Hơn hai thế kỷ tồn tại, chùa cổ Thiên Hưng không chỉ là điểm tựa tâm linh của người dân địa phương mà còn là nơi du khách tìm thấy một khoảng lặng bình yên giữa miền nắng gió xứ Nẫu.
Danh lam cổ tự 245 năm tuổi
Cách phố biển Quy Nhơn 20 km về hướng bắc, chùa cổ Thiên Hưng (P. An Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc TX. An Nhơn, Bình Định) hiện ra lặng lẽ bên QL1. Không chen chúc giữa phố xá đông đúc, cũng không nép sâu trong rừng núi, ngôi chùa cổ hơn 245 năm tuổi này tọa lạc ở một vị trí vừa đủ gần để đón bước chân lữ khách, vừa đủ xa để giữ lại sự tĩnh tại hiếm hoi.
Lối vào chùa cổ Thiên Hưng 245 năm tuổi. ẢNH: ĐỨC NHẬT
Từ xa, du khách dễ dàng nhận ra chùa nhờ tòa tháp cao vút lên giữa những cánh đồng xanh mượt. Lối vào chùa có 2 tượng hộ pháp khổng lồ đứng canh gác, đôi mắt trừng trừng nhìn xuống những vị khách ghé thăm. Ngay sau lưng các hộ pháp là 2 hàng trúc quân tử trồng bên hàng rào cao vút tạo nên một cảm giác bình yên, thanh thản.
Đi qua con ngõ trúc ấy, cổng chùa gỗ màu nâu trầm cũng hiện ra với các chi tiết chạm khắc được tiết chế vừa đủ để giữ vẻ trang nghiêm. Bước qua cổng, không gian mở ra theo chiều ngang, thoáng đãng và yên tĩnh, khác hẳn âm thanh ồn ã của tuyến giao thông ngay bên ngoài.
Bao quanh chùa là cây cối, hồ và những con đường rợp bóng tre. Chính bối cảnh ấy tạo nên lớp nền rất "đời" cho kiến trúc chốn thiền môn, khiến người ghé thăm có cảm giác như đang bước vào một khoảng lặng, nơi mọi nhịp sống bỗng chậm lại.
Trụ trì chùa là thượng tọa Thích Đồng Ngộ, người được biết đến với tinh thần hoằng pháp gần gũi. Dưới sự dẫn dắt của ông, chùa Thiên Hưng không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là không gian mở cho các buổi giảng pháp, chia sẻ về đạo và đời, thu hút đông đảo phật tử lẫn du khách thập phương.
Cổng chùa gỗ màu nâu trầm hiện ra với vẻ trang nghiêm. ẢNH: ĐỨC NHẬT
Theo Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Gia Lai, chùa Thiên Hưng được xây dựng vào năm 1780, do hòa thượng Thích Liễu Vũ sáng lập. Trải qua biến thiên của thời gian, chùa nhiều lần được trùng tu vào các năm 1968, 1972, 1990 và lần gần nhất vào năm 2000. Thuộc hệ phái Bắc tông, chùa Thiên Hưng từ lâu đã được xem là một trong những danh lam cổ tự tiêu biểu của Gia Lai.
Chùa còn có tên gọi khác là chùa Mục Đồng, cái tên mộc mạc ấy gợi nhớ đến một làng quê còn in dấu chân trẻ chăn trâu, nơi mái chùa là điểm tựa tinh thần cho đời sống cộng đồng. Dù ngày nay lượng du khách tìm đến ngày càng đông, chùa Thiên Hưng vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính, trầm mặc không bị cuốn theo nhịp du lịch vồn vã.
Bao quanh chùa là cây cối, hồ nước và những con đường rợp bóng tre. ẢNH: ĐỨC NHẬT
Phượng Hoàng Cổ Trấn của Việt Nam
Tổng thể kiến trúc chùa cổ Thiên Hưng là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách Á Đông truyền thống và những chi tiết chấm phá mang hơi thở hiện đại. Không đồ sộ hay cầu kỳ, từng hạng mục trong khuôn viên được bố trí có chủ ý, tạo nên sự liền mạch giữa các không gian. Chánh điện nhiều tầng là công trình trung tâm, mái ngói đỏ, đầu đao cong vút hình rồng, vừa bề thế vừa gần gũi.
Trước chánh điện là hồ nước rộng, phẳng lặng. Theo quan niệm phong thủy, hồ nước đóng vai trò tích thủy, nuôi dưỡng sinh khí, giúp không gian chùa luôn hài hòa. Dạo bước quanh hồ, du khách dễ dàng cảm nhận được sự mát lành, trong trẻo, nhất là vào những buổi trưa nắng gắt của miền Trung.
Trước chánh điện là hồ nước rộng, phẳng lặng. ẢNH: ĐỨC NHẬT
Kề bên hồ là vườn Thiên Thanh, nơi được sắp đặt nhiều tiểu cảnh mang tính thiền. Giữa khu vườn, Đài Quan Âm bằng đá trắng nổi bật, tạo điểm dừng chân cho những ai muốn tĩnh tâm, rời xa những lo toan thường nhật. Không gian chùa vì thế luôn mang lại cảm giác dễ chịu, thư thái, kể cả với những người không đi chùa thường xuyên.
Bên trong chánh điện, mỗi tầng thờ các vị Phật và Bồ Tát khác nhau, được bài trí trang nghiêm nhưng không trùng lặp. Ở tầng cao nhất là tượng Đức Phật Thích Ca ngự vị trí trung tâm, tạo điểm nhấn về mặt tâm linh cho toàn bộ công trình. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ nhiều pháp bảo quý, trong đó có tượng Phật Bà nghìn mắt nghìn tay bằng đồng và tượng Phật Thích Ca Mâu Ni bằng vàng.
Một công trình khác tạo dấu ấn mạnh mẽ là Bảo Tháp Thiên Ứng. Bảo tháp gồm 12 tầng, cao khoảng 40 m, từ đây có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh những cánh đồng, làng mạc, phố xá xung quanh. Dưới chân tháp là không gian La Hán Đài, được bố trí hài hòa với hồ nước và cây xanh, tạo nên tổng thể vừa khoáng đạt vừa tĩnh lặng.
Dưới chân Bảo Tháp Thiên Ứng là 18 vị La Hán được bố trí hài hòa với hồ nước và cây xanh. ẢNH: ĐỨC NHẬT
Cũng bởi kiến trúc cổ kính kết hợp hài hòa giữa nét Á Đông truyền thống và cảnh quan thanh tịnh, mộc mạc Thiên Hưng được du khách tham quan ví như Phượng Hoàng Cổ Trấn của Việt Nam.
Giữa hành trình khám phá miền đất Gia Lai hôm nay, khi những điểm đến sôi động ngày càng nhiều, chùa Thiên Hưng vẫn giữ cho mình một nhịp điệu riêng. Đó không phải là nơi để vội vã check-in, mà là điểm dừng chân để lắng lại, nghe tiếng chuông chùa vang lên giữa tán xanh, để cảm nhận rõ hơn sự giao hòa giữa con người, thiên nhiên và không gian thiền định.
Có lẽ chính sự điềm tĩnh ấy đã giúp chùa Thiên Hưng trở thành một lát cắt đặc biệt trong bức tranh du lịch xứ Nẫu, nơi người ta không chỉ đi để ngắm, mà còn để tìm lại một khoảng yên cho chính mình.
