Chiêm ngưỡng ngôi đình cổ trăm năm ở An Giang

Đình Mỹ Phước là di tích quý hiếm với kiến trúc độc đáo ở An Giang, lưu giữ dấu ấn lịch sử thời kỳ khai phá vùng đất Tây Nam Bộ.

Theo tư liệu tại Bảo tàng An Giang, đình Mỹ Phước (thuộc phường Mỹ Long, TP Long Xuyên) được xây dựng dưới thời triều Nguyễn nhưng chưa rõ năm. Buổi đầu, đình được xây dựng bằng các vật liệu nhẹ. Về sau, kiến trúc đình được cải tạo khang trang, tôn nghiêm hơn với tường gạch, mái ngói. Cổng chính xây kiểu tam quan, phía trên có dòng chữ "Đình thần Mỹ Phước".

Xã Cần Giuộc tổ chức Lễ cúng Kỳ Yên đình Bình Đức

Ngày 01/5 (nhằm 15 tháng 3 Âm lịch), tại Khu di tích lịch sử cấp tỉnh đình Bình Đức (ấp Long Hậu 4, xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh), Ban Hội hương đình tổ chức Lễ cúng Kỳ Yên năm 2026. 

Lãnh đạo xã Cần Giuộc thực hiện nghi thức dâng hương, cầu an tại đình

Tham dự có Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Võ Quốc Thanh; Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Ngọc Anh; Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam xã Nguyễn Thanh Lộc.

Lễ Kỳ Yên diễn ra với các nghi thức truyền thống như: thỉnh sắc, dâng hương, đọc văn tế, lễ chính tế,… qua đó thể hiện lòng thành kính đối với Thành hoàng Bổn cảnh và các bậc tiền nhân có công khai phá, lập làng, gìn giữ và phát triển vùng đất Long Hậu xưa và nay thuộc xã Cần Giuộc. 

Xã Cần Giuộc tổ chức Lễ cúng Kỳ yên đình Chánh Tân Kim

Sáng 04/3 (nhằm ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đình Chánh Tân Kim, ấp Tân Xuân, xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh, Ban Quản lý di tích cùng Ban hội hương tổ chức Lễ cúng Kỳ yên năm 2026. 

Lãnh đạo địa phương và lực lượng vũ trang dâng hương tưởng niệm tiền hiền, liệt sĩ tại đình

Dự lễ có Thượng tá Ngô Khánh - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh; Bí thư Đảng ủy xã Phạm Văn Bốn; Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Võ Quốc Thanh; Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Ngọc Anh; lãnh đạo các ban, ngành xã cùng người dân trong và ngoài địa phương.

Lễ Kỳ Yên đình Long Thành

Sáng 04/5, Ban Hội đình Long Thành (phường Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh) tổ chức Lễ rước hương từ mộ cụ Trần Văn Thiện về đình Long Thành và tổ chức Lễ Kỳ Yên. Tham dự có Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam phường Hòa Thành Nguyễn Ngọc Ánh. 

Lãnh đạo địa phương niệm hương bái lễ Thần Hoàng Bổn Cảnh Trần Văn Thiện

Lễ Kỳ Yên của đình diễn ra vào ngày 17 và 18 tháng 3 Âm lịch hằng năm, theo nghi thức tôn giáo Cao Đài.

Làng Hội An ở Sơn Cẩm Hà

Văn hóa làng được gìn giữ giữa dòng chảy hối hả của thời gian để Hội An giữa lòng xứ núi Sơn Cẩm Hà luôn được nhắc nhớ. Với những nhà cổ được gìn giữ bao đời, với lễ hội Kỳ Yên đặc sắc mỗi dịp Giỗ Tổ, để đứa con xa xứ được trở về sống trong mạch nguồn xứ sở.

Đình làng Hội An hiện nay còn lại hai kiến trúc gồm chính diện là ngôi nhà tự Hiền, kế bên là nhà kho. Ảnh: DIỄM LỆ

Dương Xuân Hạ - đình làng tiêu biểu kiến trúc truyền thống và cung đình Huế

Đình làng Dương Xuân Hạ là di tích cấp tỉnh ở phường Thủy Xuân, thành phố Huế, có kiến trúc truyền thống và cung đình Huế tiêu biểu. Ngôi đình gắn liền với quá trình đô thị hóa ở Huế từ cuối thế kỷ XIX đến nay.

Đây không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thờ phụng thần linh và bậc tiền hiền, hậu hiền có công khai canh, khai khẩn lập làng mà còn có giá trị nổi bật về mặt lịch sử, liên quan đến các cuộc đấu tranh yêu nước và cách mạng của nhân dân thành phố Huế.

Đình làng Dương Xuân Hạ, phường Thủy Xuân, thành phố Huế, được xây dựng trên một quả đồi cao. Ảnh: Nguyên Lý/TTXVN

Đình Hùng Lô, điểm đến du lịch di sản hấp dẫn dịp Giỗ tổ Hùng Vương

Nằm tại làng cổ Hùng Lô, đình Hùng Lô với niên đại hơn 300 năm, từ lâu đã đi vào tâm thức của người dân Việt Nam với những nét đẹp văn hóa, di sản, phong tục, tập quán gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Làng cổ Hùng Lô (phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ) nằm bên bờ sông Lô thơ mộng. quần thể di tích lịch sử văn hóa đình Hùng Lô được xây dựng trên diện tích đất rộng 5.000 m².

Rộn ràng Lễ hội Kỳ yên đình Vĩnh Phong

Lễ hội Kỳ yên tại đình Vĩnh Phong diễn ra trong 3 ngày 16, 17, 18 tháng Giêng hằng năm. Đây là lễ hội quan trọng được tổ chức tại Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia đình Vĩnh Phong (xã Thủ Thừa, tỉnh Tây Ninh) để cầu cho mưa thuận, gió hòa, quốc thới dân an. 

Đình Vĩnh Phong là nơi thờ thần hoàng bổn cảnh và tiền hiền Mai Tự Thừa - người có công khai cơ lập làng, lập chợ tạo nên sự phồn thịnh của xã Thủ Thừa ngày nay

Đình Vạn Phước - Mái đình thờ 2 vị tiền nhân

Đình Vạn Phước thuộc xã Mỹ Lệ (tỉnh Tây Ninh) cũng như bao đình làng khác, vốn là nơi sinh hoạt cộng đồng, là minh chứng cho một thời mở đất của cộng đồng dân cư vùng Cần Đước xưa kia. Nhưng không chỉ có vậy, mái đình nép dưới bóng cây di sản còn là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống và lịch sử tốt đẹp, là nơi “trở về” để mỗi người dân Mỹ Lệ, Tây Ninh hiểu hơn sự tài hoa, anh hùng và nghĩa tình của đất, của người nơi mình sống.

Không có sắc phong, cũng không có quá nhiều hiện vật hay bằng chứng nào cụ thể về thời gian thành lập, nhưng đình Vạn Phước đã tồn tại trong cộng đồng và tâm thức người dân Mỹ Lệ như một điều không thể nào thay thế. Đình được đoán định là có mặt tại phường Vạn Phước trước kia (nay là xã Mỹ Lệ) vào khoảng cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX và tọa lạc gần sông Rạch Đào.

Đến năm 1877, đình được dời về vị trí hiện nay với phần lớn công sức thuộc về thủ lĩnh nghĩa quân chống thực dân Pháp Bùi Quang Diệu. Sau nhiều lần xuống cấp và bị chiến tranh tàn phá, đến nay, đình Vạn Phước được đầu tư xây dựng lại trên nền ngôi đình cũ và trở thành “nơi trở về” của người dân Mỹ Lệ cũng như giới nghệ nhân, tài tử tỉnh nhà.

Đình Phú Khê

Đình Phú Khê (hay còn gọi nghè Thượng, làng Phú Khê, xã Hoằng Phú) là nơi thờ Chu Minh và Chu Tuấn - hai vị thần đã có công phù trợ vua Lý dẹp giặc.

Đình Phú Khê, xã Hoằng Phú.

Tương truyền, thời bấy giờ có người đàn ông họ Chu ở Quảng Đức (Trung Quốc) lấy vợ cùng quê, người họ Hoàng. Nhà ông Chu của cải giàu có, làm nghề buôn bán đi lại bằng thuyền bè. Lấy nhau được 4 năm thì vợ ông lâm bệnh nặng rồi qua đời. Khi ông ngoài 30 tuổi, vận nước lúc này ngập chìm trong cảnh đao binh khói lửa... người họ Chu đã phải tìm đường sang nước Nam nương thân nơi đất khách quê người.

Viếng đình Long Thành nhớ người xưa mở cõi

Nằm cặp triền sông Vàm Cỏ Đông, trên trục giao thông huyết mạch Quốc lộ 22B, đình Long Thành (khu phố Long Yên, phường Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh) từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh, văn hóa của cư dân trong vùng. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng, đình Long Thành còn là chứng tích lịch sử ghi dấu công lao của bậc tiền hiền đã có công khai phá, mở đất, lập làng - Thần hoàng bổn cảnh Trần Văn Thiện.

Theo các tư liệu lịch sử còn lưu giữ tại đình và truyền ngôn của người dân địa phương, cụ Trần Văn Thiện sinh năm 1795 (Ất Mão) tại làng Trung Lập, phủ Bình Long, tỉnh Gia Định. Năm 1841, dưới triều vua Thiệu Trị, cụ Trần Văn Thiện giữ chức thôn trưởng làng Trung Lập.

Tuy nhiên, đến năm 1844, với khát vọng mở mang bờ cõi, an dân lập nghiệp, cụ xin thôi chức vụ, cùng thân sinh là ông Trần Văn Quế ngược dòng Vàm Cỏ Đông khảo sát địa hình. Nhận thấy vùng đất Tây Ninh rộng lớn, màu mỡ nhưng chưa có người khai phá, cụ đã đệ đơn xin quan phủ Tây Ninh cho phép khai khẩn đất hoang, tổ chức di dân lập ấp. 

Ông Mai Thanh Tùng (thứ 2, từ trái sang) là cháu đời thứ 6 của cụ Trần Văn Thiện chia sẻ lịch sử hình thành đình Long Thành

Đình Truông Mít - Chứng nhân lịch sử giữa không gian xanh mát

Ở xã Truông Mít của tỉnh Tây Ninh ta có ngôi đình cổ hơn trăm năm tuổi vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân lịch sử. Đình Truông Mít là nơi thờ tự ông Phan Văn Mật, người có công khai phá vùng đất Truông Mít và tham gia bảo vệ quê hương Tây Ninh. Đình như lời nhắc nhở về hành trình khai phá và giữ đất của cha ông.

Đình Truông Mít có niên đại trên 100 năm và đã trải qua 3 lần trùng tu, gần nhất là vào năm 2007. Đình nép mình giữa không gian xanh mát, yên bình nhờ sự bao phủ của nhiều cây cổ thụ quý hiếm như gõ, cầy, sơn, viết,... cùng một bàu nước tự nhiên rộng lớn nằm ngay phía trước mặt tiền đình. 

Đình Truông Mít thờ ông Phan Văn Mật, người có công mở đất và bảo vệ quê hương

Đình Rừng Muỗi - 'Cuốn sử' của vùng Tân Mỹ

Nằm giữa vùng đất từng là bưng biền hoang sơ của Tân Mỹ xưa (nay thuộc xã Hậu Nghĩa, tỉnh Tây Ninh), đình Rừng Muỗi không chỉ là cơ sở tín ngưỡng dân gian mà còn được xem như “cuốn sử ký sống” phản ánh quá trình khai phá đất phương Nam và đời sống tinh thần bền bỉ của bao thế hệ cư dân nơi đây.

Dấu chân người mở đất

Theo những người lớn tuổi tại địa phương, tên gọi đình Rừng Muỗi gắn liền với sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Trước đây, nơi xây dựng đình là một gò đất cao giữa khu vực cây cối rậm rạp như rừng, bưng biền ngập nước và rất nhiều muỗi. 

Đường vào đình Rừng Muỗi được bê tông hóa (cổng đình tại Đường tỉnh 822)

Di tích đình Long Hương ở Bà Rịa

Cách một chiếc cầu bắc qua sông Dinh là Long Hương, một làng quê yên bình mộc mạc với những di tích cổ xưa còn nguyên vẹn.

Long Hương, cái tên thật ấn tượng, từ xa xưa mảnh đất này đã là một hình thể đẹp núi liền núi, sông liền sông, màu xanh sức sống tỏa ra mọi nơi, lưng dựa vào núi cao, mặt nhìn về thị tứ, trải qua nhiều cuộc đổi thay của của lịch sử, lòng đất đầy sỏi đá mà vẫn tràn đầy sức sống.

Đình làng hơn 350 tuổi đẹp nhất Xứ Đoài

Đình làng So có lịch sử hơn 350 năm, nằm cách trung tâm Hà Nội 20 km, được đánh giá đẹp nhất Xứ Đoài bởi địa thế, phong cảnh và kiến trúc.

Đình So nằm tại làng So, xã Hưng Đạo (huyện Quốc Oai cũ), cách nội thành Hà Nội khoảng 20 km về phía tây. Đình lần đầu tiên được xây dựng vào năm 1667 (thời Hậu Lê), hơn trăm năm sau được chuyển về ở vị trí hiện nay và khắc bia lưu tại đình vào năm Cảnh Hưng 43 (1782).

Đình tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 4 ha, phía trước là hồ bán nguyệt, phía sau tựa vào núi, tạo nên thế đất hài hòa hiếm có, tựa sơn hướng thủy, phía ngoài xa là cánh đồng bãi ven sông Đáy. Không gian xanh mát, tĩnh lặng, tôn thêm vẻ uy nghiêm và cổ kính cho di tích.

Đình An Hòa - Nơi hồn đất, tình người hòa quyện

Đình An Hòa là một trong những ngôi đình cổ được công nhận là di tích lịch sử tại phường Trảng Bàng, Tây Ninh. Đây là một trong những ngôi đình hiếm hoi giữ được vai trò nơi sinh hoạt cộng đồng của đình làng trước đây.

Giữa nhịp sống hiện đại có phần vội vã, đình An Hòa trầm mặc và thân quen như một phần ký ức không thể tách rời của người dân địa phương. Ngôi đình tọa lạc tại khu phố An Phú, phường An Hòa, trong khuôn viên rộng rãi, rợp bóng cây xanh.

Gắn bó...

Trong khuôn viên rợp mát những bóng cây cổ thụ, đình An Hòa luôn mở cửa, trên bàn trà ở hậu đình có bình trà nóng, sẵn sàng mời khách ghé thăm. Sáng nào Ban Khánh tiết đình An Hòa cũng có người đến quét dọn, nấu sẵn bình nước nóng và tưới cây trong khuôn viên đình. Khi nắng lên cao, đình An Hòa với những bóng cây rợp mát, hàng ghế đá và nhà mát lộng gió dưới hàng cây trở thành “điểm hẹn” của nhiều người. Đôi người bạn đến chuyện trò, cũng có người tới chỉ để quét sạch lá cây rụng từ hôm trước. Mái đình trăm tuổi hòa vào nhịp sống hiện đại một cách nhẹ nhàng, như một phần không thể thiếu. 

Không gian rợp mát của đình An Hòa vốn trở thành “điểm hẹn” bình yên giữa lòng phố thị

Ngựa trắng - Dấu gạch nối trong hành trình mở cõi

Ở Nam Bộ, ngựa trắng được thờ trong đình, miếu, thường được gọi với cái tên dân dã mà trang nghiêm: Bạch Mã Thái Giám. Đằng sau danh xưng ấy là câu chuyện về hành trình mở đất, phản ánh quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa và sáng tạo không ngừng của cộng đồng người Việt trong hành trình khai hoang phương Nam.

Miếu thờ Bạch Mã Thái Giám tại đình Tân Chánh (xã Cần Đước)

Di tích cách mạng đình Kim Sơn

Đình Kim Sơn ở thôn Kim Sơn, xã Kiến Hưng (Hải Phòng) là một trong những di tích cách mạng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng sớm nhất ở Hải Phòng.

Đình Kim Sơn được trùng tu khang trang.

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Ngôi đình xưa ở Tân Châu

Đình Long Sơn tọa lạc giữa phố dân cư đông đúc, nhà cửa san sát, thuộc TX. Tân Châu, An Giang. Long Sơn là vùng đất lâu đời và nổi tiếng của xứ lụa Tân Châu. Qua nhiều lần trùng tu, dù mang dáng dấp tân kỳ, nhưng dấu vết ngôi đình xưa vẫn còn đậm nét.

Ngôi đình hơn 170 năm

Cổng vào ngôi đình được xây dựng theo lối mới với cổng tam quan mái lợp ngói. Trước sân đình có một cây dương cổ thụ rất to. Dù nằm trong khu vực phố xá, nhưng khuôn viên ngôi đình có diện tích khá rộng, nhiều công trình phụ được trùng tu xây mới.

Mặt trước đình Long Sơn. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG

Dấu xưa mở cõi đất phương Nam: Giai thoại ông Thần ăn chay

Nằm cạnh bờ sông Ba Rày, Cẩm Sơn trai đình thuộc địa phận ấp 3, xã Cẩm Sơn, H. Cai Lậy, Tiền Giang. Ngôi đình có niên đại khoảng 250 năm, ban đầu gọi là miếu Thần ăn chay với nhiều giai thoại còn lưu truyền đến ngày nay.

Thăng trầm ngôi miếu cũ

Lịch sử địa phương chép, vào khoảng năm 1757, có đoàn người từ vùng Quảng Nam, Quảng Ngãi theo lời kêu gọi của quan Điều khiển Nguyễn Cư Trinh đã vượt biển vào Nam khai hoang, lập làng dọc theo sông Ba Rày. Tục lệ bấy giờ, khi lập ấp phải dựng một ngôi miếu thờ bà Chúa Xứ, còn lập làng thì dựng đình thờ Thành hoàng bổn cảnh.

Lối vào đình Thần ăn chay. ẢNH: HOÀNG PHƯƠNG