Vì một miền quê đáng sống: Thành hoàng làng - Điểm tựa tâm linh làng quê Việt Nam

"Thành hoàng làng", hay còn gọi là "Thần hoàng làng". Vị thần này dù có hay không có họ tên, lai lịch, dù xuất thân bất kỳ từ tầng lớp nào, thì cũng là chủ tể trên cõi thiêng của làng và đều mang tính chất chung là hộ quốc tỳ dân (hộ nước giúp dân) ở ngay địa phương đó.

Trải dài từ đồng bằng sông Hồng đến châu thổ sông Cửu Long, tục thờ Thành hoàng là sự kết tinh giữa tâm linh bản địa, đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và nhu cầu cố kết cộng đồng - một "điểm tựa" bền vững cho văn hóa làng Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại.

Tấp nập du khách về chợ Viềng “mua lộc” đầu năm

Là phiên chợ truyền thống chỉ họp một lần mỗi năm vào đêm ngày mùng 7 rạng sáng ngày mùng 8 tháng Giêng, chợ Viềng từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa- tâm linh thu hút đông đảo người dân tại tỉnh Ninh Bình cũng như du khách từ các tỉnh, thành lân cận.

Người dân, du khách tấp nập đến chợ Viềng để “mua may, bán rủi” cầu tài lộc, bình an trong những ngày đầu năm mới.

Bến Nhà Rồng - Câu chuyện lịch sử bên bờ sông Sài Gòn

Bên dòng sông Sài Gòn lặng lẽ chảy qua năm tháng, Bến Nhà Rồng (Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Tp. Hồ Chí Minh) là một chứng tích lịch sử đầy tự hào của Thành phố mang tên Bác. Chính tại nơi đây, 115 năm trước, chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành với tên Văn Ba đã xin làm phụ bếp trên con tàu Amiral Latouche Tréville rời thương cảng Sài Gòn đi ra nước ngoài tìm đường cứu nước.

Bến Nhà Rồng nằm sát bên sông Sài Gòn, thuộc phường Xóm Chiếu, Tp. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Đầu năm đi hội Hương Sơn

Khi những cơn mưa xuân mỏng nhẹ còn phảng phất trên những con thuyền lướt đi trong làn nước suối Yến, khi sắc hoa rừng vừa kịp “thức dậy” sau một mùa đông dài, thắng cảnh Hương Sơn (thường gọi là chùa Hương) lại bước vào mùa hội. Từ bao đời nay, hành trình du xuân đi lễ Phật ở Hương Sơn đã trở thành một nếp sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng quen thuộc của người dân khu vực phía Bắc để mở đầu cho một năm mới may mắn và bình an.

Những con thuyền trên dòng suối Yến đưa du khách bắt đầu chuyến du ngoạn về miền đất Phật. Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

Quần thể danh thắng Hương Sơn thuộc xã Hương Sơn, Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 60 km về phía Tây Nam, là một không gian văn hóa tâm linh đặc biệt, nơi thiên nhiên và tín ngưỡng hòa quyện với nhau tạo nên một không gian linh thiêng làm say đắm bao du khách trong và ngoài nước.

Lễ hội Tiên Công: Nét văn hóa riêng có của cư dân vùng cửa sông Bạch Đằng

Lễ hội Tiên Công diễn ra từ ngày 21 đến 23/2 không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử-văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.

Mỗi độ Xuân về, người dân đảo Hà Nam (tỉnh Quảng Ninh) lại nô nức đến Miếu Tiên Công, phường Phong Cốc để dự Lễ hội Tiên Công. Diễn ra từ ngày 21 đến 23/2, lễ hội không chỉ là sinh hoạt văn hóa lớn của cộng đồng cư dân nơi đây mà còn là dịp để tri ân 17 vị Tiên Công – những bậc tiền nhân từ kinh thành Thăng Long xưa đã quai đê lấn biển, khai phá và dựng xây nên vùng đất Hà Nam trù phú (bao gồm các xã, phường cũ: Nam Hòa, Yên Hải, Phong Cốc, Cẩm La, Phong Hải, Liên Vị, Tiền Phong, Liên Hòa).

Điểm nhấn đặc sắc của lễ hội là nghi thức rước các cụ Thượng tròn 80, 90, 100 tuổi lên miếu trong ngày chính hội 23/2. Trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, các cụ được con cháu cung kính đưa tới trước anh linh tiên tổ để báo công, tạ ơn nguồn cội. Được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1990 và công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2017, Lễ hội Tiên Công hôm nay không chỉ gìn giữ những lớp trầm tích lịch sử – văn hóa của một vùng đất lấn biển, mà còn bền bỉ trao truyền đạo lý “uống nước nhớ nguồn” qua nhiều thế hệ.

Chiêm bái tượng Phật A Di Đà cao 24 m tại chùa Kim Tiên

Tượng Phật A Di Đà cao 24 m uy nghi trên mái chính điện chùa Kim Tiên. Ảnh: Thanh Sang-TTXVN

Nằm giữa núi rừng hùng vĩ, chùa Kim Tiên (phường Tịnh Biên, tỉnh An Giang) là điểm đến tâm linh độc đáo của vùng Bảy Núi, An Giang. Điểm nhấn nổi bật của ngôi chùa là tượng Phật A Di Đà cao 24 mét, được đặt uy nghi trên mái chính điện, vươn cao giữa nền trời và núi non trập trùng.

Tết của người Thái ở Mường Lò

Không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của đồng bào dân tộc Thái ở mảnh đất Mường Lò (Lào Cai) ngày càng trở nên rộn ràng, vui tươi, phấn khởi.

Không khí chuẩn bị đón Tết Nguyên đán của đồng bào dân tộc Thái ở mảnh đất Mường Lò (Lào Cai) ngày càng trở nên rộn ràng, vui tươi, phấn khởi. Người dân háo hức chuẩn bị quần áo mới, những lễ vật độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc mình để chào đón một năm mới với nhiều may mắn.

Tưng bừng lễ hội rước pháo Đồng Kỵ

Ngày 20/2, tức mùng 4 Tết Bính Ngọ, phường Đồng Nguyên, tỉnh Bắc Ninh tưng bừng tổ chức lễ hội rước pháo Đồng Kỵ, thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương trẩy hội, cầu mong một năm làm ăn phát tài, gặp nhiều may mắn.

Lễ hội Đồng Kỵ - Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia gắn liền với sự tích về Đức thánh Thiên Cương ra quân đánh giặc Xích Quỷ. Theo dân gian truyền lại, thời vua Hùng Vương thứ 6 có ông Cương Công, con trai ông Kinh Bắc quận vương có công dẹp giặc Xích Quỷ, được vua phong là Thiên Cương. Trên đường dẹp giặc, ông về Đồng Kỵ tuyển quân, chọn tướng.

Hội Đồng Kỵ thu hút đông đảo người tham gia. Ảnh: Thái Hùng- TTXVN

Ấn tượng phong vị Tết cổ truyền tại Đại Nội Huế

Ngày 17/2 (tức mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức đón những du khách đầu tiên đến tham quan di sản Huế trong ngày đầu năm mới. Dịp này, đơn vị đã tái hiện nhiều nét văn hóa, sinh hoạt Tết trong chốn cung đình triều Nguyễn.

Nhiều gia đình đến tham quan, chụp hình tại Đại Nội Huế trong ngày mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ảnh: Hải Âu/TTXVN

Hội vật Thủ Lễ: Nét đẹp và tinh thần thượng võ xứ Huế

Hằng năm, cứ vào dịp đầu Xuân, làng Thủ Lễ (xã Quảng Điền, Tp. Huế) lại tưng bừng khai hội vật - một nét đẹp văn hóa thể thao truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm. Không chỉ là một hoạt động giải trí, hội vật làng Thủ Lễ còn mang ý nghĩa sâu sắc về rèn luyện sức khỏe, tinh thần thượng võ và kết nối cộng đồng.

Hội vật truyền thống làng Thủ Lễ là hoạt động văn hóa, thể thao thường niên, mỗi độ Xuân về của người dân Tp. Huế. Ảnh: Trương Vững

Theo sử sách và các bậc cao niên trong làng, hội vật Thủ Lễ có nguồn gốc từ thời các chúa Nguyễn. Khi đó, hội vật được tổ chức với mục đích chính là tuyển chọn những thanh niên trai tráng, có sức khỏe tốt để bổ sung vào đội ngũ binh lính của triều đình, góp phần bảo vệ Tổ quốc. Theo thời gian, hội vật đã dần trở thành một hoạt động văn hóa, thể thao quan trọng, mang đậm bản sắc của vùng quê xứ Huế.

Đầu Xuân trẩy hội đền Cờn

Lễ hội đền Cờn ở phường Quỳnh Mai là một trong những lễ hội có quy mô lớn, độc đáo, giàu bản sắc nhất Nghệ An hiện nay. Đây là lễ hội có giá trị rất lớn về mặt lịch sử - văn hóa và đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Người dân và du khách thập phương đã tham dự Lễ cầu ngư, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang, ngư dân đi biển an bình. Ảnh: CTV Trần Nhân Quyền

Mứt dừa Bến Tre - vị ngọt kết nối tình thân mỗi độ Tết đến, Xuân về

Những ngày cuối năm, khi nắng miền Tây chậm rãi trải trên mặt sông rồi len qua những vườn dừa rợp bóng, vùng đất Bến Tre xưa - nay hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Long - lại bước vào mùa làm mứt Tết. Từ những gian bếp nhỏ ven kênh rạch, mùi thơm béo của dừa sên đường lan nhẹ trong gió, gợi lên cảm giác thân quen của Tết, của sum vầy và của một miền quê yên bình.

Công đoạn phân loại dừa tại cơ sở làm mứt dừa tư nhân Thanh Thanh (xã Lương Hòa, tỉnh Vĩnh Long). Ảnh: Sơn Nghĩa/Báo ảnh Việt Nam

Bến Tre từ lâu được biết đến là quê hương của cây dừa, nơi dừa hiện diện trong từng nếp sinh hoạt đời thường. Từ thân, lá, gáo đến nước và cơm dừa, tất cả đều được người dân tận dụng để phục vụ đời sống. Trong dòng chảy ấy, mứt dừa ra đời như một món quà dân dã, chắt lọc từ nguồn nguyên liệu dồi dào và văn hóa “cây nhà lá vườn” của cư dân miền sông nước.

Tản mạn về bánh mứt Tết Huế

Mỗi năm, khi những nụ hoàng mai bắt đầu chúm chím nhú xanh như hạt ngọc bích nhỏ xinh lung linh trong làn nắng xuân ở trước sân nhà thì cũng là lúc các bà, các chị thạo việc nữ công gia chánh xứ Huế lại chộn rộn vào mùa làm bánh, mứt Tết để trước thì dâng cúng gia tiên, sau cho con cháu, bạn bè thưởng thức cái phong vị Tết xứ Thần kinh.

Ông Nguyễn Xuân Lạng, một trong những nghệ nhân cuối cùng còn gìn giữ nghề làm bánh sâm, bánh dứa truyền thống ở Huế. Ảnh: CTV Lê Huy Hoàng Hải

Giữ hồn Tết qua cặp bánh phu thê Đình Bảng

Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Bánh thành phẩm được dán tem mác. Ảnh: Đỗ Huyền/TTXVN

Những ngày cuối năm, khi gió bấc se sắt thổi, khi những mái ngói rêu phong quanh đền Đô trầm mặc trong làn sương mỏng, làng nghề bánh phu thê Đình Bảng (nay thuộc phường Từ Sơn, Bắc Ninh) lại bừng lên nhịp điệu riêng của mùa Xuân.

Tết ở vùng đất Kinh Bắc không chỉ hiện diện trong sắc đào phai trước hiên nhà, trong không khí rộn ràng chợ Tết, mà còn lan tỏa từ những gian bếp đỏ lửa, nơi những mẻ bánh phu thê đang lặng lẽ tỏa hương.

Về Cần Thơ ăn Tết giữa thiên nhiên

Về Cần Thơ trải nghiệm "Tết để sống" thay vì chỉ là một "Tết để xem", giúp con người gắn kết lại với thiên nhiên và những sinh hoạt đời thường mộc mạc.

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi nhịp sống phố thị bắt đầu hối hả theo những vòng quay tất bật, Khu du lịch sinh thái Sông Hậu Farm tại xã Thới Hưng, thành phố Cần Thơ lại trở thành một địa điểm đầy sức hút. Giữa không gian miệt vườn sông nước mênh mông, du khách không chỉ tìm đến để tham quan, mà thực sự là để tìm về những giá trị nguyên sơ, để sống trọn vẹn từng khoảnh khắc bình yên của một cái Tết mang đậm hồn quê Nam Bộ. Với quy mô rộng khoảng 14 ha được bao bọc bởi rừng tràm và kênh rạch, nơi đây mang đến trải nghiệm "Tết để sống" thay vì chỉ là một "Tết để xem", giúp con người gắn kết lại với thiên nhiên và những sinh hoạt đời thường mộc mạc.

Du khách trải nghiệm chèo xuống trong các con kênh ở Khu du lịch sinh thái Sông Hậu Farm. Ảnh: Thanh Liêm - TTXVN

Hậu Giang giữ gìn phong tục gói bánh Tét truyền thống

Người dân ở một số vùng quê tỉnh Hậu Giang vẫn giữ phong tục gói bánh Tét vào ngày giỗ hay Tết đến xuân về. Bánh làm từ nếp trắng nguyên hạt, phần nhân làm từ đậu xanh, mỡ lợn, chuối xiêm. Chiếc bánh Tét truyền thống được gói bằng lá chuối xanh, buột chặt bằng dây lạt. Bánh sau khi chín được cắt miếng, hiện rõ phần nếp trắng tinh bao trọn nhân vàng, gợi nhớ về hình tượng cánh đồng lúa chín bội thu và tượng trưng cho sự đủ đầy, sung túc, nhiều ước vọng tốt đẹp trong năm mới.

Công đoạn làm nhân bánh Tét thường được thực hiện từ 1 - 2 ngày trước khi gói bánh. Ảnh: Nguyễn Hằng - TTXVN

Chùa Dừa - điểm nhấn kiến trúc độc đáo giữa xứ dừa Vĩnh Long

Nằm cạnh dòng sông Hàm Luông, giữa vùng đất xứ dừa thuộc xã Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long, Chùa Dừa nổi lên như một điểm đến mới mẻ, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Ở nơi cây dừa từ lâu đã trở thành trục kinh tế - văn hóa - cảnh quan của vùng đất miệt vườn, ngôi chùa nhỏ này là minh chứng sinh động cho cách dừa bước vào không gian kiến trúc và đời sống tâm linh.

Cổng tam quan uy nghiêm dẫn vào chùa, nơi cây dừa không chỉ là cảnh quan mà còn là "linh hồn" của công trình kiến trúc. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo ảnh Việt Nam

“Chùa Dừa” tên chính thức là chùa Long Quang, tọa lạc tại ấp Mỹ Sơn Đông, được xây dựng từ năm 1915 trên khuôn viên đất rộng khoảng 7.000 m². Tuy nhiên, chỉ từ năm 2018 đến nay, ngôi chùa mới bắt đầu một hướng trùng tu đặc biệt, từng bước thay thế các vật liệu xây dựng thông thường bằng gỗ dừa. Hệ thống cột, kèo, ván lợp mái cùng phần lớn các hạng mục nội thất bên trong đều được làm từ chất liệu gắn bó mật thiết với đời sống xứ dừa.

Về Bảy núi ăn bánh Kà tum để năm mới sung túc, đủ đầy

Nguyên liệu làm bánh Kà tum rất quen thuộc, gồm có gạo nếp, đậu trắng, dừa, đường cát, muối…và phần lá câu thốt nốt để làm vỏ bánh. Ảnh: Công Mạo-TTXVN

Kà tum theo tiếng Khmer có nghĩa là “trái lựu” - loại bánh được gói bằng lá cây thốt nốt. Bánh Kà tum mang ý nghĩa của sự đủ đầy, sung túc chỉ xuất hiện trong các dịp lễ, Tết truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer An Giang như: Chol Chnam Thmay, Sen Dolta, Ok om bok. Điều đặc biệt, loại bánh này chỉ có duy nhất ở vùng đất Ô Lâm, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.

Khi bảo vật quốc gia 'kể chuyện' làm du lịch

Với việc có thêm 6 hiện vật, nhóm hiện vật vừa được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia, Nghệ An không chỉ khẳng định vị thế của một vùng "địa linh nhân kiệt" mà còn mở ra vận hội mới trong việc biến di sản thành tài sản, đưa các báu vật lịch sử trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc thu hút du khách trong và ngoài nước.

Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh đã số hóa hiện vật và đang trong giai đoạn hoàn thiện phòng trưng bày bảo vật quốc gia đạt tiêu chuẩn để phục vụ du khách trong thời gian tới. Ảnh: TTXVN phát

Núi Sam, An Giang: Vùng đất linh thiêng nơi miền Tây của Tổ quốc

Núi Sam có tên khác Vĩnh Tế Sơn (do vua Minh Mạng đặt để ghi công cho Thoại Ngọc Hầu trong việc hoàn thành kênh Vĩnh Tế), hay Ngọc Lãnh Sơn (con sam biển) cao 284 m, chu vi 5.200 m thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang.

Quanh núi Sam có hơn 200 đền, chùa, miếu, am, trong đó nổi tiếng nhất là Miếu Bà chúa Xứ, Chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu, Chùa Hang (còn gọi Chùa Phước Điền) là những hạng mục trong Khu di tích lịch sử - Văn hoá núi Sam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là di tích cấp Quốc gia.

Ngày 19/3/2025 núi Sam đã chứng kiến sự kiện đặc biệt khi UBND tỉnh An Giang tổ chức Lễ đón bằng của UNESCO ghi danh “Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không chỉ là niềm tự hào đối với người dân An Giang mà còn là niềm vui chung của cả nước.

Núi Sam nhìn từ xa.