nhiên là một điểm đến trong các tour du lịch ở Vườn quốc gia Cát Tiên. Nơi đây trưng bày tiêu bản động vật, tương ứng với từng hệ sinh thái.

Vườn quốc gia Cát Tiên nằm trên địa phận Đồng Nai và Lâm Đồng, cách TP HCM 150 km. Khu vực này có diện tích 71.000 ha, được bao quanh bởi hơn 80 km sông Đồng Nai.

Nơi đây hiện ghi nhận 1.729 loài động vật và 1.655 loài thực vật bậc cao, trong đó hơn 100 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam. Tổ chức UNESCO công nhận Vườn quốc gia Cát Tiên là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2001 và 2011. Đến năm 2012, Cát Tiên trở thành Di tích quốc gia đặc biệt.

Đặc sản Lạng Sơn màu đen bóng, ăn mát bổ, khách Hà Nội đặt ship 220 km về ăn

Không chỉ có hương vị thanh mát, lạ miệng với vẻ ngoài màu đen bóng, món đặc sản dân dã ở Lạng Sơn còn được ưa chuộng nhờ giá thành bình dân và mang lại một số lợi ích cho sức khỏe.

Ở Lạng Sơn, thạch đen (còn gọi là tiên nhân đông, sương sáo, lương phấn thảo, tiên thảo…) là loại cây trồng quen thuộc của người dân ở các xã thuộc địa phận huyện Tràng Định cũ như Đoàn Kết, Cao Minh, Tân Tiến, Kim Đồng, Đề Thám…

Theo Đông y, cây thạch đen được cho là có công dụng giải độc và thanh nhiệt, hỗ trợ điều trị các bệnh như viêm thận, viêm khớp cấp, cảm mạo, đái tháo đường và huyết áp cao.

Không chỉ được sử dụng như một vị thuốc với những công dụng tuyệt vời cho sức khỏe, cây thạch đen còn là nguyên liệu chế biến nên một số món ngon.

Trước đây, thạch đen là một giống cây mọc tự nhiên. Do hợp thổ nhưỡng nên loại cây này càng ngày càng phát triển, mọc và phân tán ở nhiều nơi, nhất là ở Lạng Sơn. Ảnh: Nguyet Nguyet

Người Chăm theo đạo Hồi trang nghiêm hành lễ, rộn ràng đón Tết Roya Haji

Trong dịp Đại lễ Raya Idil Adha, người Chăm theo đạo Hồi sẽ hành lễ, chúc mừng nhau dịp năm mới và tham gia nghi thức hiến tế quan trọng.

Mùa 'lộc biển' trên bãi đá núi lửa triệu năm ở Quảng Ngãi

Xã Đông Sơn (Quảng Ngãi) đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch biển gắn với bảo tồn hệ sinh thái rong mơ. Hướng đi này không chỉ tạo sinh kế bền vững mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế biển địa phương.

Những ngày đầu mùa hè, vùng biển xã Đông Sơn (Quảng Ngãi) trở nên nhộn nhịp khi người dân địa phương bước vào mùa khai thác rong mơ tạo nguồn thu nhập đáng kể, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.

Cánh đồng rong mơ mọc dưới biển ở thôn Phú Quý xã Đông Sơn (Quảng Ngãi). ẢNH: HẢI PHONG

Rực rỡ cánh rừng rong mơ dưới biển Quy Nhơn

Từ tháng 5 - 7 hàng năm, xã Nhơn Hải (TP.Quy Nhơn, Bình Định) thu hút đông đảo khách du lịch đến ngắm rong mơ.

Từ lâu, làng chài Nhơn Hải, TP. Quy Nhơn (Bình Định) nổi tiếng với bãi biển đẹp, rạn san hô được bảo tồn nguyên vẹn ở khu vực gần bờ luôn mê hoặc du khách. Cù lao Hòn Khô là một trong 32 hòn đảo nằm gần bờ, cách trung tâm TP. Quy Nhơn khoảng 16 km. THANH QUÂN

Mê mẩn mùa bướm trắng ở Phong Nha

Mùa bướm trắng ở hồ Vực Trô (xã Phong Nha, Quảng Trị) đang khoe sắc giữa thiên nhiên của núi rừng.

Nằm cách Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 20 km về phía tây nam, Vực Trô là hồ nước tự nhiên nằm ở vùng đệm của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Nơi đây còn khá hoang sơ khi bao quanh bởi rừng tự nhiên và núi đá vôi. Đặc biệt, vào khoảng từ cuối tháng 3 đến hết tháng 5, khi tiết trời bắt đầu ấm nóng, những đàn bướm trắng xuất hiện tại hồ Vực Trô trở thành địa điểm hút khách du lịch.

Đàn bướm trắng dạo quanh hồ Vực Trô đang hút khách du lịch. GIANG PHẠM

Gửi ước vọng vào tiếng chiêng mùa rẫy qua Lễ cầu mưa

Từ bao đời nay, Lễ cầu mưa đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Ê Đê ở Đắk Lắk. Lễ cầu mưa mang thông điệp về sự gắn kết cộng đồng và lòng biết ơn sâu sắc đối với thiên nhiên, thần linh.

Sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên

Với cư dân sống chủ yếu dựa vào nương rẫy, nước mưa giữ vai trò quan trọng đối với mùa màng và sự no đủ của buôn làng. Vì vậy, lễ cầu mưa không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, mà còn thể hiện khát vọng về cuộc sống bình yên, no ấm.

Đồng bào Ê Đê ở buôn Ky, phường Thành Nhất tổ chức Lễ cầu mưa

Phụ nữ Bru Vân Kiều làm du lịch bên suối A Lao

Không còn bó mình trong nương rẫy, phụ nữ Bru Vân Kiều ở Tà Lao, xã Đăk Rông, Quảng Trị đang chủ động làm du lịch cộng đồng, tạo thu nhập ổn định, từng bước làm thay đổi diện mạo vùng cao.

Chị Hồ Thị Ngam là Chi hội trưởng Phụ nữ và Tổ trưởng Tổ hợp tác Dịch vụ du lịch suối A Lao.

Từ gian bếp, nương rẫy bước ra làm du lịch

Ở thôn Tà Lao, xã Đăk Rông, cuộc sống của nhiều phụ nữ Bru Vân Kiều trước đây gắn liền với nương rẫy và căn bếp nhỏ. Những quan niệm cũ khiến không ít người chấp nhận một vòng lặp quen thuộc: Lập gia đình, sinh con, làm nương rẫy, chăn nuôi quanh quẩn trong bản.

Nhưng những năm gần đây, sự thay đổi đã dần hiện rõ. Phụ nữ trong bản không chỉ tham gia các phong trào xã hội, mà còn mạnh dạn tìm hướng phát triển kinh tế mới, từng bước khẳng định vai trò trong gia đình và cộng đồng.

Điểm du lịch suối A Lao mang đến nhiều trải nghiệm cho du khách.

Chị Hồ Thị Ngam - Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Tà Lao, là một trong những người tiên phong. Trong lúc tất bật chuẩn bị món ăn phục vụ khách tại suối A Lao, chị vẫn niềm nở trò chuyện về hành trình thay đổi của mình. Từ một người quen với công việc lên rẫy, chị nay đảm nhận vai trò Tổ trưởng Tổ hợp tác du lịch cộng đồng.

“Trước kia chỉ biết trông vào lúa, ngô. Giờ có khách du lịch, chị em có thêm thu nhập từ nấu ăn, hướng dẫn trải nghiệm, bán nông sản”, chị Ngam chia sẻ.

Suối A Lao nước hoang sơ, trong lành

Theo chị Ngam, thay đổi đến từ các chính sách hỗ trợ thiết thực và sự vào cuộc sát sao của Hội phụ nữ. Chị em được tập huấn, được đi học hỏi mô hình, được hướng dẫn cách làm kinh tế. Từ chỗ e dè, nhiều người dần tự tin hơn, mạnh dạn bước ra khỏi nếp nghĩ, cách làm cũ.

Từ định hướng đó, ý tưởng làm du lịch suối A Lao được hình thành. Hội Phụ nữ xã đứng ra vận động, thành lập tổ hợp tác với nòng cốt là phụ nữ địa phương. Những ngày đầu rất đơn sơ. Chỉ vài món ăn, vài điểm dừng chân tạm.

Mâm đặc sản phục vụ du khách trải nghiệm du lịch cộng đồng tại bản.

Làm dần, học dần, mô hình từng bước hoàn thiện. Người nấu ăn, người đón khách, người hướng dẫn. Mỗi người một việc.

Giờ đây, suối A Lao không chỉ để tắm suối, nghỉ ngơi. Du khách còn được ăn món truyền thống, mặc trang phục của dân tộc Bru Vân Kiều, nghe kể chuyện bản làng. Chính sự mộc mạc, chân thật ấy lại giữ chân du khách.

Phụ nữ dân tộc Bru Vân Kiều giới thiệu đặc sản ẩm thực địa phương.

Gây dựng sinh kế bền vững từ du lịch cộng đồng

Suối A Lao với làn nước trong xanh, cảnh quan hoang sơ, là lợi thế lớn để phát triển du lịch. Tận dụng điều này, Tổ hợp tác Du lịch cộng đồng đã từng bước hoàn thiện dịch vụ, từ ăn uống đến trải nghiệm.

Các món ăn đều sử dụng nguyên liệu địa phương như gà nuôi thả, cá suối, rau rừng, bảo đảm an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, chị em còn bán thêm nông sản, sản vật đặc trưng và hướng dẫn du khách mặc trang phục truyền thống để chụp ảnh.

Không chỉ dừng ở phục vụ trực tiếp, các thành viên còn tận dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok để quảng bá điểm đến, bán hàng và kết nối khách. Nhờ đó, lượng khách đến suối A Lao ngày càng tăng.

Chị Hồ Thị Ngam quảng bá sản phẩm địa phương tới du khách nước ngoài.

Tuy nhiên, hành trình này không ít khó khăn. Cuối năm 2025, mưa lũ lớn đã cuốn trôi nhiều hạng mục tại khu du lịch. Bước sang năm 2026, các thành viên phải bắt tay làm lại gần như từ đầu. “Chúng tôi tự sửa đường, dựng lại cầu, phát quang cây cối. Mỗi người góp một ít công sức để kịp đón khách trở lại”, chị Ngam nói.

Hiện, Tổ hợp tác có gần 20 thành viên, chủ yếu là phụ nữ, với thu nhập ổn định từ 7 - 10 triệu đồng/người/tháng. Con số này không chỉ cải thiện đời sống mà còn tạo động lực để nhiều người khác tham gia.

Tổ hợp tác Du lịch cộng đồng suối A Lao đã tạo việc làm ổn định cho 20 phụ nữ với thu nhập ổn định từ 7 - 10 triệu đồng/tháng/người.

Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đăk Rông, mô hình suối A Lao cho thấy, phụ nữ Bru Vân Kiều hoàn toàn có thể làm du lịch, làm chủ sinh kế khi được trao cơ hội. Quan trọng hơn, họ đang trở thành những hạt nhân lan tỏa, góp phần thay đổi nhận thức trong cộng đồng.

Không chỉ mang lại thu nhập, mô hình còn góp phần giữ gìn văn hóa, nâng cao vị thế phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng giới ở vùng đồng bào DTTS.

Minh Ngọc

Báo ảnh Dân tộc và Phát triển - 04/05/2026

Văn bia gần 700 năm tuổi trở thành Bảo vật Quốc gia

Ẩn mình dưới chân núi Thành Nam, xã miền núi Con Cuông, tỉnh Nghệ An, “Ma Nhai kỷ công bi văn” chính là một di sản gần 700 năm tuổi của triều Trần.

Các chuyên gia đến từ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Viện Trần Nhân Tông tiến hành công tác rập thác bản văn bia Ma Nhai - Ảnh: Tư liệu